Giáo phận Đà Nẵng

Nhà thờ Giáo xứ Cồn Dầu

 

Nhà thờ Giáo xứ Cồn Dầu
Giáo hạt Hội An

 

Địa chỉ :   Tổ 22 P. Ḥa Xuân, Ḥa Vang, Đà Nẵng    (Bản đồ)

Chánh xứ : Linh Mục Giuse Nguyễn Thanh SƠN (9/2017)

Tel

 

E-mail

 

Năm thành lập

1930

Bổn mạng

Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời (15/8)

Số giáo dân

1575 

Giờ lễ

Chúa nhật     :

Ngày thường :

Các nhà thờ lân cận :  

Tư liệu :  Lược sử Giáo xứ - H́nh ảnh Giáo xứ 

-  Tin tức sinh hoạt

Mừng 85 năm Giáo xứ Cồn Dầu (15/8/2015)

* Theo chân các linh mục đi nhận xứ : Giáo xứ Cồn Dầu (3/10/2012)

* Giáo xứ Cồn Dầu Hành Hương Năm Thánh (25/5/2010)
* Thông cáo của TGM Đà Nẵng về những vấn đề liên quan đến Giáo xứ Cồn Dầu.

 

Lược sử Giáo xứ Cồn Dầu

< Nguồn : Trang nhà Giáo phận Đà Nẵng >

Giáo xứ Cồn Dầu, thuộc Phường Ḥa Xuân, Quận Ḥa Vang. Sông Cái Đ̣ Xu đă chia cắt thành phố đô thị sầm uất với vùng nông thôn Cồn Dầu. Cồn Dầu hiện tại còn là một vùng quê êm ả, với ruộng đồng trù phú, vốn là công lao của những chủ chăn và các tiền nhân gầy dựng, đắp đập ngăn mặn canh tác qua bao thời. Hiện Cầu Đ̣ Xu đang chuẩn bị hoàn thành và đưa vào xử dụng trong những tháng tới, nhịp cầu nối liền hai bờ tạo nên sự lưu thông đầy thuận lợi giữa Cồn Dầu với thành phố Đà Nẵng, tuy nhiên cũng mang đến cho đời sống người dân nhiều đổi thay đầy bấp bênh do dự án giải tỏa di dời của thành phố để biến Phường Ḥa Xuân thành Khu sinh thái đang được tiến hành.

1. H́nh thành:

Vài trăm năm trước, ở mạn Nam ḍng Đại Giang (sông Cái Đ̣ Xu hiện nay) có một vùng cát bồi hoang dă khô cằn dài độ 800 mét theo chiều Đông Tây, rộng chừng 600 mét ở đỉnh phía Tây và nhọn hẹp dần về hướng Đông, có h́nh như chữ V với nét bên phải kéo vẹt mạnh ra. Vùng cát bồi này, do ḍng nước nguồn sông Cái Đ̣ Xu chảy xiết trong bao mùa mưa lũ tạo nên, đă lấp dần một vũng cạn. Vùng đất này cùng với vũng cạn chưa có người khai phá và đứng nghiệp chủ sở hữu. Trên băi cát bồi này mọc toàn các loại cây dại như duỗi, sậy, lau lách…, vũng cạn tràn ngập cây bần, vẹt, đước, ô rô, lát…, những loại cây thích hợp với thổ nhưỡng phèn mặn. Từ xa, người ta có thể thấy sừng sững một cây Dầu Lai đại thụ cao ngất nổi bật trên băi cát bồi (Cồn) về hướng Tây Nam. Đó là giả thuyết thứ nhất về lai lịch Cồn Dầu, Cồn Giu Hội. Giả thuyết thứ hai : nơi đây tập trung nhiều ghe thuyền họp chợ bán dầu rái, dùng trét thuyền khỏi thấm nước.

Từ thời vua Tự Đức cấm cách, có hai gia đ́nh ngư dân Công giáo Bắc Kỳ tên là Phan Văn Đô và Hồ Văn Bạn xuôi thuyền vào Nam lánh cơn bách hại. Họ đă dừng chân nơi đây, sinh sống bằng nghề bắt cá ven sông Cái Đ̣ Xu Cẩm Lệ. Dần dà theo năm tháng, hai gia đ́nh đă phát quang khẩn hoang một khu vực để che chái làm nơi tạm cư và trồng tỉa các giống hoa màu ngắn ngày như khoai, sắn, đậu, mè… nhưng chủ yếu vẫn sống bằng ngư nghiệp.

Vào năm 1884, phong trào Cần Vương do nhóm Văn Thân chủ xướng với khẩu hiệu “B́nh Tây Sát Tả” nổi lên. Tại Quảng Nam, hai địa sở Phú Thượng và Trà Kiệu cương quyết tự vệ để tồn tại. Giáo dân từ các nơi lánh nạn về rất nhiều, trong đó có giáo dân Trung Tín và các họ đạo khác thuộc tỉnh Quảng Ngăi, Quảng Nam… Nhiều người không thể trở về cố hương. Ở giáo xứ Phú Thượng, thấy dân không thể sống nổi với đất g̣ đồi, cha sở lúc ấy là Jean Maillard (Cố Thiên) đă làm đơn xin chính quyền cho phép khai hoang vỡ hóa khu đất nhiễm phèn ở cồn Giu Hội. Từ nay dưới sự bảo bọc của Giáo Hội, họ an tâm làm ăn, chỉ nộp lúa theo thỏa thuận vừa phải để Giáo Hội lo việc thuế má và các sinh hoạt khác thuộc phạm vi tôn giáo. Năm 1893, Cố Thiên đă mua thêm một dải đất rộng 20 ha. Lô đất này thuộc sở hữu của làng Khuê Trung, trải dài từ Cồn Ba Đổi ra đến con đường làng chạy dọc từ Cống Vỗ Khổ kéo dài tới giáp làng Trung Lương ngày nay. Giáo Hội lo những việc lớn như đắp đê, dẫn thủy nhập điền, thuế má, hỗ trợ khi mất mùa, thiên tai…

Tuy vũng cạn là nơi có ưu thế cho việc canh tác nông nghiệp, nhưng nước mặn cứ vào ra theo triều cường th́ không thể trồng tỉa ǵ được. Cố Thiên đă huy động đắp một bờ đập chạy dài từ hướng Tây Nam đến Đông Bắc, dài chừng 1000 mét, và bờ đập Xem hướng Đông Tây để ngăn nước mặn. Công việc nầy sau đó được cha Tađêô Nguyễn Hữu Mừng tiếp tục với Cống Vổ Khổ. Kể từ đó, giáo dân Cồn Dầu làm được hai vụ lúa mỗi năm.

Tiến tŕnh xin khẩn hoang lập làng phải mất nhiều năm mới hoàn tất. Các bô lăo kể lại rằng cố Thiên đă phái người từ Phú Thượng xuống giúp canh giữ hoa màu và tiếp tục việc phát hoang khai phá thêm khu vực Cồn Cát Bồi.

Năm 1885, cố Thiên được phép trưng khai lập ấp quy dân mở làng trên toàn bộ băi cát Cồn Giu Hội và vũng cạn bao bọc chung quanh. Đồng thời tỉnh Quảng Nam công nhận quyền sở hữu 2,6 mẫu trung bộ của ông Đoàn Đào.

Để thành lập một giáo xứ th́ việc xây dựng ngôi thánh đường là điều cấp thiết. Cố Thiên đă dùng những vật liệu tại chỗ như tranh tre rạ để dựng nên một ngôi nhà thờ nhỏ, tọa lạc ở địa điểm cực Tây và cực Nam của Cồn Giu Hội. Đây là nơi tham dự kinh lễ, nghe giảng dạy và hội họp của những giáo dân Cồn Dầu buổi ban đầu.

Năm 1895, sau khi mua được dải đất cựu điền Khuê Trung, ngôi thánh đường bé nhỏ ấy được dời về khuôn viên vườn nhà thờ hiện nay, cũng làm bằng tranh tre, cửa chính nh́n ra hướng Bắc.

Năm 1930, Thánh đường Cồn Dầu bằng tranh tre được thay thế bằng thánh đường mới do linh mục quản xứ bấy giờ là Cố Thiết. Ngài đă mua lại khung sườn gỗ nhà thờ Nước Ngọt - Huế, để làm lại ngôi nhà thờ. Nhà thờ này xây bằng vôi, gạch, lợp ngói âm dương, khung sườn bằng gỗ lim đứng trên đá hoa cương chạm. Bên trong nhà thờ trải chiếu cói cho giáo dân ngồi, phía sau cung thánh tận trên cao đặt tượng Đức Mẹ Phù Hộ Các Giáo Hữu. V́ thế trong suốt giai đoạn này, bổn mạng giáo xứ là lễ Đức Mẹ Phù Hộ Các Giáo Hữu. Thánh đường mới được đổi hướng, mặt tiền nay quay ra cánh đồng về phía Tây. Sau nầy, có lẽ do việc Đức Giáo Hoàng Piô XII công bố tín điều Đức Maria Mông Triệu Thăng Thiên năm 1950, và sự kiện Cha Tađêô Nguyễn Hữu Mừng đến nhận địa sở Cồn Dầu trong dịp lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời, nên vào thập niên 60 của thế kỷ XX, bổn mạng giáo xứ được đổi sang ngày lễ này. Kể từ đây, Cồn Dầu trở thành một xứ đạo có nhà thờ, có nhà xứ, và có cả ruộng vườn để Giáo xứ canh tác, có lợi tức sinh hoạt của Giáo xứ.

2. Các thời kỳ:

Năm 1934, Cha Phaolô Nguyễn Văn Chánh được cử đến thay thế Cố Thiết chăm sóc đoàn chiên Cồn Dầu. Trong ṿng 6 tháng, Ngài đă rửa tội được 177 người. Vị chủ chăn này đă chăm lo cho đoàn chiên, v́ thiếu đất làm nhà sinh sống, nên ngài đă mua thêm 2ha đất cựu điền Khuê Trung. Sau đó t́nh h́nh đất nước có nhiều biến động, chiến tranh, nên sinh hoạt giáo xứ cũng không đều đặn, các vị chủ chăn được sai đến, rồi thời gian ngắn lại ra đi, có lúc không có chủ chăn, chỉ có thầy giúp xứ.

Hiệp định Genève được kư kết, phân chia Bắc-Nam, và ngày 15 tháng 8 năm 1954, Cha Tađêô Nguyễn Hữu Mừng về cai quản giáo xứ, mở ra một trang sử mới cho Cồn Dầu.

Từ những ngày đầu tiên về nhận xứ, vị chủ chăn thấy con đường nhỏ giống như lối ṃn băng ngang giữa cánh đồng nối liền Cồn Giu Hội và khu vực thánh đường chật hẹp và lầy lội, ngập nước quanh năm. Công tác đầu tiên ngài trù hoạch là kiến tạo con đường Bờ Họ cho khang trang đẹp đẽ: mở rộng thêm, cắm tiêu ngay thẳng, giáo dân gánh đất thổ canh nơi cao đổ dồn lại, làm nên con đường cao ráo, rộng răi và thẳng tắp nối liền hai xóm, thuận lợi cho việc đi lại, vận chuyển, canh tác... Năm 1973, Bờ Họ được tráng lớp ximăng sạn đúc sạch sẽ.

Năm 1960, Cha quản xứ Nguyễn Hữu Mừng đă tháo giỡ ngôi nhà thờ được xây dựng từ năm 1930 và cất một ngôi nhà thờ mới trên nền móng nhà thờ cũ. Nguồn kinh phí lấy từ tiền nhà chung bán lúa ruộng Giáo Hội, cùng với viện trợ của tổ chức Công giáo, cũng như sự chung công góp của từ giáo dân trong giáo xứ. Nhà thờ mới rộng lớn hơn nhiều so với nhà thờ cũ và được trang bị ghế ngồi có dựa. Lễ khánh thành nhà thờ mới là một ngày vui lớn trong giáo xứ.

Giáo xứ có một nghĩa trang được thành lập từ cố Thiên. Tuy nhiên, việc chôn cất hoàn toàn tùy tiện, các gia đ́nh tùy chọn bất cứ chỗ nào trong nghĩa địa. V́ vậy, nghĩa trang bị lâm vào t́nh trạng mất trật tự, thiếu mỹ quan và vô tổ chức. Vì thế, sau khi làm xong Bờ Họ, vào năm 1958, cha quản xứ Nguyễn Hữu Mừng đă nghĩ ngay đến việc chỉnh đốn nghĩa trang Cồn Dầu. Mỗi tộc họ chọn một khu vực trong nghĩa địa, bốc dời toàn bộ mồ mả tổ tiên thân nhân của ḿnh đă qua đời đem cải táng vào khu vực đó, mọi phần mộ đều thẳng hàng ngay lối, xây theo một kiểu đồng nhất. Chung quanh nghĩa địa rào dây thép gai với trụ xi măng. Thường ngày cổng được khóa lại, bảo vệ khỏi việc thả trâu ḅ ăn cỏ làm hư hại các bia mộ. Không canh tác làm dơ bẩn nghĩa địa, chung quanh trồng dương liễu, các lối đi h́nh chữ thập giữa nghĩa địa được trồng hoa trúc đào và hoa lan đất… Trước năm 1975, nghĩa trang Cồn Dầu được xếp vào loại nghĩa trang đẹp nhất tỉnh Quảng Nam, hơn hẳn nghĩa trang Đà Nẵng, nhờ sự quy hoạch trật tự đồng nhất và nhiều cây cỏ thiên nhiên. Rất tiếc là ngày nay, do nhu cầu phát triển đô thị cũng như sợ tương lai sẽ ảnh hưởng môi trường sinh hoạt của khu đô thị mới theo quy hoạch của thành phố, nên nghĩa trang giáo xứ đang được thành phố đề nghị di dời lên Ḥa Sơn.

Bờ Đập: Con đường bắt đầu từ cầu Cẩm Lệ, xuyên qua xóm Cẩm Nam, chạy dài suốt bờ đập Cồn Dầu, băng qua xóm A, thẳng đến sân nhà thờ. Năm 1972, cha Tađêô Mừng đă vận động xin chính quyền trung ương và ty Giao thông Công chánh tỉnh Quảng Nam tại Hội An để củng cố, lát đá và tráng nhựa con đường đất liên thôn này. Dự án con đường được chấp thuận và hoàn thành như ước muốn. Nhưng tiếc thay, v́ lụt lội hằng năm và không được chăm sóc duy tu, con đường này ngày càng xuống cấp.

Đó là những công việc cần thiết để an dân, giờ đây vị chủ chăn nghĩ đến vấn đề sinh hoạt trong giáo xứ. Cha Nguyễn Hữu Mừng đă xây dựng lại ngôi nhà xứ. Nhà xứ mới tái thiết trên nền móng của ngôi nhà xứ cũ đă bị đốt cháy năm 1946. Từ đó cho đến khi làm được nhà xứ mới, các cha sở phải ở tạm trong pḥng áo nhà thờ.

Cũng trong năm 1960 là năm xây lại nhà thờ, cha sở và giáo dân Cồn Dầu đă dựng một hang đá Đức Mẹ Lộ Đức trong khuôn viên nhà thờ. Hang đá tọa lạc bên trái lối đi vào thánh đường. Với ngoại cảnh xinh tươi mang màu sắc thiên nhiên và thiết kế hài ḥa, hang đá Đức Mẹ Cồn Dầu được kể là một trong những hang đá đẹp của Giáo phận Đà Nẵng.

Cha Cố Tađêô Nguyễn Văn Mừng là người đă gắn bó với giáo xứ Cồn Dầu suốt chặng đường 47 năm, công đức của ngài đă để lại cho giáo xứ những thành quả vật chất lẫn tinh thần mà mỗi người tín hữu Cồn Dầu đều ghi nhớ tri ân. Sau khi hoàn thành sứ mạng của một vị chủ chăn, Ngài đă về hưu tại An Ngăi và qua đời năm 2004 tại đó. V́ lòng nhiệt thành, yêu mến đoàn chiên Cồn Dầu, xin Thiên Chúa thưởng công trên trời cho ngài.

Năm 2001, thay thế cha Cố Tađêô là Cha Giuse Nguyễn Kinh, sau khi chịu chức linh mục, đă được Đức Giám mục Giáo phận sai đến chăm sóc đoàn chiên Cồn Dầu. Với nhiệt huyết, sức trẻ, ngài đă dốc hết tài lực phục vụ cho “mối t́nh đầu” của ḿnh tại nơi đây.

Đặc biệt, năm 2004, hơn 100 năm qua, theo đà phát triển dân số, giáo dân Cồn Dầu cũng ngày càng thêm đông. Số tín hữu hơn 1.500 người đă trở thành quá tải cho ngôi thánh đường vừa chật lại vừa xuống cấp. Cha quản xứ Giuse Nguyễn Kinh đă huy động sức người sức của trong toàn giáo xứ, kể cả những người con ly hương, để xây dựng một ngôi thánh đường mới. Dự kiến ban đầu là tân tạo từng phần, song ḷng nhiệt thành và tinh thần đoàn kết không cho phép giáo xứ dừng lại như dự kiến, mà đă hoàn tất ngôi thánh đường vượt sức tưởng tượng. Trong ngày khánh thành mọi người có mặt đều phải thốt lên : Chỉ nhờ ơn Chúa mà thôi !

Năm 2007, v́ nhu cầu mục vụ, Cha Giuse về làm quản lư Ṭa Giám mục và kiêm quản xứ An Thượng. Cha Emmamuel Nguyễn Tấn Lục được cử về thay thế coi sóc đoàn chiên Cồn Dầu.

3. Hiện t́nh Giáo xứ:

Giáo xứ Cồn Dầu hiện đang được coi sóc bởi cha Emmamuel Nguyễn Tấn Lục. Những cơ sở vất chất của giáo xứ được các vị chủ chăn đi trước xây dựng tương đối hoàn chỉnh, giờ đây, ngài chú tâm xây dựng con người, xây dựng ḷng đạo của người tín hữu nơi đây. Giáo xứ mỗi ngày đi vào nề nếp, kinh lễ đều đặn, phụng vụ các bí tích được tổ chức chu đáo.

Hiện nay giáo xứ gồm có 401 gia đ́nh, gồm 1575 nhân khẩn, được chia thành 4 giáo khóm:

Giáo khóm I gồm 85 gia đ́nh, 320 người. Giáo khóm II gồm 105 gia đ́nh, 415 người. Giáo khóm III gồm 96 gia đ́nh, 380 người. Giáo khóm IV gồm 115 gia đ́nh, 460 người.

Sinh hoạt Giáo xứ được tổ chức từ Hội đồng Giáo xứ, các Giáo Khóm trưởng. Giáo xứ sống động được nhờ sự hoạt động tích cực của các đoàn thể như Lêgiô, các giới như: lăo thành, gia trưởng, hiền mẫu, giới trẻ, đoàn Hùng Tâm Dũng Chí mới được tái lập.

Cho đến nay, Giáo xứ Cồn Dầu đă cống hiến cho Giáo Hội những hoa trái như:

- Đức cha Phêrô Trần Thanh Chung, nguyên Giám mục Kontum, đang nghỉ hưu tại Ṭa Giám mục Kontum.

- Cha Gioakim Trần Kim Thượng, quản hạt Ḥa Khánh, nguyên quản xứ An Ngăi, nay là quản xứ Cẩm Lệ.

- Cha Simon Huỳnh Ngọc Quư, phục vụ tại Saarlouis-Beaumarais, Đức Quốc

- Ḍng thánh Phaolô Đà Nẵng : 5 nữ tu.

- Ḍng Mến Thánh Giá Qui Nhơn : 3 nữ tu.

- Ḍng Con Đức Mẹ Đi Viếng Huế : 2 nữ tu.

- Ḍng Nữ Biển Đức : 1 nữ tu.

- Ḍng Nữ Tử Bác Ái : 1 nữ tu.

- Đại Chủng Sinh : 1 chủng sinh và 1 phó tế

Mặc dù con số không nhiều, nhưng hoa trái Chúa chọn trong giáo xứ Cồn Dầu cũng là khởi sắc, đa dạng, nói lên được phần nào đời sống đạo của giáo dân trong giáo xứ, bởi “cây lành ắt sinh trái tốt”.

Sau 80 năm thành lập, Giáo xứ Cồn Dầu nh́n chung giờ đây đă ổn định và nề nếp. Người người tưởng chừng được an cư lâu dài. Tuy nhiên, thời gian gần đây, do việc qui hoạch đô thị của thành phố, đời sống người dân Phường Ḥa Xuân nói chung và thôn Cồn Dầu nói riêng lại bị xáo trộn với nhiều lo lắng. Theo qui định của thành phố, toàn bộ dân cư trong phường phải di dời đến một vùng qui hoạch. Đời sống bị xáo trộn, khung cảnh và sinh hoạt tôn giáo e không còn như hôm nay. Điều đáng lo nhất là ruộng vườn không c̣n, giá cả đền bù không thỏa đáng khi họ phải thay đổi cả nghề nghiệp để thích nghi với đời sống mới là một quá trình không hề đơn giản, dễ dàng. Tất cả những khó khăn và hạn chế trước mắt và lâu dài khiến người dân phải do dự, không dễ dàng chấp thuận theo chủ trương qui hoạch của thành phố. Nếu như những nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của người dân được thỏa măn, thành phố đảm bảo được đời sống kinh tế của người dân khi đến nơi định cư mới, chắc hẳn, việc qui hoạch của thành phố sẽ được người dân dễ đồng tình.

Việc đời việc đạo đan chen, bao nỗi lo chồng chất. Mong sao chương trình qui hoạch này chóng được thực hiện cách công bằng và hợp lý, để đời sống người dân được ổn định, sinh hoạt tôn giáo được phục hồi. Ngoài khả năng hạn chế của con người, xin mọi người cùng chung lời hiệp nguyện, để những thao thức và ước nguyện chính đáng của người dân được thoải chí toại lòng. Mọi người được yên tâm xây đời, sống đạo.

 

Xem thêm : LỊCH SỬ GIÁO XỨ CỒN DẦU   <Nguồn : XuanBichVietnam >

 


H́nh ảnh nhà thờ Giáo xứ Cồn Dầu

Credit of TTV - 19/11/2014

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

         

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Linh Mục Giuse Vũ Dần (19/11/2014)

 

Hính ảnh bổ sung xin gởi về
giaoxugiaohovietnam@Yahoo.com 

[Trở về đầu trang ]