Tổng Giáo phận Huế

Nhà thờ Giáo họ Dương Lệ Đông

 

 

Nhà thờ Giáo họ Dương Lệ Đông   Giáo xứ Đại Lộc
Giáo hạt Quảng Trị

 

Địa chỉ :  ( Bản đồ )

Quản nhiệm : Linh mục Chánh xứ Giáo xứ Đại Lộc

Tel

 

E-mail

 

Năm thành lập

 

Lễ Bổn Mạng

Sinh nhật Đức Mẹ

Số giáo dân

 

Giờ lễ

Chúa nhật     : 

Ngày thường :

Các nhà thờ lân cận :  

Tư liệu :  Lược sử Giáo họ - H́nh ảnh Giáo họ

-  Tin tức sinh hoạt

 

Lược sử Giáo họ Dương Lệ Đông

Tài liệu của : JB. LV Huề (*)

Lược sử làng Dương Lệ Đông

Làng Dương Lệ Đông, do vị khai tiên họ Đoàn Quang (Quang là chữ lót) (không rơ tên) là vị quan vơ đưới thời nhà Hậu Lê, như đă nói trong phần làng Dương Lệ Văn, v́ hai làng từ nguyên thủy chỉ là một làng mà thôi. Do đó về thời điểm thành h́nh làng th́ cũng vào khoảng những năm 1472 hay 1473 đời vua Lê Thánh Tông (1460-1497) niên hiệu Hồng Đức 2 (1472) nhà Hậu Lê (thời Lê Sơ) tại một vùng đất hoang của dân tộc Chàm giao cho Đại Việt, một hương làng có tên “Dương Lệ Xă” đă được thành lập.

Về các thời kỳ và lư do thay đổi danh xưng, trong phần “Giáo xứ Dương Lệ Văn” đă tŕnh bày bên trên . Làng Dương Lệ Đông có diện tích rộng hơn làng Dương Lệ Văn. Trước năm 1973, khu gia cư làng có một địa h́nh khá phức tạp, nếu không muốn nói là đă trở thành hai khu vực khác nhau. (khu vực lương dân và khu vực giáo dân)

H́nh thành Giáo họ Dương Lệ Đông

Giáo họ Dương Lệ Đông là một Giáo họ mới được thành h́nh vào khoảng 2 thập niên cuối của thế kỷ XIX.

Theo truyền thuyết từ những vị cao niên c̣n sống cho biết: Làng Dương Lệ Đông cho đến khoảng năm 1800 mới có một người tên là Đoàn Quang Giao theo đạo Công Giáo, rồi đem gia đ́nh về ở riêng tại khu vực xứ đất Băi Rào, và sinh con cháu tại đó. Đến khoảng 1866 có thêm một gia đ́nh khác, đó là ông Gioa-kim Nguyễn Sách đă theo đạo để cưới bà Iné Thượng là người Công giáo thuộc họ Đoàn nguyên quán làng Vơ Thuận. Ông Sách sau khi theo đạo cùng về ở chung xóm với ông bà Đoàn Quang Giao. Đến đầu thế kỷ XX (khoảng 1910) có thêm ông Đoàn Quang Cử lấy vợ Công giáo là bà Lê Thị Nguyện nguyên quán làng Dương Lệ Văn, lúc đầu ông bà Đoàn Quang Cử xin cư ngụ tại Giáo họ Dương Lệ Văn, khoảng năm 1949 gia đ́nh này cũng về ở chung với hai vị trên, làm thành một xóm đạo, tiếng địa phương gọi là “Xóm Rào” (tức xóm Công giáo).

Trên đây là sự h́nh thành Giáo họ Công giáo làng Dương Lệ Đông. Qua thời gian, con cháu của những gia đ́nh này đă sinh sản thêm lên, và đă trở thành một Giáo họ trực thuộc Giáo xứ Đại Lộc.

Dương Lệ Đông với Phong trào Văn Thân

Thời phong trào Văn Thân (09/1885) với chiêu bài "b́nh tây sát tả" th́ xóm đạo Dương Lệ Đông này đă được sự bao che, bảo toàn của anh em lương dân cùng các họ tộc trong làng, nên không ai bị giết v́ đạo. Theo lời kể của ông Đoàn Quang Tằng (thân sinh ông Đoàn Quang Tích) vào thời điểm đó, trong những nhà Công giáo được bà con thân nhân bên lương đem lư nhang về đặt trong nhà, c̣n người th́ trốn hết, nên không ai bị giết chết và nhà cửa cũng khỏi bị đốt cháy, nhà thờ th́ vào thời điểm đó chưa có.

Nhà thờ Giáo họ Dương Lệ Đông

Ngôi nhà thờ giáo họ Dương Lệ Đông đầu tiên được xây dựng từ bao giờ hiện không ai nhớ rơ. Thời linh mục Phêrô Huỳnh Văn Hóa chánh xứ Đại Lộc (từ 1945-1950) ngài đă cho làm lại nhà thờ bằng vật liệu nặng.

Chiến tranh 1972-1973 tại Quảng Trị, nhà thờ này đă bị bom đạn san thành b́nh địa. Khi một số giáo dân trở lại, họ chỉ gom được một ít cây gổ, về sau linh mục Lê Văn Cao đă dùng số gổ này đề phụ thêm làm lại nhà thờ Đại Lộc. Quả chuông nhà thờ họ giáo Dương Lệ Đông sau 30/04/1975 đă bị bể và bị rơi xuống đất, nhà chuông bị sập, nhưng quả chuông vẫn c̣n tại vị trí cũ, thời gian sau quả chuông cũng đă bị mất trộm.

Linh mục sinh quán Dương Lệ Đông

Linh mục Phêrô Đoàn Quang Hàm 1929-1955-1996. Trước 04.1975 làm Giám học trường Trung học Quảng Đức thuộc khu định cư Quảng Thuận. Tháng 06/1975 bị Cộng Sản gọi "tập trung cải tạo" tại trại tù Sông Cái, Ninh Thuận, ngài nguyên là linh mục tuyên úy của sư đoàn I kiêm Tiểu khu Quảng Trị. Tháng 10/1981 được trả tự do, nhưng không được ngụ ở Quảng Thuận như trước mà bị buộc về ở với gia đ́nh người anh ruột tại Quảng Xuân, tỉnh Đồng Nai. Ngài qua đời ngày 18.02.1996, thọ 66 tuổi, an táng tại ấp 3, Giáo xứ Quảng Xuân, tỉnh Đồng Nai.

* Các Nữ tu nguyên quán Dương Lệ Đông

1.- Nữ tu . . . Đoàn Thị Nguyễn Ḍng MTG Phủ Cam.
2.- Nữ tu . . . . Đoàn Thị Mến MTG Tam Ṭa B́nh Tuy.
3.- Nữ tu . . . Đoàn Thị Thật Ḍng Phú Xuân, Thủ Đức
4.- Nữ tu . . . Đoàn Thị Hiến MTG Tam Ṭa, B́nh Tuy.
5.- Nữ tu . . . Đoàn Thị Đức MTG Phủ Cam
6.- Nữ tu . . . Đoàn Thị Khiêm, gốc MTG Phủ Cam, hiện ở Quảng Biên.

Dương Lệ Đông hôm nay

Giáo họ Dương Lệ Đông từ trước 1972 có khoảng 50 gia đ́nh với khoảng 300 giáo dân, một họ đạo cở trung b́nh, sống gần gủi với nhau quanh một thánh đường, cùng gắn bó yêu thương, cùng chia sẽ t́nh làng nghĩa xóm. Quanh năm với nghề đồng ruộng, một số ít gia đ́nh theo công vụ nên đă ở xa quê.

Chiến tranh năm 1972, Giáo dân làng Dương Lệ Đông cũng đồng chung số phận, phải chạy loạn khắp đó đây, để rồi v́ sự mưu sinh nên đă định cư trên khắp mọi vùng của đất nước, kể cả nước ngoài, chỉ có một rất ít người trở về lại hương làng cũ.

Sau ngày 30.04.1975 một số ít giáo dân thuộc Giáo họ Dương Lệ Đông v́ chưa t́m được nơi sinh sống thích hợp, phần v́ không muốn xa rời nơi chôn dau cắt rốn, nơi mà Tổ Tiên ông bà của chính họ đă dày công xây dựng qua bao thế hệ, nên đă có khoảng 10 gia đ́nh trở lại quê hương cũ với khoảng trên 50 giáo dân. Với những giáo dân c̣n quyến luyến với hương làng này, là những hạt giống, là chất men đă làm dậy lên thúng bột Dương Lệ Đông hôm nay, sau hơn 38 năm kể từ lúc bị phân tán.

* Ước mơ chưa đạt

Hơn 36 năm qua, từ khi chấm dứt chiến tranh (30/4/1975). Bao nhiêu con dân Giáo họ, người đă rời xa cũng như kẻ trở lại đều đă nh́n thấy những đổ nát và tang thương do chiến tranh để lại. Ai cũng muốn xóa đi những vết thương c̣n in đậm dấu vết chiến  tranh chưa thể xóa mờ. Nổi bật là nền móng ngôi Thánh đường c̣n phủ lớp rêu phong. Hiện nay, đa số con dân Giáo họ cùng ước muốn xây dựng lại ngôi Giáo đường trên nền móng cũ, nhưng “Lực bất tùng tâm” cùng với một vài lư do hoặc nguyên nhân ngoại tại khác mà công việc chuẩn bị vẫn măi măi cứ chuẩn bị, ước mơ vẫn là ước mơ mà chưa thể trở thành hiện thực được.

Hy vọng một ngày nào đó, nhờ ơn Chúa giúp cùng với những tấm ḷng hảo tâm của con dân Giáo họ trong cũng như ngoài nước cùng chung ḷng, chung sức, ước mơ này hy vọng sẽ được thực hiện trong hân hoan và vui mừng.

Nguồn tin gần đây nhất cho biết Nhà thờ Giáo họ Dương Lệ Đông đă được Linh mục Dominic Lư Thanh Phong Quản xứ Đại Lộc xin phép làm lại, và có thể đă có lễ đặt viên đá đầu tiên vào thượng tuần tháng 3/2015. Tạ ơn Chúa.

 

* GXGHVN nhận trực tiếp từ tác giả ngày 13/3/2015
Mọi ư kiến đóng góp xin gởi email về huele8391@yahoo.com

 

Chi tiết bổ sung xin gởi về
giaoxugiaohovietnam@Yahoo.com 


H́nh ảnh nhà thờ Giáo họ Dương Lệ Đông

Nguồn : JB. LV Huề

 

 

H́nh ảnh bổ sung xin gởi về
giaoxugiaohovietnam@Yahoo.com