Giáo phận Lạng Sơn

Nhà thờ Chính ṭa Lạng Sơn

 

Nhà thờ Chính ṭa Lạng Sơn
 

 

Địa chỉ : P. Chi Lăng, Thành Phố Lạng Sơn, Tỉnh Lạng Sơn   ( Bản đồ )

Chánh xứ : Linh mục Giuse Nguyễn Ngọc Thể
Phó xứ     : Linh mục Antôn Bùi Văn Tăng (27/9/2015)

Tel

025-810-367

E-mail

info@giaphanlangson.org

Website

http://giaophanlangson.org

Năm thành lập

 
Bổn mạng Thánh Đa Minh

Số giáo dân

600

Giờ lễ

Chúa nhật     :

Ngày thường :

Các nhà thờ lân cận :  

Tư liệu :  Lược sử Giáo xứ - H́nh ảnh Giáo xứ 

* Đức cha Vinh Sơn PHẠM VĂN DỤ, Giám mục Chính Ṭa tiên khởi giáo phận Lạng Sơn (1960 - 1998)
* Lạng Sơn kỉ niệm 10 năm Đức Cố GM Vinh Sơn Phạm Văn Dụ

-  Tin tức sinh hoạt

* Thứ sáu Tuần Thánh Đàng Thánh Giá tại nhà thờ Chính Ṭa Lạng Sơn (18/4/2014)
* Thánh lễ Truyền Dầu 2014 tại nhà thờ Chính Ṭa Lạng Sơn (16/4/2014)

* Đại lễ Thánh Giuse tại Nhà thờ Chính Ṭa Lạng Sơn (19/3/2014)
* H́nh ảnh Lễ Thánh Đa Minh - Bổn mạng GP Lạng Sơn (8/8/2011)
* H́nh ảnh Thánh lễ ban Bí Tích Thêm Sức và Rước lễ lần đầu các thiếu nhi thuộc Giáo xứ Chính Ṭa Lạng Sơn (7/8/2011)
* Giáo phận Lạng Sơn - Cao Bằng: Thánh lễ kính Ḿnh Máu Thánh Chúa và cung nghinh Thánh Thể (27/6/2011)
* Thánh lễ Vọng Chúa Phục Sinh tại Nhà thờ Chính Ṭa Lạng Sơn (23/4/2011)
* Thánh lễ Chúa Nhật Lễ Lá tại Nhà thờ Chính Ṭa Lạng Sơn (17/4/2011)
* Lễ Cung Hiến Nhà Thờ Chính Ṭa GP Lạng Sơn (2/10/2004)
* Nhà thờ Chánh Ṭa Lạng Sơn : Một công tŕnh đáng nói

 

 

Lược sử Giáo xứ Lạng Sơn

GIÁO XỨ CHÍNH T̉A - CỬA NAM

100 NĂM H̀NH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

(1913-2013)

Năm 2013 là dịp kỷ niệm 100 năm Ṭa Thánh ban sắc chỉ thiết lập Phủ Doăn Tông Ṭa Lạng Sơn – Cao Bằng. Đây là dịp đặc biệt để cộng đoàn giáo phận chúng ta cùng nhau “Ôn cố tri tân”. Mỗi con người, mỗi cộng đoàn, mỗi dân tộc, nếu không có kư ức về quá khứ sẽ không thể hiểu rơ căn tính đích thực của ḿnh ở hiện tại, và rồi cũng sẽ mù mờ trong định hướng cho tương lai. Nếu không nhắc lại quá khứ, th́ chúng ta hôm nay, và rồi con cháu chúng ta mai sau nữa, sẽ chẳng hiểu biết những ǵ đă diễn ra 100 năm trước với tổ tiên chúng ta tại chính mảnh đất Lạng Sơn – Cao Bằng này.

Ở đây c̣n hơn cả việc nhắc nhớ về quá khứ, bởi v́ cộng đoàn chúng ta là một cộng đoàn đức tin. “Tưởng niệm” là một hành vi của đức tin công giáo mỗi khi chúng ta họp nhau trong chính ngôi nhà thờ Giáo xứ Cửa Nam, cũng chính là Nhà Thờ Chính Ṭa này để cử hành Thánh Thể, mầu nhiệm đức tin của chúng ta. Khi chúng ta tưởng niệm, chúng ta nhớ lại những sự kiện của quá khứ, đồng thời chúng ta gợi lên tác động và ư nghĩa của những sự kiện này trong hiện tại và tương lai. V́ thế, khi ôn lại lịch sử trong năm kỷ niệm này, chúng ta muốn thể hiện một cam kết trung thành: trung thành không phải chỉ với những sự kiện của quá khứ, nhưng với một chân lư đức tin đă ăn sâu vào lịch sử Giáo xứ Chính Toà Cửa Nam, mà hoa trái là chính chúng ta hôm nay, những người công giáo đang muốn sống cách sung măn đức tin của ḿnh và lưu truyền lại cho con cháu mai sau. Với ư nghĩa và trong tinh thần ấy, chúng ta cùng nhau ôn lại quá tŕnh 100 năm h́nh thành và phát triển của Giáo xứ Chính Toà Cửa Nam.

Quá tŕnh h́nh thành.

Ngày 13-6-1881, một phái đoàn gồm 2 linh mục và 3 thầy giảng do cha Fuentes Phê là thừa sai Đa Minh Tây Ban Nha hướng dẫn, đi từ Thiết Nha lên thám hiểm miền Lạng Sơn và Cao Bằng. Trước khi về, phái đoàn để lại một thầy giảng ở Cao Bằng và một linh mục ở vùng Lạng Sơn. Lạng Sơn khi đó là một vùng rừng rậm âm u, núi non hiểm trở. Dân cư trong miền sống rất tản mát và thưa thớt trong các thôn xóm, làng bản.

Tháng 3-1895, toà giám mục Bắc Ninh đă cử một linh mục lên Lạng Sơn. Ngài đến lập một nhà nguyện nhỏ tại phố Văn Miếu, thị xă Lạng Sơn. Tại đây đă có chừng 50 giáo dân miền xuôi lên lập nghiệp.

Ngày 30-12-1913, Thánh Bộ Truyền giáo chính thức ra sắc dụ trao cho Tỉnh ḍng Đa Minh Lyon coi sóc vùng Lạng Sơn - Cao Bằng. Theo Sắc lệnh Tông toà, Phủ Doăn Tông toà Lạng Sơn gồm hai tỉnh Cao Bằng - Lạng Sơn và một phần đất tỉnh Hà Giang (phía Đông sông Lô).

Ngày 5-6-1914, Đức ông Cothonay Chiểu nhận chức Phủ Doăn Tông Toà Lạng Sơn. Tại ga xe lửa Lạng Sơn, cha Robert, các thầy giảng và giáo dân đă túc trực để nghinh đón bề trên địa phận rồi rước về khu Văn Miếu. Lạng Sơn lúc này thật nhiều thách đố với cơ sở vật chất, nhân sự rất khiêm tốn. Khu Văn Miếu, thị xă Lạng Sơn, có một căn nhà ba gian và một nhà nguyện nhỏ. Sau đó, cha Robert được đặt coi sóc giáo xứ tại khu Văn Miếu này.

Sau trận lụt to ngày 14-7-1914 gây thiệt hại lớn cho cơ sở Văn Miếu cũ và khu nhà lá mới dựng thêm, Đức ông đă mua lại khách sạn Hầm Mỏ (Hotel des Mines) ở gần ga Lạng Sơn làm toà giám mục, nhà xứ, nơi đào tạo chủng sinh và thầy giảng. Giáo dân vẫn đi lại kinh sách và tụ họp tại khu Văn Miếu. Năm 1923, ngài bắt đầu xây nhà thờ chính toà theo bản vẽ của Cha Brébion, nằm cạnh ga xe lửa ở trung tâm thị xă Lạng Sơn. Ngôi nhà thờ do Cha Lecroat (SJ) là đặc sứ của Toà Thánh đặt viên đá. Trường Thánh Giuse cũng được xây dựng ngay trước mặt tiền Nhà thờ Chính Toà. Ngày 14.8.1924, ngôi nhà thờ đă hoàn thành và được làm phép trọng thể với sự hiện diện của Cha Perier Giám tỉnh ḍng Đaminh Lyon.

Ngày từ buổi đầu, vào năm 1919 tại khu Văn Miếu cũng chứng kiến sự hiện diện của các nữ tu ḍng Đức Bà Truyền Giáo (N.D.des Missions). Về sau, một nhà phước theo hiến luật ḍng Đaminh cũng được thiết lập để cùng phục vụ cho giáo dân và công cuộc truyền giáo nơi đây.

Tháng 6 năm 1927, Cha Bardol được đặt coi sóc xứ Cửa Nam cho tới tháng 11 năm 1930 khi cha Mazelaigue được đặt vào chức vụ này.

Công cuộc truyền giáo cũng bước đầu đạt được kết quả khả quan. Quanh khu Văn Miếu có nhiều gia đ́nh xin gia nhập đạo và nhận phép Rửa Tội. Ngày 15.5.1932, lễ Hiện Xuống, Đức ông Hedde đă ban phép Thêm Sức cho 70 giáo dân tại Nhà thờ Chính Toà. Năm 1934, cha Phê được đặt làm phó của Cha Hamelrs tại Giáo xứ Chính Toà.

Cuối năm 1937, giáo phận đón nhận hai vị thượng khách: Đức Khâm sứ Toà Thánh tại Đông Dương và cha Gillet, Bề trên Cả ḍng Đa Minh. Tại khu Văn Miếu, bà con giáo dân tụ họp thật hân hoan để chào đón các ngài.

Vào ngày 30.11.1939, Thánh lễ tấn phong Giám mục cho Đức cha Hedde tại Nhà thờ Chính Toà, đă trở thành niềm vui lớn lao, không chỉ cho giáo dân trong Giáo xứ Chính Toà, mà cả Giáo phận nhỏ bé này.

Từ năm 1943, Giáo xứ Chính Toà được đặt dưới quyền coi sóc của Cha Giuse Vũ Văn Toàn và Cha Gueppe. Từ năm 1948 do Cha Haag và Léna coi sóc. Từ năm 1950 do Cha Guillo cho đến năm 1954 Cha Nerdeux được bổ nhiệm chính xứ Chính Toà.

Những năm tháng khó khăn

Với sự phát triển không ngừng của Giáo hội tại Việt Nam, ngày 24-11-1960, Đức Giáo Hoàng Gioan XXIII đă ban hành Sắc chỉ Venerabilium Nostrorumquyết định thành lập Hàng Giáo Phẩm Việt Nam, đồng thời tổ chức lại các giáo phận cũ và mới, trong đó có việc nâng Giáo phận Lạng Sơn – Cao Bằng lên hàng Chính Toà, và linh mục Vinhsơn Phaolô Phạm Văn Dụ được chọn làm Giám mục chính toà tiên khởi của Giáo phận. Tuy nhiên, ngài lại bị cư trú chỉ định ở Thất Khê, cách Toà Giám mục khoảng 70 cây số. Đây có thể coi là giai đoạn hết sức khó khăn đối với Giáo phận Lạng Sơn - Cao Bằng.

Giáo xứ Chính Toà Cửa Nam cũng không nằm ngoài những thách đố cam go ấy. Những năm tháng chiến tranh và thời cuộc nhiễu nhương đă gây nhiều thiệt hại nặng nề cho Giáo xứ này, cũng như các giáo xứ trong toàn Giáo phận. Nhiều nhà thờ, nhà xứ bị trúng đạn bom và sụp đổ. Cảnh ly tán sau biến cố 1954 cũng làm con số giáo hữu tại chỗ sụt giảm. Các thừa sai bị trục xuất. Đoàn chiên vốn đă ít ỏi, nay lại càng nhiêu khê.

Thiệt hại nặng nề nhất phải kể đến là ngôi Nhà thờ Chính Toà Giáo phận, cũng là nhà thờ giáo xứ Cửa Nam, nằm kề ga Lạng Sơn, bị sụp đổ vào năm 1969, chỉ c̣n lại cây tháp trơ trọi loang lổ. Đến năm 1979 trong chiến tranh biên giới, cây tháp ấy cũng bị san b́nh địa. Toà Giám mục và khu Văn Miếu bị hư hỏng nặng. Mọi sinh hoạt của Giáo xứ lại gói gọn trong căn nhà nhỏ bé ở khu Văn Miếu trước đây.

Cho tới khi Đức cha Vinhsơn Phaolô về cư trú (1990), Giáo xứ Cửa Nam hầu như không có cha xứ riêng. Các cha xung quanh thường lui tới cử hành Thánh lễ và thăm viếng Giáo dân.

Hồi sinh và phát triển

Từ khi được chính thức công nhận, Đức cha Vinhsơn Phaolô về lại Toà Giám mục. Sinh hoạt của Giáo xứ Chính Toà bên vị Cha Chung khả kính ấy lại được gầy dựng lại. Ngài đă cổ vơ tinh thần sống đạo cho mọi thành phần Dân Chúa, tổ chức các đoàn hội và khích lệ nhiệt thành truyền giáo. Trong căn nhà thờ nhỏ bé với quả chuông treo trên cây nhăn ấy, hằng ngày vẫn không ngớt vang lên lời ca nguyện, thánh lễ sốt sắng. Trải qua bao năm tháng khó khăn, giờ đây những sinh hoạt đạo đức dần được khôi phục. Bà con giáo hữu càng vững vàng xác tín hơn vào ơn Chúa, vào sự quan pḥng của Chúa trên đoàn chiên nhỏ bé của Người.

Để nêu lên những nét đặc trưng của Giáo xứ Chính Toà Cửa Nam, chúng ta không thể không nhắc lại sự hiện diện đầy t́nh hiền phụ của Thánh Đaminh hiển tu. Ngay từ khi được nâng lên thành Nhà Thờ Chánh Toà của Giáo phận, Giáo xứ này đă được tôn nhận thánh Đaminh làm bổn mạng. Đặc biệt, vào năm 2004, Đức cha Giuse Ngô Quang Kiệt đă Cung Hiến Nhà Thờ Chính Ṭa, cũng là ngôi thánh đường mới của giáo xứ này này với tước hiệu Thánh Đaminh.

Hiện nay, Giáo xứ Chính Toà (Cửa Nam) có trên 600 nhân danh, sinh sống trong các phường xă của Thành phố Lạng Sơn. Giáo xứ do Cha Giuse Nguyễn Ngọc Thể, Đại diện Giám mục, làm chính xứ. Các đoàn hội như Hiền mẫu, Lêgiô, Gia trưởng, Ca Đoàn, Thiếu Nhi… sinh hoạt năng động và hiệu quả. Công việc truyền giáo, từ thiện bác ái được đẩy mạnh. Vào các dịp lễ lớn của giáo xứ và Giáo phận, có đông đảo anh chị em giáo hữu cùng mọi thành phần Dân Chúa tham dự. Sau bao năm tháng khó khăn, giờ đây đời sống và sinh hoạt của Giáo xứ đă dần đi vào nề nếp và có nhiều khởi sắc.

Tạm kết

Dưới sự hướng dẫn của Đức Cha Giuse, toàn thể Giáo phận Lạng Sơn – Cao Bằng, cách riêng cộng đoàn giáo xứ Chính Toà Cửa Nam, hân hoan mừng đại lễ Tạ Ơn và khai mạc Năm Thánh kỷ niệm 100 năm thiết lập Phủ Doăn Tông Toà Lạng Sơn – Cao Bằng. Đây là thời gian hồng ân đặc biệt để mỗi chúng ta cùng ư thức lại ư nghĩa và giá trị của ngôi nhà thờ Chính Toà, của Giáo xứ Chính Toà Cửa Nam này trong suốt ḍng lịch sử với bao thăng trầm, cũng như sứ vụ hiện tại của mỗi người chúng ta.

Thật đẹp khi chúng ta cùng nghe lại một lần nữa những lời của chính vị mục tử giáo phận: “Chính Toà là giáo xứ Mẹ của các giáo xứ trong giáo phận. Nhà thờ chính toà là nhà thờ Mẹ, trung tâm đời sống phụng tự của giáo phận, nơi hội tụ của Giáo Hội địa phương, như anh chị em thấy rơ trong các dịp lễ lớn. Ngôi nhà thờ chính toà là dấu chỉ Giáo Hội hữu h́nh của Chúa Kitô tại trần gian, không ngừng dâng lên Thiên Chúa những lời chúc tụng, ngợi khen và cảm tạ, v́ t́nh thương tạo dựng và cứu độ của Người dành cho nhân loại”.

Thời gian hồng phúc này là dấu chỉ và biểu tượng cho những cố gắng hết ḿnh của mọi thành phần Dân Chúa Giáo xứ Chính Toà cách riêng và toàn thể Giáo phận truyền Giáo Lạng Sơn – Cao Bằng nói chung, để xây dựng khuôn mặt mới cho Giáo xứ, Giáo phận và mở rộng ra với những chân trời mới của sứ vụ. Nhà Thờ Chính Toà là biểu hiện rơ rệt nhất về sự hiện diện của cộng đoàn Kitô giáo tại nơi này và về sự dấn thân của chúng ta đối với những cư dân của miền biên giới phía Bắc Tổ quốc. Ước mong Nhà Thờ Chính Toà phải là phương tiện cho chúng ta hôm nay và các thế hệ mai sau được trưởng thành hơn trong đời sống đức tin, và được tăng cường sức mạnh nội tâm để sống trọn vẹn sứ mệnh làm chứng cho Đức Kitô và nhân danh Người mà phục vụ tha nhân.

Lạy Chúa Tể càn khôn, cung điện Ngài xiết bao khả ái” (Tv 84).

100 năm h́nh thành và phát triển cũng là 100 năm hồng ân. Trong niềm hân hoan vui mừng này, c̣n ǵ đẹp cho bằng ḷng chúng ta vui mừng hát lên lời tạ ơn Thiên Chúa:

“Hăy vào cửa thánh điện cất tiếng tạ ơn,

tới khuôn viên đền vàng dâng lời ca ngợi,

tạ ơn Chúa và chúc tụng danh Người.

Bởi v́ CHÚA nhân hậu,

muôn ngàn đời Chúa vẫn trọn t́nh thương”(Tv 100).

Chúa vẫn trọn t́nh thương với nhiều thế hệ cha ông chúng ta. Chúa vẫn trọn t́nh thương với chúng ta hôm nay. V́ ngôi Nhà Thờ Chính Toà thân yêu, v́ cộng đoàn Dân Chúa tại nơi đây, tất cả chúng ta, những người yêu mến ngôi nhà thờ này, yêu mến cộng đoàn Giáo xứ Chính Toà Cửa Nam, yêu mến Giáo phận Lạng Sơn – Cao Bằng, hăy cùng dâng lên Thiên Chúa lời cảm mến tri ân, cùng dâng lên tổ tiên chúng ta, các thánh tử đạo, các vị thừa sai, và bao chứng nhân đức tin ḷng biết ơn sâu sắc của chúng ta.

Hồng ân nhận lănh cũng là trách nhiệm được trao ban. Thể hiện ḷng biết ơn hôm nay, làm sao chúng ta không nghĩ đến trách nhiệm hiện tại của chúng ta là làm triển nở và lưu truyền niềm tin công giáo cho con cháu mai sau. Chính v́ thế, lời tạ ơn tốt đẹp nhất là mỗi chúng ta: “Hăy sống xứng đáng đối với các bậc cha ông mà chúng ta đang thừa hưởng công lao của họ, và hăy nghĩ đến các thế hệ con cháu mà chúng ta đang chuẩn bị tương lai cho chúng”.

 

Cao Bằng, ngày 11 tháng 04 năm 2012

Giuse Trần Ngọc Huấn

 

-------

Tài liệu tham khảo:

1. Lm. Phạm Phúc Khánh, Lược sử địa phận Lạng Sơn, in tại Cannes, 1994.

2. ĐTGM.Giuse Ngô Quang Kiệt, Ai lên xứ Lạng, Nxb.Tôn giáo, Hà Nội, 2009.

3. Văn pḥng TTK.HĐGMVN, Niên Giám 2004 Giáo hội Công giáo Việt Nam, Nxb.Tôn Giáo, Hà Nội, 2005.

4. Website hdgmvietnam.org, canhdongtruyengiao.net, giaophanmytho.net...

 

Chi tiết bổ sung xin gởi về
giaoxugiaohovietnam@Yahoo.com 

.....................................................................

Vài nét về

Lễ Cung Hiến Nhà Thờ Chính Ṭa GP Lạng Sơn

 Thứ Bảy mùng 2 tháng 10 năm 2004.

Toàn thể Giáo hội Việt Nam đă hiệp thông cầu nguyện cho Giáo phận truyền giáo này, nhân dịp lễ cung hiến nhà thờ Chính Ṭa Giáo phận Lạng Sơn.

Từ sáng sớm, bà Maria Nguyễn Thị Thanh Hoa, 81 tuổi đă lập tức lên đường bất chấp cái tuổi ngoài 80 và căn bệnh đau lưng của bà. Bà kể: "Tôi đến để cầu nguyện cho Giáo phận".

Bà Hoa là một trong số hơn 5,000 người gồm Linh mục, Tu sĩ và Giáo dân, trong đó có nhiều giáo dân thuộc dân tộc thiểu số từ khắp mọi miền của đất nước đă tham dự thánh lễ cung hiến nhà thờ Chính Ṭa, thuộc Giáo phận Lạng sơn, cách thành phố Saigon 1,720 km về hướng Nam.

Bà kể lại, Bà đă ngủ lại một đêm dưới chân nhà thờ mới với một chiếc chiếu. Mặc dù không có màn và mền, cộng với cái lạnh của cơn gió mùa đông bắc, nhưng "trong ḷng, tôi lại cảm thấy ấm cúng và dấy lên niềm sung sướng hạnh phúc".

Buổi lễ diễn ra hơn 2 giờ đồng hồ gồm nghi thức cắt băng khánh thành và mở cửa nhà thờ, nghi thức xức dầu bàn thờ và tường nhà thờ, nghi thức xông hương bàn thờ, và thánh lễ đồng tế do Đức Cha Giuse Ngô Quang Kiệt, Giám mục Giáo phận Lạng Sơn chủ sự cùng hai Hồng Y và 22 giám mục trong tiếng kèn trống cùng với các vũ điệu của nhiều sắc tộc. Các Giám mục vừa mới kết thúc tuần họp Hội đồng Giám mục tại giáo phận Hà Nội đă lên đường đến cầu nguyện và chung vui với Giáo phận.

Bày tỏ niềm vui sướng của ḿnh, bà Hoa, đến từ Giáo phận Thanh Hóa cùng với hơn 200 người nữa nói: "Lần đầu tiên trong đời tôi được dự một buổi lễ long trọng với sự hiện diện đầy đủ của toàn thể thành phần Dân Chúa trong bầu khí ấm cúng của ngôi thánh đường mới".

Bà giải thích rằng bà rất quan tâm đến đời sống đạo của Giáo phận sau nhiều năm trống ṭa đă làm mai một ḷng yêu mến Chúa của anh chị em giáo dân. Nhưng bà nói: "Từ đây, nhà thờ sẽ giúp họ hâm nóng lại niềm tin và sự liên đới".

Bà Vi Thị Nền, thuộc dân tộc Nùng cho biết, trước đây, vào những dịp lễ lớn như Giáng sinh, chúng tôi phải đứng dự lễ và đọc kinh ở bên ngoài ngôi nhà thờ cũ và Đức Cha phải đốt củi xung quanh để tránh cái rét buốt của mùa đông.

Bà Nùng, 60 tuổi, thuộc xă Phú Xá, cách nhà thờ Chính Ṭa 15km kể, toàn xă của Bà có 35 hộ gia đ́nh, nhưng trong đó chỉ có 2 hộ là người Công giáo, và mỗi năm gia đ́nh bà và bạn của bà chỉ đến nhà thờ được hai lần v́ ngại đường xa, nhưng "từ nay chúng tôi sẽ thường xuyên đến nhà thờ cầu nguyện hơn để hiệp thông với các Hồng Y, giám mục, linh mục và những anh chị giáo dân đă lặn lội từ xa đến cầu nguyện cho chúng tôi".

Bạn trẻ Têrêsa Lưu Ngọc Mai, sinh viên năm thứ hai thuộc Giáo xứ Đồng Đăng nói: "Tôi rất vui mừng v́ từ nay nhà thờ sẽ là nơi để giới trẻ trong Giáo phận chúng tôi được gặp gỡ nhau để cầu nguyện và Đức Cha sẽ có khuôn viên để tổ chức nhiều chương tŕnh sinh hoạt cho chúng tôi".

Mai cho biết, trước đây chị cảm thấy buồn v́ nh́n thấy nhiều Giáo phận khác đă tổ chức Đại hội giới trẻ, đại hội Giáo lư viên cho giới trẻ, nhưng Giáo phận Lạng Sơn th́ không có. "Giờ th́ niềm mơ ước của tôi đă thành hiện thực", Mai nói.

Phát biểu với đông đảo anh chị em tại buổi lễ, Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn, Tổng Giám mục Giáo phận Saigon nói: "Tôi cảm nhận được t́nh yêu Thiên Chúa dành cho Giáo phận Lạng sơn, một Giáo phận trước đây không có nhà thờ, không có Giám mục và không có linh mục, nhưng từ sau năm 1999 Chúa đă thương ban nhiều ân huệ cho Giáo phận".

Linh mục Raymond, người Pháp là khách mời của Giáo phận đă tham dự buổi lễ cho biết, đă lâu lắm rồi Cha mới cảm nhận được bầu khí ấm cúng và t́nh hiệp thông của dân Chúa trong buổi lễ hôm nay, mà dường như không c̣n ở Châu Âu.

Theo cha Raymond th́ buổi lễ diễn ra thật sốt sắng và đẹp mắt. Cha nói, Cha hy vọng Việt Nam sẽ có nhiều ơn gọi và Việt Nam xứng đáng được như thế.

Nhà thờ có diện tích 700 mét vuông, bề ngang nội thất dài 25 mét và bề dài 20 mét, được xây dựng mang nét văn hóa Á Đông và theo kiểu đền làng và nhà ngang của dân tộc được tô điểm bằng những hoa văn theo văn hóa dân tộc Tày, Nùng, Dao và phỏng theo những sinh hoạt đời sống của người dân vùng Lạng Sơn.

Một nữ tu thuộc ḍng Đa Minh Lạng Sơn, đến từ Giáo phận Saigon kể lại rằng để chuẩn bị cho buổi lễ và tiệc cho các khách mời, Hội ḍng đă cho 10 nữ tu ra trước buổi lễ vài ngày để giúp ban tổ chức chuẩn bị chương tŕnh.

Nữ tu cho biết, bên cạnh hội ḍng của chị, nhiều hội ḍng khác và đông đảo anh chị em Giáo dân cũng đến cộng tác v́ ḷng yêu mến Giáo phận, một miền đất gặp nhiều thách đố trong mục vụ nhưng lại là vườn ươm "ơn gọi" cho nhiều Giáo phận.

Được biết, hiện Giáo phận Lạng Sơn có khoảng 5,000 giáo dân. Nằm trên ba tỉnh gồm Cao Bằng, Lạng Sơn và Hà Giang, có tổng diện tích 14,195 km2, dân số 1,150,000 người, đa số sống bằng nghề nông.

Trước đây, nhà thờ Chánh Ṭa Lạng Sơn c̣n có tên gọi là Cửa Nam v́ từ năm 1895, Ṭa Giám mục Bắc Ninh đă gởi một linh mục lên vùng Lạng Sơn lập một nhà nguyện tại khu phố Văn Miếu nằm gần kề Cửa Nam này. Lúc đó Giáo phận có chừng 50 giáo dân từ miền xuôi lên lập nghiệp.

(Cẩm Vân)

........................

 

NHÀ THỜ CHÁNH T̉A LẠNG SƠN, MỘT CÔNG TR̀NH ĐÁNG NÓI

            

Nhà thờ chính ṭa Lạng sơn đă được xây dựng lại thay cho nhà thờ chánh ṭa cũ đă hoàn toàn bị phá hủy không c̣n dấu vết ǵ nữa. Nhưng trước khi nói đến diều đáng nói về ngôi nhà thờ mới này, thiết tưởng cũng nên nói đôi chút về giáo phận Lạng sơn, một giáo phận địa đầu tổ quốc. Giáo phận này đáng làm cho chúng ta ngạc nhiên và cũng đáng làm cho chúng ta thán phục nữa. Đáng ngạc nhiên v́ từ khi được thành lập đến nay, giáo phận đă trải qua cuộc Đệ nhị Thế chiến, cuộc xâm nhập biên giới qua ngả Lạng sơn của quân đội Thiên hoàng Nhật bản năm 1940, cuộc đảo chính Nhật ngày 9.3.1945, cuộc chiến tranh Đông dương lần thứ nhất kéo dài chín năm từ 1945-1954, rồi cuộc chiến tranh biên giới năm 1979. Những tưởng giáo phận Lạng sơn bị ch́m ngập trong bấy nhiêu biến cố, sẽ chẳng thể nào tồn tại và đă bị xóa sổ. Nào ngờ, nó vẫn c̣n, tuy c̣n trong xơ xác, ảm đạm và ngậm ngùi …

Thế rồi bỗng nhiên, Lạng sơn lại dần dần tái sinh, từng bước hồi phục, tuy khó khăn và chậm chạp. Một dấu chỉ báo hiệu cho giai đoạn tái sinh và hồi phục đó, là nhà thờ chánh ṭa Lạng sơn mới được xây cất; nhà thờ Cao bằng, nhà thờ Bản Ĺm và nhiều nhà thờ khác đang được lần lượt trùng tu và năng cấp. Song song với việc hồi phục và nâng cấp này là hai linh mục trẻ người địa phương mới được phong chức năm ngoái (2003), một vài nữ tu Đa Minh được gửi vào học và đào tạo ở Xóm Mới (G̣ vấp), một số chủng sinh đang theo học tại Đại chủng viện Hà nội, một số khác đang được gây dựng tại miền Nam. Điều đáng thán phục là ở chỗ đó. Hoàn cảnh khó khăn, nhân sự hạn chế, nền móng cũ không c̣n, thế mà Lạng sơn vẫn không chùn bước.

         

Bây giờ xin nói đến điều đáng nói trong việc xây cất nhà thờ chánh ṭa. Nhà thờ này được xây cất là điều chính đáng và hợp lư, v́ nhà thờ cũ đă bị phá hủy, giáo phận cần phải có một ngôi nhà thờ chánh ṭa làm biểu hiệu cho sự hiện diện của vị giám mục sở tại. Có mấy người Việt Nam ở Hoa kỳ đă phán đoán sai và không chính xác, khi nói rằng nhà thờ chánh ṭa Lạng sơn được xây cất nguy nga đồ sộ và trang trí bằng những vật liệu đắt tiền mua ở nước ngoài. Tôi có hỏi hoạ sĩ Trần thanh B́nh, người mới ở Lạng sơn về được mấy hôm nay. Ông có đến trao cho tôi tập ảnh chụp về nhà thờ đang xây. Ông là người được Đức Cha Kiệt nhờ và giao cho phụ trách công việc trang trí bên trong cũng như bên ngoài nhà thờ. Tôi hỏi họa sĩ B́nh rằng có phải nhà thờ Lạng sơn được trang trí bằng những vật liệu đắt tiền mua ở nước ngoài không. Ông cho biết là không và ngược lại, nhà thờ dùng vật liệu mua ngay tại địa phương và trong nước, v́ được xây theo kiểu Việt Nam và Phương Đông. Vậy, ai không tin th́ khi về nước có thể đến Lạng sơn để kiểm chứng. C̣n về sự nguy nga đồ sộ th́ theo tôi thấy trong h́nh chụp, và khi tới xem đất trước khi nhà thờ được đặt viên đá đầu tiên, quả thật không có ǵ là nguy nga đồ sộ, mà chỉ là vừa phải và thích hợp thôi. Người ta cứ dựa vào chuyến đi thăm người anh ruột của Đức Cha Kiệt mấy năm trước đây tại San José và số tiền ủng hộ một giáo phận không may như Lạng sơn mà suy đoán ra những điều thuộc loại hoang tưởng, không dựa trên sự việc khách quan và đích thật.

Điều đáng nói nữa là tinh thần hội nhập văn hóa theo Huấn thị số 4 của Ṭa thánh. Ṭa thánh khuyến khích các nước không phải là Au châu nên đem Tin mừng vào nền văn hóa bản địa của ḿnh, và làm cho Tin Mừng nhuần nhuyễn mà hóa thành cái ǵ như của chính nền văn hóa đó, hầu những người ở các nơi Tin Mừng được rao giảng, không c̣n cảm thấy lạc lơng và xa lạ với những kiểu cách sống và diễn tả Tin Mừng ở đấy nữa. Điều này đối với phần đông tín hữu Việt Nam, giáo dân cũng như linh mục c̣n khó lắm, v́ mặc cảm nhà thờ giống nhà chùa và thiên kiến xây nhà thờ theo kiểu Việt Nam không uy nghi hoành tráng. Phải giống nhà thờ Tây mới sang và đẹp !

Về điểm này, nhà thờ chánh ṭa Lạng sơn đáng được biểu dương và nêu cao thành tích. Số là Đức Cha Ngô quang Kiệt đă nhờ cha Phạm trung Thành Ḍng Chúa Cứu Thế cùng mấy bạn kiến trúc sư trong nhóm vẽ bản mẫu thiết kế. Sau khi nhận được bản mẫu, Đức Cha đă hỏi han, xem xét, đề nghị sửa đổi một đôi nét rồi quyết định thực hiện. Công việc thực hiện được giao cho nhà thầu Đam và họa sĩ Trần thanh B́nh trang trí bên trong cũng như bên ngoài. Họa sĩ B́nh đă rời thành phố Sài-g̣n ra ở hẳn ngoài Lạng sơn một thời gian để lo công việc, tuy thỉnh thoảng có về lại thành phố. Với kinh nghiệm sẵn có sau những lần lo cho nhà thờ Thánh Tâm (Bảo lộc, Lâm đồng) và Phú Hạnh (Gia định), họa sĩ B́nh đă hăng hái say sưa bắt tay vào việc. Kết quả là ông đă đề nghị nên thay đổi một vài chỗ. Cuối cùng ông đă mô phỏng và kết hợp được kiểu nhà sàn các dân tộc miền núi phía Bắc với bộ mái cong kiểu cung đ́nh truyền thống Việt Nam, với cây tháp cao năm tầng, tượng trưng cho mầu nhiệm Mân côi Năm sự sáng. Mái nhà thờ phía đầu hơi cong nhằm mô phỏng h́nh ảnh con thuyền trong nền văn hóa nông nghiệp. Rồi đến hai mái nhà thờ, mái trên ngầm nói về trời, mái dưới ngầm nói về đất. Hai mái diễn tả cảnh trời đất giao ḥa, biểu dương hai chiều kích của mối tương giao giữa con người và Thiên Chúa; chiều dọc đi lên và chiều ngang hướng tới : đi lên với Thiên Chúa và hướng tới tha nhân. Đó cũng chính là hai nét cốt yếu của bác ái Ki-tô giáo : mến Chúa và yêu người.

Bên cạnh ngôi tháp năm tầng c̣n có hai cây tháp phụ ở bên hông nhà thờ theo hướng Bắc Nam, mỗi tháp treo một lồng đèn bằng gỗ; tháp phía bắc ngụ ư nói đến công cuộc truyền giáo lên phía Cao Bằng, Hà giang; tháp phía nam ngụ ư nói đến công cuộc truyền giáo cho tỉnh Lạng sơn.

Cách mặt tiền nhà thờ chừng năm trăm mét là núi Hang Dê, một núi nhỏ nhưng rất xinh xắn. Bên phía tay trái là thành cổ của nhà Mạc, về phía hướng nam là nhà truyền thống giáo phận. Xa hơn nữa là những dăy núi uốn lượn cùng một nhịp với núi Đại Tượng (cũng gọi là bọng Chúa tiên hay Long Tiên tự). Phía sau công tŕnh chừng ba mươi mét là núi đồi thoai thoải làm như điểm tựa cho quần thể kiến trúc. Nó như một màn vũ nhiệm mầu múa nhảy để ca tụng quyền năng của Đấng uy linh cao cả đă tạo nên trời đất biển khơi cùng muôn loài trong đó.

Cuối cùng, một điểm đáng nói nữa là ḷng quảng đại hào hiệp của tín hữu và ân nhân xa gần trong nước cũng như ngoài nước. Những người này đă không ngần ngại góp công, góp của, góp sức để xây dựng nên công tŕnh này, một tác phẩm nghệ thuật ḥa hợp ḷng tin và nghệ thuật kiến trúc theo tinh thần Đông Phương, cũng như thể hiện tinh thần hội nhập văn hóa rất đáng được hoan nghênh và cổ vơ trong giai đoạn lịch sử mới này.

(Tu viện Mai Khôi ngày 3.5.2004)


H́nh ảnh nhà thờ Giáo xứ ạng Sơn

H́nh ảnh Đại lễ Thánh Giuse tại Nhà thờ Chính Ṭa Lạng Sơn (19/3/2014)

Nguồn : Trang web Giáo phận Lạng Sơn