Giáo phận Phú Cường

Nhà thờ Giáo xứ Lái Thiêu

 

Nhà thờ Giáo xứ Lái Thiêu
Giáo hạt Phú Cường

 

Địa chỉ : Phường Lái Thiêu, Thị xă Thuận An, Tỉnh B́nh Dương.   ( Bản đồ )

Chánh xứ : Linh mục Antôn Pađôva Hà Văn Minh
Phó xứ     : Linh mục

Tel

 

E-mail

 

Năm thành lập

1747

Bổn Mạng

 

Số giáo dân

 

Giờ lễ

Chúa nhật     : 5:30  -  16:30  -  16:00

Ngày thường : 5:00  -  17:30

Các nhà thờ lân cận :  

Tư liệu :  Lược sử Giáo xứ - H́nh ảnh Giáo xứ 
                Video : Nhà thờ Lái Thiêu 110 năm

-  Tin tức sinh hoạt

* MỪNG NGÂN KHÁNH LINH MỤC CHA ANTÔN HÀ VĂN MINH   (20/4//1990-20/4/2015) -

 

Lược sử Giáo xứ Lái Thiêu

Theo quyển "Lịch sử Truyền giáo ở Đàng Trong" xuất bản năm 1924 tại Paris, th́ từ năm 1747, Lái Thiêu đă nằm trong danh sách 11 họ đạo của vùng đất Trấn Biên. Vào lúc đó, Lái Thiêu đă có 400 giáo dân, đứng vào hàng thứ ba của Địa Phận Đàng Trong. Từ sự kiện này, chúng ta xác đinh họ Lái Thiêu đă được thành lập nhiều chục năm trước 1747.

Nhà Thờ thứ nhất: Địa điểm qui tụ các tín hữu tại Ấp B́nh Giao, Xă Thuận Giao, Huyện Thuận An, Tỉnh Sông Bé (B́nh Dương). Tại đây một nhà thờ được dựng lên, ông bà ta đặt tên đơn giản là nhà thờ Họ G̣. Nơi đây có một số mồ mả bằng đá ong có Thánh Giá, chừng 30 mồ mả của ông bà được cải táng về Đất Thánh Lái Thiêu vào năm 1992. Trong suốt các thời kỳ bắt đạo, họ G̣ là trung tâm gặp gỡ giữa các giám mục, linh mục và giáo dân vùng Brơlam (dân tộc), Đá Trắng (Bố Mua), Thủ Đức và Tân Qui. Thời kỳ này ước đoán kéo dài từ ngày thành lập họ đạo cho đến năm 1787.

Nhà Thờ thứ hai: Khi Nguyễn Ánh chiếm được Gia Định vào năm 1782, Đức Cha Pigeau de Béhaine (Cả) và nhiều linh mục trở lại hoạt động ở vùng đất Sài G̣n và Lái Thiêu. Do t́nh h́nh tranh chấp quyền lực giữa chúa Nguyễn và Tây Sơn, nên cơn bách đạo được lắng dịu, với t́nh thế này, cộng đồng dân Chúa t́m cách dời nhà thờ đến nơi xứng đáng hơn. Sau khi chọn địa điểm, nhà thờ Họ G̣ được chuyển về Ấp B́nh Đức, Xă Nhâm B́nh và đổi tên là Nhà thờ Lái Thiêu cho hợp với địa danh hành chánh.

Nhà thờ thứ ba: Vào năm 1894, Cha sở Henri Azémar khởi công xây cất ngôi Thánh đường mới. Tất cả đều đang diễn tiến tốt đẹp th́ vào ngày 09/06/1895, cha Henri Azémar đă an nghỉ trong Chúa. Để ghi nhớ công ơn, Họ đạo đă đặt cha nằm yên nghỉ ngay trong ḷng nhà thờ. Cha Jean Ernest Verney tiếp tục công tŕnh xây dựng và hoàn thành ngôi Thánh đường vào đầu năm 1897. Ngôi nhà thờ đang đứng vững cho đến hôm nay và trong tương lai.

Cơ sở tôn giáo.

Ṭa Giám mục - Chủng viện - Ḍng Mến Thánh Giá Lái Thiêu

Được thụ phong giám mục năm 1774, tại Madars,

Đức Cha Pigeau de Béhaine (Đức Cha Cả) không thể về Huế được v́ lúc bấy giờ đang xảy ra cuộc tranh chấp giành lấy đất Nam kỳ giữa nhà Tây Sơn và Nguyễn Ánh nên Đức Cha Cả vào Nam coi sóc địa phận. Đức Cha thường lưu lại Lái Thiêu để điều hành công việc Địa Phận. Năm 1789, Đức Cha cho dời chủng viện từ Chataboun ( Thái lan) về Lái Thiêu, và lập thêm một chi nhánh tại Tân Triều vào năm 1789. Cũng vào tháng 9 năm này, Đức Cha Cả qua đời.

Năm 1821, cha Jean Taber (Từ) được cử làm cha sở Lái Thiêu. Sau 6 năm phục vụ họ đạo, cha được Ṭa Thánh bổ nhiệm làm Giám mục Địa phận Đàng Trong, nhưng măi đến 3 năm sau ngài mới sang Thái Lan thụ phong Giám mục vào ngày 30/05/1830. Trở về Việt Nam, ngài đặt Ṭa Giám mục tại Lái Thiêu cai quản Giáo phận. Ổn định xong công việc, ngài gọi 2 nữ tu tên là Ni và Sang từ B́nh Định vào lập Ḍng Mến Thánh Giá Lái Thiêu.

Năm 1833, vua Minh Mạng ban hành sắc chỉ cấm đạo nghiêm ngặt, ra lệnh cho quan quân lính tráng tàn sát người Công Giáo, triệt hạ các nhà thờ và cơ sở tôn giáo, nhất là vùng Tân Triều và Lái Thiêu. Chủng viện và nhà ḍng bị thiêu rụi, mọi người phải sơ tán lánh nạn.

Vào năm 1843, Đức Cha Lefèbre qui tụ các nữ tu Lái Thiêu và Tân Triều chạy loạn từ năm 1833 thành 2 nhóm: nhóm thứ nhất xuống lập nhà phước Cái Nhum, nhóm thứ hai tái thiết lại nhà ḍng Lái Thiêu. Đến năm 1847, Đức Cha sai 4 nữ tu từ Lái Thiêu xuống lập nhà Phuớc tại Cái Mơn.

Năm 1944 quân đội Nhật chiếm đóng chủng viện Sài G̣n, các tiểu chủng sinh di tản xuống Cái Nhum, c̣n các thầy đi lên Lái Thiêu.

SỰ PHÁT TRIỂN CỦA HỌ ĐẠO LÁI THIÊU

1.Vùng Brơlam:

Brơlam là đại danh của vùng đất rộng lớn trải dài từ Lái Thiêu lên Thủ Dầu Một đến tận các vùng phía bắc của Tỉnh Sông Bé. Đây là nơi sinh sống từ lâu đời của đồng bào dân tộc Stieng.

Từ năm 1846, Cha Phêrô Armoux đă đặt chân đến vùng này, ngài đă lập giáo điểm truyền bá Tin Mừng cho đồng bào dân tộc.

Đến năm 1861, Đức Cha Lefèbre sai thêm hai linh mục Henri Azémar và Jean Eveillard đến trợ lực với Cha Arnoux.

Năm 1866, cuộc bạo loạn Poucom-bo xảy ra ở Cambodge, Cha Azémar phải chạy về Lái Thiêu lánh nạn. Thế là sau 20 năm dày công khó nhọc gầy dựng Brơlam đă biến thành mây khói.

Cũng vào năm này, Cha H. Azémar được bài sai nhận nhiệm vụ làm Cha sở Lái Thiêu. Dù đảm nhận thêm công việc, Cha Azémar không thể quên được anh em đồng bào dân tộc, ngài t́m cách liên lạc với những người c̣n sống sót và qui tụ được 6 trẻ mồ côi do biến cố Poucom-bo. Ngài đem về Lái Thiêu nuôi dưỡng, huấn luyện để sau khi xây dựng gia đ́nh sẽ cho họ về chung sống với dân buôn làng. Chính những người này là những Giáo lư viên đầu tiên cho dân tộc họ, là những tấm men trong khối bột.

Một kết quả phấn khởi bất ngờ là vào thập niên 1860 - 1870, người dân tộc ṭng giáo khá đông. Nhưng chỉ tiếc là sau đó không c̣n tài liệu nào nói về người dân tộc Stiêng Công Giáo ở Brơlam nữa. Chính địa danh này cũng bị mai một từ thời ấy.

2. Họ Thủ Đức:

Căn cứ vào sổ rửa tội c̣n lưu giữ tại Lái Thiêu, th́ thời Cha Henri Azémar, chỉ trong 2 tháng cuối năm 1866 đă có 18 người thuộc họ Thủ Đức được rửa tội tại Lái Thiêu. Năm 1880, Thủ Đức được tách ra khỏi Lái thiêu với cha sở tiên khởi là Cha Charles Boutier.

3. Họ Đá Trắng hay Bố Mua:

Xuyên qua các thời kỳ cấm đạo của nhiều vua chúa, người có đạo phải luôn chạy trốn t́m nơi yên ổn náu thân. Do hoàn cảnh nói trên mà một số tín hữu đă t́m và chọn nơi hoang vu Đá Trắng làm quê hương sinh sống.

Năm 1867, Cha Azémar cho dựng lên một mái nhà tranh dùng làm nhà thờ đầu tiên cho Họ Đá Trắng với số giáo dân ban đầu là 264 người. Cha Arnoux thường xuyên lui tới đây để ban bí tích cho người Kinh lẫn người dân tộc. Dần dần người dân tộc rút lên vùng cao và sâu nên chỉ c̣n lại những tín hữu người Kinh.

Bố Mua là họ lẻ xa nhất so với các họ lẻ khác như Thủ Đức, Tân Qui.

Bố Mua được nâng lên hàng Giáo xứ vào năm 1929 với cha sở đầu tiên là Cha Tôma Lê Phước Thành.

4. Họ Tân Qui:

Từ năm 1783, một số người có đạo ở Búng và Lái Thiêu đến vùng Tân Qui khẩn đất làm ăn sinh sống, dần dần nhiều giáo dân ở nơi khác tới thêm, nhất là giáo dân ở Tân Qui Rạch Bùn (họ Xóm Chiếu) đến sinh sống. Mỗi Chúa Nhật, các ông bà vượt sông đi dự lễ, lănh nhận các bí tích. Để giảm bớt sự khó khăn trong việc vượt sông dự lễ, năm 1862, hai ông biện Đức và Đẹp chung tiền mua một nhà tranh làm nơi đọc kinh cầu nguyện cho giáo dân. Năm 1880, Cha Azémar cho dựng một ngôi nhà ngói rộng lớn ở gần lộ làm nhà thờ thay thế cho nhà nguyện trước đây. Hằng ngày cha đến dâng lễ và ban các bí tích cho giáo dân.

Đến năm 1882, Tân Qui được nâng lên hàng Giáo xứ với cha sở đầu tiên là Cha Pierre Colson.

5. Họ B́nh Hoà:

Vị sáng lập họ B́nh Ḥa là cha bề trên Giacôbê Huỳnh Văn Của ( sau này làm Giám Mục). Cha bề trên cho xây dựng một ngôi nhà thờ vào năm 1968, phục vụ cho số giáo dân khoảng gần 300 người. Mỗi Chúa Nhật có cha từ Lái Thiêu đến dâng lễ, cử hành các bí tích. Năm 1969, B́nh Ḥa được tách ra khỏi họ mẹ Lái Thiêu. Đức Cha bổ nhiệm Cha Đaminh Hoàng Duy Thanh là cha sở tiên khởi. Cha Thanh coi sóc họ B́nh Hoà đến năm 1983, th́ xin đi dưỡng bệnh ở Giáo xứ Thanh Đa. Sau đó B́nh Ḥa lại trở về với Lái Thiêu.

V́ lư do trên mà năm 1986, Đức Cha đă giao Họ B́nh Ḥa cho Cha sở Búng là Cha Micae Nguyễn Văn Minh. Đến năm 1988, Đức Cha cử Cha Phêrô Lê Văn Ngọc từ Trung Tâm Bác Ái Phú Long đến dâng lễ vào các ngày Chúa Nhật. Đến năm 1992, Cha Phêrô Lê Văn Ngọc đă lănh nhận bài sai làm cha sở B́nh Ḥa và Tân Thới.

6. Họ Tân Thới:

  • Vào năm 1972, Cha sở Vinh Sơn Trần Minh Khang mua lại một rạp hát được xây dựng vào khoảng năm 1925, tại Xă Tân Thới, dùng làm nhà thờ cho anh em 3 xă Tân Thới, Phú Long và Vĩnh Phú. Ngay từ ngày thành lập, Họ Tân Thới có trên 50 hộ với gần 300 nhân khẩu.
  • Năm 1973 - 1975, Đức Cha bổ nhiệm Cha Gioan Baotixita Lê Quang Đức làm cha sở.
  • Năm 1975 - 1976, Cha Ambrôsiô Nguyễn Kư Cư.
  • Năm 1976 - 1977, Cha Giuse Tô Đức Bạc.

Sau đó Tân Thới lại được các cha Lái Thiêu trông coi cho đến tháng 2 năm 1992, Đức Cha cử Cha Phêrô Lê Văn Ngọc làm cha sở.

7. Họ đạo Gioan Tẩy Giả:

Sau hiệp đinh Genève, một số bà con từ miền Bắc di cư sang miền Nam. Khi đến Saigon họ đi t́m nơi định cư. Cha Giuse Thủy và khoảng 250 gia đ́nh đă chọn Lái Thiêu làm nơi cư trú. Điểm định cư nằm dọc quốc lộ 13 từ ngă ba cây liễu đến ngă ba nhà thờ.

Trong thời gian ban đầu, bà con rất vất vả v́ vừa phải lo ổn định chỗ ở vừa phải lo dựng nhà thờ dưới dự bảo trợ của Thánh Gioan Tẩy Giả.

V́ không có linh mục phụ trách nên cộng đoàn này đă sát nhập vào Giáo xứ Lái Thiêu từ năm 1958, c̣n ngôi nhà thờ thân yêu th́ bà con hoan hỉ tặng cho họ đạo mới thành lập là Họ B́nh Hoà.

CÁC CƠ SỞ TỪ THIỆN.

Trường Điếc Câm Lái Thiêu.

Cha Henri Azémar (Cha Lực) thấy rằng việc rao giảng Tin Mừng cần phải kèm theo công việc bác ái, nên ngài quyết định thành lập trường dạy cho các em khuyết tật điếc- câm. Năm 1880, cha gởi một thanh niên điếc thông minh tên Micae Vơ Văn Tường sang Pháp học phương pháp diễn đạt tư tưởng bằng cách múa tay. Sau 6 năm học, anh Tường trở về quê nhà vào năm 1886, chính trong năm này, Cha Azémar đă mở trường điếc-câm thu nhập nhiều em khuyết tật.

Anh Tường là một cộng tác viên rất đắc lực trong việc điều hành và giảng dạy tại nhà trường. Anh đă cống hiến cả cuộc đời ḿnh trong công cuộc từ thiện này. Anh đă an nghỉ trong Chúa ngày 9/12/1939 và nằm tại đất thánh Lái Thiêu. Tên anh đă đi vào lịch sử của trường điếc câm ở Việt Nam.

Trong giai đoạn đầu, Cha Azémar gặp rất nhiều khó khăn v́ nhà trường phải tự túc về mọi mặt: nuôi các em khuyết tật và tạo ra các dụng cụ dạy học, nhất là tự điển cho người điếc-câm. Cùng cộng tác với Cha Azémar c̣n có Cha Vernay giúp cho các em câm điếc được thoát cảnh mù tối về văn hoá.

Số học sinh cứ tăng nhanh. Đáp lại lời mời gọi của cha sở, Ḍng Lasan đă gởi các Sư huynh đến giúp các em câm điếc từ năm 1898, sau đó là các nữ tu Cái Nhum. Đến năm 1903, các nữ tu Ḍng Thánh Phaolô đến phục vụ tại họ Lái Thiêu và chăm lo các em điếc câm. Năm 1968, dăy nhà một tầng lầu được xây cất dành cho các em điếc nam. Năm 1972, một dăy khác được xây dựng dành cho các em điếc nữ. Hai dăy nhà đối diện nhau, khá đầy dủ tiện nghi cho gần 300 học sinh ăn ở và học hành.

Sau ngày 30/04/1975, toàn bộ cơ sở được chuyển giao cho Bộ Thương Binh Xă Hội quản lư, ngày 4/10/1976 nhà Ḍng quyết định để cộng đoàn Nữ tu ở lại phục vụ cho đến hôm nay và về sau. Năm 1990, Bộ Thương Binh Xă hội đă nhất trí với ḍng là gởi 2 nữ tu sang Pháp học chuyên ngành điếc tại Paris. Cũng vào năm ấy, một nữ tu và nữ giáo dân Lái Thiêu đă đi tu nghiệp tại Hà Lan.

Hiện nay, trường Câm điếc lái Thiêu được đổi tên là Trung tâm Điếc Thuận An và cũng là nơi đào tạo giáo viên về ngành điếc cho cả nước.

Cô nhi viện.

Tiếp theo đường lối của vị tiền nhiệm, Cha sở Henri Azémar đă tiến hành công việc rao giảng Tin Mừng song song với việc từ thiện bác ái. Năm 1910, Cha sở Ernest Verney thành lập Cô Nhi Viện nhằm tiếp nhận các trẻ em bị bỏ rơi v́ hoàn cảnh éo le của bố mẹ, cả các trẻ em đau yếu tật nguyền hay dị dạng. Theo sổ sách c̣n lưu trữ, trong ba năm đầu từ ngày thành lập vào năm 1919 đến cuối năm 1912, Viện đă tiếp nhận 305 em. Viện tiếp tục hoạt động đến năm 1954 th́ được chuyển giao cho Cô Nhi Viện quốc gia G̣ Vấp.

Các cơ sở giáo dục.

Dưới thời Đức cha Jean Taberd, khi Ḍng Mến Thánh giá được thành lập tại Lái Thiêu, th́ trường nhà thờ cũng bắt đầu mở cửa dạy học. Đây là trường dành riêng cho các em có đạo, c̣n các em bên lương th́ học ở bên trường làng. Thế nhưng thật không dễ dàng chút nào v́ hễ cơn bách đạo đến hồi gay gắt, th́ thầy chạy trốn nên tṛ phải nghỉ học. Dù vậy, cả thầy và tṛ không hề nản chí, hễ có điều kiện thuận lợi một chút là thầy lại qui tụ tṛ lại để dạy tiếp.

Năm 1937, Cha Phêrô Nguyễn Văn Tṛn cho cất thêm một trường mới hoạt động song song với trường cũ nhằm thu nhận nhiều học sinh hơn và phân số học sinh để thuận tiện cho việc giảng dạy.

Năm 1952, nhà thờ cùng với Ḍng Thánh Phaolô tu sửa lại các lớp học, biến trường học nhà thờ thành trường tư thục Công Giáo; tiếp theo sau đó là mở kư túc xá nữ.

Năm 1968, Lái Thiêu đă mở thêm trường Trung học nhằm mở mang kiến thức và nâng cao tinh thần đạo đức cho các học sinh đă măn tiểu học

Năm 1969, nhà trường xây thêm một dăy nhà mới thu nhận tất cả học sinh trung tiểu học ở nhiều nơi cả nội trú và bán trú. Nhà trường hoạt động măi đến năm 1976, th́ chuyển giao cho Sở giáo Dục quản lư điều hành.
 

Nguồn : Website GP Phú Cường

 

Chi tiết bổ sung xin gởi về
giaoxugiaohovietnam@Yahoo.com 


H́nh ảnh nhà thờ Giáo xứ Lái Thiêu

 

 

 

 

H̀NH ẢNH LỄ MỪNG NGÂN KHÁNH LINH MỤC CHA ANTÔN HÀ VĂN MINH (20/4//1990-20/4/2015)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

H́nh ảnh bổ sung xin gởi về
giaoxugiaohovietnam@Yahoo.com