Tổng Giáo Phận Sài G̣n

Nhà thờ Giáo Xứ Phanxicô Xaviê

< Nhà thờ Cha Tam >

 

Nhà thờ Giáo xứ Phanxicô Xaviê
Giáo hạt Chợ Quán

 

Địa chỉ :      25 Học Lạc, P.14 Quận 5   ( Bản đồ )

Chánh xứ : Linh mục Stêphanô Huỳnh Trụ
Phụ tá       : Linh mục Martinô Vũ Anh Khoa (6/2016)

Tel

3856 0274

E-mail

http://vi.chatamvn.com/

Năm thành lập

1865

Bổn mạng

 Thánh Phanxicô Xaviê

Số giáo dân

 

Giờ lễ

Chúa nhật     :  5:30   -   7:00   -   8:30   -   16:00   -   17:00
Thứ bảy        : 05.30 -  18.30  -  19.30

Ngày thường :  5:30   -   17:30

Giờ lễ có thể thay đổi theo mùa hay mục vụ của Gx. Xin xác nhận trước  khi đi lễ

Các nhà thờ lân cận :  

Tư liệu :  Lược sử Giáo xứ - H́nh ảnh Giáo xứ 
                Video Sinh Hoạt tại Gx Phanxicô Xaviê

-  Tin tức sinh hoạt

* Video Thánh Lễ Kính Ḷng Thương Xót Chúa tháng 9.2012 tại Gx Phanxicô Xaviê

* Gx. Phanxicô Xaviê: Mừng bổn mạng Giáo xứ & mừng thọ Cha cựu Chánh xứ (3/12/2011)
* Gx. Phanxicô Xaviê: Hiệp thông trong Thánh Thần (7/11/2010)
* Gx. Phanxicô Xaviê: Dâng hoa kính Đức Mẹ (31/10/2010)
* Gx. Phanxicô Xaviê: Hân hoan chào đón 21 tân ṭng (6/10/2010)

 

Lược sử Giáo xứ Phanxicô Xaviê

Sơ lược vài nét về thành lập giáo xứ và xây dựng nhà thờ

Dù cùng ḥa chung với niềm vui của buổi lễ trọng đại hôm nay, nhưng chẳng ai có thể quên những công khó của biết bao tiền nhân đi trước. Với tâm t́nh biết ơn sâu lắng ấy, chúng ta hăy cùng nhau ôn lại quá tŕnh h́nh thành, sinh hoạt và phát triển của Giáo xứ người Hoa trong hơn 100 năm, qua nhiều thăng trầm đổi thay với những nét rất riêng của ḿnh. Đây cũng là một dịp thuận lợi để có một việc làm thiết thực và nhiều ư nghĩa.

I. Nhà thờ đầu tiên

Ngay từ đầu, giáo phận Đàng Trong đă quan tâm tới việc giảng đạo cho người Hoa tại Nam Kỳ. Vào năm 1865, đời Đức Cha Miche (Mịch, 1865-1872), Cha Phllippe, linh mục Hội Thừa Sai Paris thuộc giáo phận Quảng Đông, đă đến thành lập một nhà thờ đầu tiên cho người Hoa tại Chợ Lớn. Lúc đó có khoảng hơn chục người Hoa Công Giáo đă định cư tại đây được ít lâu để buôn bán, cũng có mấy bệnh nhân người Hoa đă trở lại đạo đang nằm điều trị tại bệnh viện Chợ Quán. Chính với cộng đoàn người Hoa Công Giáo bé nhỏ này, cha Philippe đă thành lập giáo xứ gốc người Hoa tại Chợ Lớn.

II. Nhà thờ thứ hai

Là một ngôi nhà cũ kỹ kiểu Việt Nam, gần ga xe lửa ở đường Thủy Quân (Rue des Marins, nay là ngă tư đường Châu Văn Liêm và Trần Hưng Đạo B) được dùng làm nhà thờ và nhà xứ. Năm sau đó, 1866, Đô Đốc De Lagrandière, lúc bấy giờ là Thống Đốc Nam Kỳ, một hôm đi thăm vùng Chợ Lớn, đă dừng lại nơi này. Xúc động về sự nghèo nàn thiếu thốn của ngôi thánh đường, khi trở về dinh, ông đă ra lệnh cho Sở Công Tŕnh Công Cộng dùng ngân quỹ nhà nước, để xây một nhà thờ lớn hơn và xứng đáng hơn, trên một thửa đất rộng răi cách xa đó một chút trên đường Cây Mai (nay là Báo Sài G̣n Giải Phóng (v́ Ngân Hàng Việt Hoa đă bị đóng cửa), ở ngă tư đường Hùng Vương và Phùng Hưng, chính xác là 203, Hùng Vương, Phường 14, Quận 5, V́ nay mở cửa hướng về đường Hùng Vương). Đó là nhà thờ thứ hai ở Chợ Lớn và cũng là nhà thờ duy nhất dành cho người Hoa ở Miền Nam.

Nhà thờ thứ hai của người Hoa

Nhà Thờ Thanh Nhân, xây năm 1866 tại đường Paris (Phùng Hưng)

III. Nhà thờ hiện nay

Vào năm 1898, tức là cách nay hơn 100 năm, Đức Cha Jean Dépierre (Đễ, 1895-1899), Giám Mục Sài G̣n, thấy rằng họ đạo người Hoa mỗi ngày một suy giảm, từ 100 người giảm c̣n khoảng 40 người, nên đă quyết định cử cha Phanxicô Xaviê Tam Assou (đọc theo tiếng Hán là Đàm Á Tô), là người Hoa biết đủ loại tiếng Trung Quốc, đang làm cha phó Nhà Thờ Chánh Ṭa Sài G̣n kiêm chức giáo sư trường Tabert, vào Chợ Lớn với mong mỏi làm hồi sinh lại đời sống đạo của người Hoa. Cha đă t́m mua được một khu đất rất đẹp, rộng chừng 3 mẫu ở ngay trung tâm Chợ Lớn và trên đó ngài khởi sự xây dựng một ngôi nhà thờ mới, tức là ngôi thánh đường mà chúng ta đang có hiện nay. Đức Cha Lucien Mossard (Măo, 1899-1920) đă cử hành Lễ Đặt Viên Đá Đầu Tiên vào ngày lễ Thánh Phanxicô Xaviê 03/12/1900 và Lễ Cung Hiến trọng thể vào ngày 10/01/1902.

Sau khi xây dựng nhà thờ, cha Tam c̣n xây thêm được một trường học, một nhà nuôi trẻ, một nhà nội trú và một số nhà ở cho thuê. Số giáo dân người Hoa bấy giờ đă lên đến khoảng 400.

IV. Những mốc phát triển

Năm 1934, cha Tam qua đời. Từ đó giáo xứ xuống dốc rất nhiều, giáo dân bỏ đạo cũng đông. Măi đến năm 1952, các cha Thừa Sai Paris từ Quảng Tây, Trung Quốc sang, đời sống đạo của giáo dân nơi đây mới bắt đầu khởi sắc lại.

Năm 1952, cha Sở Robert Lebat thuê thêm một căn nhà lớn ở Quận 1 làm nhà nguyện Đức Bà Ḥa B́nh. Nay đă trở thành Nhà Thờ Giáo Xứ Đức Bà Ḥa B́nh thuộc Hạt Sài G̣n.

Năm 1953, cha Joseph Guimet kế nhiệm cha Lebas, mở thêm giáo điểm B́nh Tây, xây dựng Nhà Thờ B́nh Phước. Nay đă trở thành Nhà Thờ Giáo Xứ B́nh Phước thuộc cùng Hạt Chợ Quán.

Năm 1960, một Tiểu Chủng Viện dành cho người Hoa được cha Carôlô Chang thành lập tại nhà thờ Đức Bà Ḥa B́nh, Q. 1.

Năm 1962, cha Joseph Guimet mở thêm giáo điểm Phú Lâm, xây dựng Nhà Thờ Phú Lâm cho giáo dân Hoa và Việt. Nay đă trở thành Nhà Thờ Giáo Xứ Chúa Hiển Linh thuộc cùng Hạt Chợ Quán.

Năm 1963, Cha Charles Chang được sự giúp đỡ của Đức Cha Carlo van Melckebeke, khánh thành Tiểu Chủng Viện Thánh Carôlô dành cho người gốc Hoa bên cạnh Nhà Thờ Phú Lâm.

Năm 1968, cha Joseph Guimet xây dựng nhà thờ Thánh Giuse tại đường An B́nh. Nay đă trở thành Nhà Thờ Giáo Xứ Thánh Giuse thuộc cùng Hạt Chợ Quán. Cùng năm ấy, cha Gabriel Lajeune đă mua thêm hai nhà nguyện tại đường Lănh Binh Thăng và đường Âu Cơ thuộc Giáo xứ B́nh Thới.

Năm 1972 thành lập Hội Đồng Giáo Xứ gồm Ban Thường Vụ và 6 Ủy Ban : 1. Ủy Ban Các Hội Đoàn, 2. Ủy Ban Bất Động Sản, 3. Ủy Ban Trường Học, 4. Ủy Ban Truyền Thông, 5. Ủy Ban Phụng Vụ, 6. Ủy Ban Bác Ái Xă Hội. Ngày 30-12-1972 Đức Tổng Giám Mục Phaolô Nguyễn Văn B́nh đă phê chuẩn bản Qui chế Hội Đồng Giáo Xứ Nhà Thờ Phanxicô Xaviê gồm 9 chương.

Năm 1974, Ṭa Tổng Giám Mục Sài G̣n tái xác nhận: “Các linh mục thuộc giáo xứ Phanxicô Xaviê có nhiệm vụ đặc biệt lo thăm viếng các giáo hữu Việt gốc Hoa trên toàn lănh thổ Việt Nam, đồng thời giúp các giáo phận về những vấn đề có liên quan đến việc truyền giáo của người Việt gốc Hoa, như đă được Hội Đồng Giám Mục Miền Nam Việt Nam thông qua hồi năm 1965”.

Năm 1975, riêng số giáo dân người Hoa trong giáo xứ đă lên đến 8.000, trong đó có 17 đại chủng sinh, 32 tiểu chủng sinh, 2 ḍng tu Gioan Tẩy Giả và Têrêsa, 1 tiểu chủng viện, 1 Trung Tâm Công Giáo Người Hoa, 3 nhà nguyện, 3 trường trung học, 4 trường tiểu học, 118 căn nhà cho thuê, 1 trường giáo lư hàm thụ, 1 tờ nguyệt san thông tin, 1 nhóm phát thanh viên giáo lư và 1 đội ngũ giáo lư viên nhiệt thành đi truyền giáo khắp các tỉnh.

Tháng 3 năm 1975, Đức Tổng Giám Mục Nguyễn Văn B́nh đă kư lệnh giao trách nhiệm cho các cha tại nhà thờ Phanxicô Xaviê trực tiếp quản lư và điều hành tất cả các nhà thờ và cơ sở tôn giáo người Hoa tại miền nam Việt Nam.

Giáo xứ Phaxicô Xaviê đă được các Cha sau đây coi sóc, lần lượt qua những thời kỳ:

1/ Lm. Philippe: 1865-1869
2/ Lm. Rémi Delpech: 1869-1873
3/ Lm. Le Vicent: 1873-1875
4/ Lm. Derval (Tạm coi sóc): 1875-1876
    Lm. Humbert (Tạm coi sóc): 1875-1876
5/ Lm. Jacquemin: 1876-1879
6/ Lm. Brillet: 1879-1884
7/ Lm. Hirbec: 1884 -1885
8/ Lm. Joseph Martin: 1885-1890
9/ Lm. Lucien Mossard: 1890-1891
Lm. Phong (Phụ Tá): 1890 ~1891
10/ Lm. Boutier: 1891-1895
11/ Lm. Moreau: 1895-1898
12/ Lm. Phanxicô Xaviê Tam Assou: 1898-1934
13/ Lm. G.B Huỳnh Tịnh Hướng: 1934-1949
      Lm. Anton Phùng Quang Mạnh (Phụ Tá): 1949 ~1953
14/ Lm. Maurice Bạch Văn Lễ: 1949-1952
15/ Lm. Robert Lebas: 1952-1953
16/ Lm. Joseph Guimet: 1953-1969
      Lm. Gabriel Lajeune (Phụ Tá): 1953-1969
      Lm. A.Pinsel (Phụ Tá): 1953-1964
      Lm. Tisserant (Phụ Tá): 1966- 1972
      Lm. Clément Nguyễn Văn Thạch (Phụ Tá): 1953-1969
      Lm. Tisserant (Phụ Tá): 1969~1972
      Lm. Nguyễn Văn Thạch (Phụ Tá): 1953 ~ 1969
      Lm. Fernand Billaud (Phụ Tá): 1953 ~ 1969
      Lm. Joachim Lâm Như Hào (Phụ Tá): 1968 ~ 1969
      Lm. Stêphanô Trần Đạt Minh (Phụ Tá): 1963 ~ 1969
17/ Lm. Gabriel Lajeune: 1969 ~ 1976
      Lm. Fernand Billaud (Phụ Tá): 1969 ~ 1976
      Lm. Stêphanô Trần Đạt Minh (Phụ Tá): 1969 ~ 1975
      Lm. Paul Vallat (Phụ Tá): 1969 ~ 1976
      Lm. Stêphanô Huỳnh Trụ (Phụ Tá): 1974 ~ 1976
      Lm. Nguyễn Xuân Hy (Phụ Tá): 1975 ~ 1976
      Lm. Phêrô Bùi Duy Nghiệp (Phụ Tá): 1975 ~ 1976
18/ Lm. Stêphanô Huỳnh Trụ: 1976 ~ 1978
      Lm. Đaminh Nguyễn Xuân Hy (Phụ Tá): 1976 ~ 1978
19/ Lm. Đaminh Nguyễn Xuân Hy: 1979 ~ 1980
      Lm. Giuse Đoàn Văn Thịnh (Phụ Tá): 1979 ~ 1980
      Lm. Martinô Đỗ Văn Diệp (Phụ Tá): 1975 ~ 1978
20/ Lm. Stephano Huỳnh Trụ: 1980-nay
      Lm. Đaminh Nguyễn Xuân Hy (Phụ Tá): 1980-2006
      Lm. Giuse Đoàn Văn Thịnh (Phụ Tá): 1980-1985
      Lm. Martinô Đỗ Văn Diệp (Phụ Tá): 1980-1989
      Lm. Louis Tô Minh Quang (Phụ Tá): 1980-1991
      Lm. G.B Nguyễn Văn Hiếu (Phụ Tá): 1992-1999
      Lm. Phêrô Nguyễn Văn Tâm (Phụ Tá): 1998-2002
      Lm. Giuse Đinh Đức Thịnh (Phụ Tá): 2002-2009
      Lm. Phanxicô Ass. Trần Đức Huấn (Phụ Tá): 2009-nay

Tiểu sử Cha Tam (Phanxicô Xaviê Tam Assou)

Cha Phanxicô Xaviê Tam Assou sinh năm 1855 tại Macao, Trung Quốc. Cha có một người em trai. Lúc c̣n nhỏ, cha mẹ ngài gửi hai anh em cho các d́ phước Nhà Trắng ở Hồng Kông coi sóc nuôi dưỡng. Đức Cha Pellerin ban phép Thánh Tẩy và đỡ đầu cho ngài. Sau một thời gian, người em của ngài lâm bệnh và đă qua đời. Cha Phanxicô lúc ấy chừng 8 tuổi, th́ bà Benjamin đem sang Sàig̣n. Lúc ấy bà Bề trên sai bà Benjamin lập ḍng. Bà mẹ Benjamin dày công khó với Cha Phanxicô lắm; lúc bé bà chịu khó dưỡng nuôi, lớn lên cho ăn học, bà hết ḷng lo lắng, khi ngài chịu chức Thầy Cả, th́ bà thêu cho ngài 2 bộ áo lễ trắng. Cha Phanxicô hằng trân trọng giữ ǵn như của quư báu, để kỷ niệm công lao khó nhọc của bà mẹ Benjamin. Trong cuốn lịch sử của Ḍng Thánh Phaolô de Chartres (Histore de la congrégation des surs St. Paul de Chartres) mới xuất bản ít năm nay, có ghi lại sự tích bà mẹ Benjamin nuôi dưỡng ngài lúc ngài c̣n thơ ấu, và cũng thuật lại cuộc lễ vinh quy Cha làm tại nguyện đường của Ḍng Thánh Phaolô de Chartres Sàig̣n. Điều này chứng tỏ nhà Ḍng rất lấy làm vinh hạnh, v́ thấy hai trẻ nhỏ nhờ các bà nuôi dưỡng, bây giờ đă công thành danh toại, được quyền chánh tế hiển vinh, nên đă ghi chép trong cuốn sử của nhà Ḍng, để lưu truyền cho hậu thế. Tưởng lúc bà mẹ Benjamin quỳ chầu lễ mở tay của Cha Phanxicô, th́ bà vui mừng thoả dạ là dường nào. V́ thấy rằng công khó lúc xưa nay được kết quả rất trọn lành quư báu.

Khi tới Sàig̣n, bà mẹ Benjamin cho ngài về ở cùng Cha Philipphê, Cha Sở họ đạo Chợ Lớn. Ở đây ngài học tiếng Triều Châu và tiếng nước Hẹ. Cha Philipphê thấy ngài có tánh tốt và ham học, nên Cha Philipphê hết ḷng lo lắng dạy dỗ, và một ít năm sau, khi ngài được 13 tuổi, nhân dịp ngài trở về Pháp dưỡng bệnh, th́ Cha Philipphê đem ngài qua học tại Đại Chủng Viện Penang.

Tại trường Penang, cậu Phanxicô được học 6 năm. Cha giáo Chibaudel thấy cậu tánh tốt lại sáng trí, nên rất thương và nhận đỡ đầu cho. Về sau, khi Phanxicô đă làm Linh mục và khi bề trên đă rút Cha Chibaudel về Paris lo cho Hội Thừa Sai, Cha Phanxicô vẫn hay ca ngợi tài đức Cha giáo xưa của ḿnh trong nhiều dịp nói chuyện.

Trong Nhà Nguyện trường Penang, trước bàn thờ chính, dưới ngay đèn Nhà Tạm, là phần mộ của Đức Cha Pellerin, người ngày xưa khi ở Hongkong, đă rửa tội và đỡ đầu cho cậu Phanxicô. V́ thế ra vào Nhà Nguyện, cậu hay đến mộ phần Đức Cha để cầu nguyện, xin cho được ơn bền đỗ. Chắc chắn bên toà Chúa, Đức Cha cũng không thể quên được người con thiêng liêng của ḿnh.

19 tuổi, khi đă học xong các lớp nhỏ ở trường Penang, chú Phanxicô được về học tại Chủng Viện Sài G̣n. Cũng như khi ở Penang, Thầy siêng năng học tập, trau dồi tính nết, dần dần được chịu các chức nhỏ; đến chức tư, th́ được giữ lại làm giáo sư tại Chủng Viện. Thầy dạy 3 năm liền. Nhiều học tṛ của Thầy đă làm linh mục. Măi đến năm 1882, Đức Cha Colombet mới phong chức Linh Mục cho Thầy. Chịu chức xong, Cha đă dâng lễ mở tay đầu tiên tại Nhà Nguyện Tu Viện Thánh Phaolô Sài G̣n. Về sau, khi mừng Kim Khánh Linh mục, Cha vẫn không quên dâng 1 lễ tại Nhà Trắng cho bà mẹ Benjamin, người đă dày công nặng nghĩa với Cha.

Đức Cha sai Cha Phanxicô về làm phó tại Nhà Thờ Chính Toà Sài G̣n, đồng thời làm giáo sư cho trường Taberd. Cha Phanxicô c̣n được giao nhiệm vụ tập hát và đánh đàn cho Nhà Thờ Đức Bà. Bấy giờ, Cha Le Mée là Cha Sở họ Sài G̣n và Cha Joubert là bề trên của trường Taberd.

Cha phục vụ tại Sài G̣n như vậy được 16 năm. Năm 1898, Đức Cha Dépierre thấy giáo dân họ đạo Thanh Nhân trong Chợ Lớn ngày càng giảm sút - chỉ c̣n khoảng chừng 40 người - nên đă sai Cha Phanxicô về Thanh Nhân để chấn chỉnh lại. Đức Cha rất trông đợi ở Cha, v́ Cha vừa là người đồng hương, lại vừa nói được rất nhiều tiếng các vùng của người Hoa đang cư trú tại Chợ Lớn.

Trước khi nhận nhiệm sở mới, Cha xin phép đi nghỉ một thời gian. Qua Singapore, Cha về thăm lại Chủng Viện Penang, nơi xưa Cha đă được huấn giáo. Khoảng tháng 8 năm 1898, Cha trở về Chợ Lớn. Mới đầu, Cha tạm trú tại họ đạo Annam Chợ Lớn với Cha Maritte, để đi kiếm đất xây Nhà Thờ. Không phí công t́m lâu, Cha đă thấy được một lô đất rộng hơn 3 mẫu tây ở ngay trung tâm Chợ Lớn, vừa đủ để cất Nhà Thờ, trường học và nhà xứ. Nhưng thật khó mua, v́ là đồng sở hữu của 9 Hoa Kiều. Lô đất này xưa nguyên là nhà hội của người Thanh dùng làm nơi nghỉ ngơi, giải trí và bàn tính công việc. 20 năm qua, đất đă bỏ hoang, chủ đất kẻ về Tàu, người biệt tin tức. Muốn mua, phải t́m sao cho ra 9 người chủ hay là con cháu thừa kế của họ. Thật là nan giải. Nhưng Cha vẫn một ḷng trông cậy Chúa và cầu nguyện gửi gấm cho Thánh Phanxicô Xaviê là bổn mạng của Cha. Cha hứa sẽ dựng Nhà Thờ mới, nhận Thánh danh Phanxicô để kính nhớ. Cha đă đi khắp nơi Chợ Lớn - Sài G̣n, gửi nhiều thư ra Bắc, qua Trung Quốc, Cao Miên, Thái Lan để truy tầm chủ đất. Sau nhiều tháng, Cha mới gặp được 8 người thừa kế của các chủ đất. Cha mời hội 8 người lại để ngỏ ư mua. Ban đầu, có chủ chê rẻ không bán. Nhưng cuối cùng mọi người đều đồng ư và sẵn sàng đến pḥng chưởng khế làm giấy bán.

Qua biết bao gian nan vất vả, Cha Tam Assou mới được như ư nguyện. Các thủ tục mua đất hoàn tất đúng ngày lễ kính Thánh Phanxicô Xaviê. Đối với Cha Tam, đây thật là ngày có ư nghĩa.

Mua đất xong xuôi, Cha khởi công ngay việc dựng một ngôi nhà tạm làm Nhà Thờ cho giáo dân người Hoa (Thanh Nhân) và nhà xứ. Cuối năm 1898, Cha dọn hẳn về đây, sắp xếp công việc xây cất Nhà Thờ mới. Cha tổ chức quyên góp. Rất nhiều người: giáo dân có, các nhà giàu có và thương gia người Hoa bên lương cũng có, đều sẵn ḷng rộng tay giúp đỡ Cha.

Ngày 03/12-1900, lễ Thánh Phanxicô Xaviê, Đức Cha Mossard đă về làm lễ trọng thể thánh hoá và đặt viên đá đầu tiên xây dựng Thánh Đường. Rất mau chóng, ngôi Thánh Đường đă được h́nh thành. Bấy giờ, Cha Gioan Baotixita Huỳnh Tịnh Hướng c̣n là Thầy Năm, được Bề trên sai về Chợ Lớn, học tiếng Hoa. Thầy Gioan khéo tay vẽ kiến trúc và thành thạo việc xây dựng, nên khoảng 10 tháng sau, ngôi nhà đă gần xong. Điều không may là Cha Tam Assou lâm bệnh nặng, phải nằm bệnh viện 2 tháng. C̣n lại một ḿnh Thầy Gioan xoay sở. Dầu vậy, công việc vẫn tiến hành. Ngày 10/02-1902, Đức Cha Mossard làm lễ khánh thành và làm phép Nhà Thớ mới. Lễ nghi rất long trọng. Nhiều linh mục Pháp, linh mục Việt, nhiều quan chức chính quyền, đông đảo giáo dân tham dự. Nhà Thờ mang tên Thánh Phanxicô Xaviê, xây theo kiểu Gô-tích (Gothique). Mặt tiền và lầu chuông do Cha Pianet vẽ.

Tuy bệnh đă khỏi, nhưng c̣n rất yếu, nên cất xong Nhà Thờ, Cha Tam đă xin Bề trên đi nghỉ. Cha qua Hongkong, Macao và đến đảo Thượng Xuyên viếng mộ Thánh Phanxicô Xaviê.

Đi nghỉ về, Cha lập nhà Dục Anh giúp nuôi những trẻ mồ côi người lương. Hằng năm số trẻ này ở đây được rửa tội rất nhiều. Riêng năm 1952, đă thánh tẩy cho 1.093 em.

Cha xây thêm một trường học, giao cho các d́ phước Ḍng Thánh Phaolô Thành Chartres giúp các trẻ người Hoa học giáo lư, kinh bổn. Năm 1907, kỷ niệm 25 năm lănh chức Linh Mục, giáo dân đă tổ chức mừng Ngân Khánh cho Cha rất trọng thể.

Bấy giờ Chợ Lớn có nhiều nhà thương, nên Cha cũng phải chăm lo thăm viếng cho những người bệnh trong các nhà thương này. Cha c̣n lập nhà Bảo Trợ trẻ em; đích thân Cha cũng dạy cho các trẻ trong nhà này. Chiều thứ Năm hằng tuần, nhiều người đem con tới nhờ Cha dạy giáo lư. Mỗi năm, Cha rửa tội cũng như lo cho rất nhiều trẻ em được rước lễ vỡ ḷng.

Xét về số giáo dân, th́ Thanh Nhân không phải là một xứ đạo lớn, nhưng việc truyền giáo lại gặp nhiều khó khăn. Trước hết là v́ người Hoa qua Việt Nam chỉ quan tâm việc làm ăn buôn bán, để khi có ít của, là trở về quê quán. Mấy ai nghĩ đến để lập nghiệp! Giáo dân Hoa cũng vậy, nên số người trong giáo xứ khi tăng khi giảm. Hơn nữa, số người Công Giáo rất ít, sống tứ tán trong các làng các tỉnh, khó quy tụ lại thành một xứ. Đồng thời, một nguyên nhân khác cũng làm trở ngại không ít, là nhiều người qua Việt Nam, làm công trong các cửa tiệm, các sở hăng, gặp phải những người chủ tham việc, không muốn người Công Giáo có giờ đi học kinh, dâng lễ.

V́ những lư do đó mà số giáo dân người Hoa ở Thanh Nhân không tăng lên bao nhiêu. Trước năm 1876, Cha Jacquemin, người Pháp, thuộc Hội Thừa Sai Paris, đang ở Quảng Đông, được Đức Cha Colombet cho qua Chợ Lớn giúp giáo xứ Thanh Nhân và truyền giáo cho người Hoa. Nhưng sau 3 năm tận lực cố gắng, cũng không đạt được kết quả bao nhiêu, nên muộn phiền, Cha lại xin trở về Trung Quốc.

C̣n trong giáo xứ, nhờ tài khéo léo, từ hai bàn tay trắng, Cha Phanxicô đă ổn định được nhiều việc. Chúa đă chúc phúc cho các việc Cha làm. Tuy cũng có những lúc khó khăn, nhưng Cha luôn cậy trông Thiên Chúa và Thánh Phanxicô bổn mạng, nên mọi việc đều thành công.

Đó là vài nét sơ lược về những công việc Cha Phanxicô Xaviê Át Xu đă thực hiện trong 50 năm sống với giáo xứ mà Ngài phụ trách. C̣n tính nết và ḷng đạo hạnh của Cha, th́ nhiều nhân chứng đă kể lại rằng, ai đă từng diễm phúc được quen biết Cha Phanxicô đều yêu mến và thấy rơ Cha là một Linh mục rất đứng đắn, tính t́nh vui vẻ hoà nhă, ăn nói khôn ngoan bặt thiệp, lịch lăm, yêu thương mọi người và đặc biệt, rất quư trọng những kẻ hiền tài.

Dù Cha đă được Chúa gọi về từ lâu, nhưng công lao và tinh thần của Cha Tam Át xu vẫn c̣n sống măi trong ḷng mọi người, cách riêng với những giáo dân, không phân biệt Việt Hoa, tại Giáo xứ Phanxicô Xaviê hôm nay và trải dài đến măi măi sau này.

Xin ghi lại đây vài tâm t́nh đơn sơ để tỏ ḷng biết ơn và tưởng nhớ vị thừa sai nước ngoài, người đă làm bùng cháy và sáng lên ngọn lửa yêu thương của Đức Kitô, trên mảnh đất thân yêu của quê hương nhỏ bé là Quận 5 Chợ Lớn Việt Nam.

Giáo xứ Phanxicô Xaviê: Giáo Hội hôm nay

V. Hiện trạng

Sau khi cha Thừa sai cuối cùng rời khỏi Việt Nam ngày 19/07/1976, Đức Tổng Giám Mục Phaolô Nguyễn Văn B́nh đă bổ nhiệm Linh mục Stephanno Huỳnh Trụ làm Cha chánh xứ.

Sau biến cố năm 1978, toàn bộ cơ sở vật chất không c̣n nữa, giáo dân người Hoa hầu hết tản mác qua các nước khác, đời sống tinh thần sa sút, thanh thiếu niên thất học và mù chữ. Trong khi đó số ơn gọi tu tŕ của người Hoa lại rất ít, bởi nhiều nguyên do như: số cựu ṭng rất ít, gia đ́nh ít con, thất học lại nhiều và c̣n có một lư do không kém phần quan trọng là chưa có sự quan tâm, giúp đỡ của giáo phận một cách đặc biệt tương xứng với trọng trách mà Hội Đồng Giám Mục cũng như giáo phận đă trao phó cho các linh mục trong giáo xứ. Nhưng “số c̣n lại” có ḷng đạo khá cao, cùng với số người Việt, người Hoa bên lương trở lại rất đông, đă dần dần làm cho đời sống đạo của các tín hữu nơi đây đơm hoa kết trái và lan rộng hơn. Hiện nay, chan ḥa với cộng đồng giáo hữu, c̣n có sự hiện diện và đóng góp tích cực của các nữ tu ḍng Thánh Phaolô thành Chartres.

Về phụng vụ: Mỗi ngày giáo xứ có 2 thánh lễ, 1 cho người Việt, và 1 cho người Hoa. Riêng ngày Chúa Nhật có 7 thánh lễ, 4 cho người Việt và 3 cho người Hoa, nhưng vẫn có nhiều lễ mà số người tham dự gấp đôi số ghế trong nhà thờ.

Về công tác giảng dạy giáo lư: Hiện có 4 lớp giáo lư dự ṭng và 15 lớp giáo lư cho thanh thiếu niên và 1 lớp giáo lư dự bị hôn nhân dành cho học viên từ nhiều giáo xứ trong hạt (lớp này có ban giảng huấn gồm các cha trong giáo phận và chuyên viên các ngành đến giúp).

Về hoạt động tông đồ giáo dân: Ngoài 2 Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ Hoa Việt phụ trách các mặt công tác có liên quan đến sinh hoạt chung của cộng đồng giáo dân Hoa Việt, c̣n có 22 đoàn thể, chia nhau đảm nhận các mặt sinh hoạt của giáo xứ từ việc phụng vụ, giảng dạy giáo lư, việc truyền giáo và tái truyền giáo, các hoạt động xă hội và từ thiện, cho đến cả các dịch vụ căn tin, giải trí và vệ sinh.

Nh́n chung, mọi sinh hoạt đều có sự tham dự của cả người Việt lẫn người Hoa, nhưng không hề có sự ganh tị, chia rẽ hay cục bộ, bè phái. Trái lại, giáo xứ thực sự là một cộng đồng sống ḥa thuận yêu thương nhau, chuyên cần cầu nguyện, sốt sắng trong việc phụng vụ, tích cực ḥa ḿnh vào nhịp sống của xă hội qua những việc từ thiện bác ái, phục vụ đồng bào và đồng đạo cả về tinh thần lẫn vật chất, giáo xứ rất tự hào về tinh thần đoàn kết của hai dân tộc Việt và Hoa tại đây.

VI. Sinh hoạt

1. Giờ thánh lễ:

Ngày thường: 5g30 Việt - 17g30 Hoa
Chiều thứ bảy (PV CN): 18g30 Việt - 19g30 Hoa
Ngày Chúa Nhật: 5g30 Việt 7g00 Hoa  8g30 Việt 16g00 Việt 17g00 Hoa

2. Giờ chầu Ḿnh Thánh Chúa: 14g30 (V+H) mỗi Chúa Nhật

3. Các lớp giáo lư

Ngày Chúa Nhật: (Gồm các lớp: Khai tâm, Rước lễ vỡ ḷng,Thêm sức, Bao đồng, Vào đời, Kinh Thánh)

Tiếng Hoa: 08g30-11g00,
Tiếng Việt: 14g00-16g00.

Giáo lư Dự ṭng:

Tiếng Hoa: 09g00-10g00 thứ hai, tư, sáu hàng tuần.
Tiếng Việt: 18g00-19g00 thứ hai, tư, sáu hàng tuần.
Tiếng Việt: 19g30-20g30 thứ hai, tư, sáu hàng tuần.

Giáo lư Hôn nhân:

Tiếng Hoa: 19g00-20g00 thứ ba và thứ năm hàng tuần.
Tiếng Việt: 19g30-21g00 thứ năm trong ba tháng sau Phục Sinh.

Cùng cộng tác và giúp việc cho Giáo xứ hiện nay, với nhiệm kỳ 4 năm từ 2009 đến năm 2013, là một Hội đồng Mục vụ giáo xứ gồm các vị:

Người Việt:

1/ An tôn Nguyễn Thanh Long: sinh năm 1948, Chủ tịch HĐMV
2/ Giuse Phạm Văn Thành: sinh năm 1954, P.CT/ HĐMV/ Đối nội
3/ Phêrô Nguyễn Tâm Thành: sinh năm 1961, PCT/HĐMV/ Đối ngoại.
4/ Maria Vũ Thị Ḥa: sinh năm 1948, Thư kư.
5/ B.Pauline Lê kim Ngọc Tuyết: sinh năm 1934, Thủ quỹ.

Người Hoa:

1/ Philiphe Vương Gia Trang: sinh năm 1967, Chủ tịch HĐMV
2/ Giuse Giang Khi: sinh năm 1956, PCT/HĐMV/ Đối nội.
3/ Phêrô Van Thoai Hoa: sinh năm 1947, PCT/ HĐMV/ Đối ngoại.
4/ Maria Giang Huệ Nghi: sinh năm 1957, Thủ quỹ.
5/ Philipphe Châu Trí Cần: sinh năm 1963, Thư kư.

Ngoài ra, Giáo xứ Phanxicô cũng có nhiều đoàn thể như mọi giáo xứ khác với những sinh hoạt hàng ngày và định kỳ rất sốt sắng nhiệt thành.

VII. Tu sửa

Trong ṿng một trăm năm qua, nhà thờ hiện nay đă được tu sửa nhiều lần. Lần cuối cùng vào ngày 02-01-2000, Đức Tổng Giám Mục Gioan Baotixita đă đến chủ sự khánh thành nhà sinh hoạt gồm tầng trệt và hai tầng lầu, trong đó có tám lớp học, một Hội trường có thể chứa được 400 người.

Nhà thờ Thánh Phanxicô Xaviê sau khi tu sửa năm 1998

VIII. Từ thiện

Từ năm 1994 giáo xứ thành lập nhóm từ thiện Vinh Sang, chuyên lo việc xă hội. Công việc của nhóm gồm cứu trợ hàng tháng cho những gia đ́nh neo đơn, trợ giúp học phí cho những học sinh nghèo, cho mượn vốn không tính lăi.

Năm 1995 thành lập pḥng khám bệnh phát thuốc từ thiện dưới tên Pḥng Khám Nhân Đạo Cơ Sở 3, thuộc Hội Chữ Thập Đỏ Quận 5.

Năm 1999 thành lập thêm Tổ Chẩn Trị Y Học Dân Tộc. Pḥng khám này phục vụ cho giáo dân và nhân dân thuộc phường 13, 14 và 15, Quận 5.

Ngoài ra, c̣n có nhiều công tác xă hội được thực hiện như:

Giúp người nghèo vui xuân.

Hưởng ứng tuần lễ từ thiện, giúp người nghèo Củ Chi.

Cứu trợ đồng bào bị thiên tai.

Thăm viếng và tặng qua cho các trại dưỡng lăo và trai cô nhi khuyết tật.

IX. Kế hoạch tương lai, cùng với những trăn trở...

Ưu tư hàng đầu hiện nay của cha Chánh xứ là cộng cuộc truyền giáo cho người Hoa, ngài mong muốn và đang cố gắng h́nh thành một nhóm những người có thiện chí truyền giáo cho người Hoa gồm có các linh mục, tu sĩ nam nữ và giáo dân cả người Việt lẫn người Hoa, để việc truyền giáo không c̣n lệ thuộc vào một giáo xứ hay một vài linh mục trong xứ.

Trong khi chờ đợi nhóm mục vụ người Hoa được h́nh thành, cha Chánh xứ đang nỗ lực huấn luyện một số giáo dân người Hoa đảm trách công việc tông đồ giáo dân.

Lạy Thánh Phanxicô Xaviê, nhà truyền giáo vĩ đại của mọi thời, xin phù hộ và nâng đỡ Giáo hội truyền giáo Việt Nam, và cách riêng, xin nâng đỡ giáo xứ đă được vinh dự mang tên Ngài, cùng với những thành viên đă được lănh nhận ấn tín Thêm Sức hôm nay, để nhờ sự nâng đỡ và phù hộ ấy, mọi người sẽ cùng nhau loan báo Tin Mừng một cách sinh động bằng chính đời sống chứng nhân của ḿnh.

圣方济各教堂

Nhà Thờ Cha Tam
Contact: 25 Hoc Lac P.14 Q.5
Tel: (84-8)-38560274

* Nguồn : Trang Web Tổng Giáo Phận Sài G̣n

 


H́nh ảnh nhà thờ Giáo xứ Phanxicô Xaviê

H́nh chụp ngày 25/1/2012 by TTV

 

 

 

 

                   

 

 

 

 

 

 

 

Hai h́nh trên là của Vitold

 

 

 

 

Bổ sung thông tin về Giáo xứ  Phanxicô Xaviê xin gởi về
giaoxugiaohovietnam@Yahoo.com 

[Trở về đầu trang ]