|

Lược
sử Giáo xứ Vườn Xoài
Thời kỳ h́nh thành
I : Khởi đầu từ một giáo điểm
1: Vài nét lịch sử cội nguồn địa danh Giáo xứ Vườn
Xoài
Từ phía Nam đèo Ngang – Hoàng sơn đi dần dần vào đến Cà
Mau, Hà Tiên dân Việt Nam thực hiện cuộc di dân có tính tổ
chức bắt đầu từ năm 1623 khi quốc vương Chân Lạp Chei-Chetta
II (1568-1635) di dân lập dinh điền ở Mô Xoài (Mỗi Xuy) gần Bà
Rịa. Từ đó, dân Việt Nam Khai khoang lập ấp trên các vùng cứ
địa nhưng màu mỡ như “ Tằm ăn lá dâu” ngày càng đông.
Đến năm Mậu Thân 1698, Thống nhất Nguyễn Hưu Cảnh (Kinh
1650-1700) lấy xứ Sài Côn lập huyện Tân Bình tức Gia Định
ngày nay. Sang thế kỷ XVIII, nhiều thôn ấp phát triển, làng
xã được thành lập, như xã Tân Sơn Nhất, Tân Sơn Nhì ra đời
năm 1749 (Huỳnh Lứa “ Lịch sử khai phá vùng đất Nam Bộ” nhà
xuất bản Tp.Hồ Chí Minh, 1987, trang 144, 146)
Sinh sống tróng các xã thôn, có những người Công Giáo,
làm nương rẫy, trồng lúa nước. Đến nửa đầu thế kỷ XIX,
nông dân còn lập vười cây ăn trái, trồng mít, trồng xoài.
Cũng có những giống cây mới từ nước ngoài đưa vào như măng
cụt, được Đức cha Bá Đa Lộc đem từ đảo La Sonde ở mạn nam
Indonesia trồng thử vào cuối thế kỷ XVIII (Huỳnh Lứa “ Lịch
sử khai phá vùng đất Nam Bộ” nhà xuất bản Tp.Hồ Chí Minh,
1987, trang 144, 146).
Đức cha Bá Đa Lộc, tên Pháp là Pigneau De Béhaine, vị
giám mục thứ 7 giáo phận Đàng Trong (1771-1799), trong thời
gian lưu trú tại Thị Nghè, từ tháng 7-1789, thường tới vùng
Chí Hòa thuộc xã Tân Sơn Nhất. Đức cha có gặp một số giáo
dân đi làm dẫy sinh sống tại đây, thường chiều tối tụ tập
nhau đọc kinh. Đức cha quy tụ giáo dân dựng lên một nhà
nguyện. Đức cha cũng nhường một vùng đất cao ráo làm noi
nghỉ mát của Đức cha, nơi đây khí hậu mát mẻ, quang cảnh
đẹp, tĩnh mịch.
Là một người ưa thích trồng các loại cây ăn trái, Đức
cha đem các giống xoài về trồng chung quanh nhà nghỉ mát,
nhà nguyện, rồi cho trồng khắp vùng Chí Hòa. Sau này,
người ta còn thấy nhiều gốc xoài rất lớn 50-60 năm tuổi
xung quanh nhà thờ Chí Hòa ( theo tư liệu của ông Lêô Nguyễn
Văn Quý, thư ký Tòa Giám Mục Sài Gòn).Thuở ấy, một vùng
rộng lớn từ Chí Hòa, Hòa Hưng vòng lên đến Phú Nhuận là
vùng hoang vắng, người ta trồng cây ăn trái. Khu vực ngày nay
dân gian gọi là “Lăng Cha Cả” ngày xưa um tùm rừng mít, rừng
xoài, dân gian gọi vùng trồng xoài rộng lớn là “Vười Xoài”
những nơi gò cao cũng trồng xoài gọi là “Gò Xoài”
2: Giáo điểm “Vườn Xoài Sở Rác”: Một quyết định của
Đức Giám mục giáo phận Sài Gòn
a: Xuất xứ tên gọi “ Vườn Xoài Sở Rác”
Từ 1946 -1947 là thời chiến trang, người lao động sống
chen chúc ở vùng ven đô, như vùng Vườn Xoài, Gò Xoài, Chí
Hòa, ở ven kênh Nhiêu Lộc, chạy đến xuống vùng Lăng Cha Cả.
Trong đám lưu dân này có người Công Giáo, sống đông ở vùng
Chí Hòa, còn lại rải rác ở vùng Vười Xoài, vùng này lúc
bấy giờ hoang vu um tùm lau lách cỏ dại, lạch nước quanh co
gò nỗng. Đô thành Sài Gòn Gia Định dùng làm bãi rác, do đó
được gọi là vùng “ Vườn Xoài Sở Rác”.
Trên vùng đất “Vườn Xoài Sở Rác” khoảng 1947, là vùng
hoang vắng đồng không mông quạnh, quanh vùng rộng lớn “Vườn
Xoài Sở Rác” nổi bật lên cao nhất là Dòng Chúc Cứu Thế
Sài Gòn. Trên vùng đất ấy, sinh sống vài chục gia đình Công
Giáo lêu tranh vách ván lụp xụp, họ sinh sống bằng nghề
lượm rác, ve chai hoặc chăn nuôi các bầy bò.
b: Đức Giám mục Sài Gòn Jean Cassaigne thành lập “Vườn
Xoài Sở Rác”
Số người có đạo gồm những dân phiêu cư. Cũng có những
giáo dân ở họ đạo Chí Hòa.
Bấy giờ, linh mục Anrê Nguyễn Văn Đại, cha sở họ đạo Phú
Nhuận, quan tâm giúp đỡ mục vụ cho nhóm giáo dân ở “Vườn
Xoài Sở Rác”. Đồng thời linh mục Giuse Phạm Văn Thiên, cha sở
họ Chí Hòa, cũng quan tâm vì trong nhóm giáo dân này có
một số vốn thuộc họ Chí Hòa.
Cha Giuse Phạm Văn Thiên bàn xin Đức Cha Sài Gòn cho lập
một giáo điểm tại Vườn Xoài Sở Rác. Đức cha Jean Cassaigne
Sanh, Giám mục Tổng Tòa Giáo Phận Sài Gòn, chấp thuật lập
giáo điểm và ủy thác linh mục Anrê Nguyễn Văn Đại lãnh
nhiệm thành lập và chăm sóc mục vụ cho giáo hữu.Giáo điểm
được gọi tên: “Giáo Điểm Vườn Xoài Sở Rác”
Tên gọi này được dùng trên giấy tờ sổ sách của giáo
điểm, trong sổ rửa tội và trong dấu mộc một thời gian khá
dài.
II : Lớn lên thành một giáo xứ
1: Thời kỳ 1957-1958
Với linh mục chánh xứ tiên khởi: Phêrô Đặng Thành Tiên
Từ tháng 3 năm 1957, cha Phêrô Đặng Thành Tiên về giáo xứ
Vườn Xoài. Lúc đó, giáo dân đã khá đông nên cha chánh xứ
phải tìm cách cải tạo ngôi nhà thờ được cất lên bên cạnh
ngôi nhà nguyện đã có trước đó bằng cách mở rộng 2 cánh
hiên nhà thờ thêm 4m và nâng hàng cột lên cao hơn trước.
Sinh ngày 11-11-1922, tại làng Hiệp Hòa, huyện Đức Hòa,
tỉnh Long An, vào Tiểu Chủng Viện Sài Gòn lúc mới lên 10
tuổi và thụ phong linh mục ngày 22-09-1948. Cha đã từng ở
nhiều nhiệm sở như Thị Nghè, Đà Lạt, Tân Định, Xuân Lộc,
trước khi về giao xứ Vườn Xoài. Cha phục vụ giáo xứ này từ
năm 1957 cho đến khoảng tháng 8 năm 1958 thì đi lãnh trách
nhiệm ở giáo xứ Bình Đại, rồi cuối cùng làm chánh xứ và
hạt trưởng Sadec
Ngài qua đời tại Sadec ngày 18-05-1997 thọ 75 tuổi, sau 49
năm làm linh mục,
Linh mục Phêrô Đặng Thành Tiên
Chánh xứ tiên khởi Giáo xứ Vườn Xoài
2: Thời kỳ 1958-191
Với linh mục chánh xứ thứ hai: Antôn Phùng Quang Mạnh
Năm 1958 cha đang làm chánh xứ Bình Đại thì được thuyên
chuyển làm chánh xứ Vườn Xoài. Tại giáo xứ mới này, tuy
yêu cầu bức thiết là xây nhà thờ mới nhưng chưa thực hiện
được nên cha đành chọn giải pháp tu sửa nhà thờ như đóng
trần, gắn quạt, san bằng sân nhà thờ cũ.
Chính cha chánh xứ Antôn Phùng Quang Mạnh đã cùng cha
Phêrô Nguyễn Văn Truyền thành lập Hội Các Bà Mẹ Công Giáo
Vườn Xoài ngày 10-05-01958 và trong này này có tổ chức
rước kiệu Đức Mẹ
Sinh ngày 12-09-1922 tại Mỹ Tho, cha thuộc một gia đình
không Công Giáo, thân phụ là ông Phùng Hiệp, gốc người Hoa và
là một thương gia giầu có làm Bang trưởng Bang Hoa Kiều
Quảng Đông tại Mỹ Tho, thân mẫu là bà Hà Thị Mai. Rồi ông
bà Phùng Hiệp cùng 7 người con xin theo đạo Công Giáo và
cùng nhận lãnh Bí tích Rửa tội tại nhà thờ Mỹ Tho ngày
22-12-1928 lúc cha mới được 6 tuổi.
Cha vào Tiểu Chủng Viện Sài Gòn năm 1937, lên Đại Chủng
Viện năm 1941 và thụ phong linh mục ngày 21-09-1947 Cha còn
có 2 người anh em ruột nữa cũng làm linh mục là cha Phùng
Thành, và cha Phùng Cảnh.
Trước khi về làm chánh xứ Vườn Xoài 1958 Cha Antôn Phùng
Quang Mạnh đã từng làm chánh xứ các giáo cứ: Phanxico Xavie
(nhà thờ Cha Tam, Chợ Lớn) từ năm 1947 – 1953 Bình Đại Bến
Tre, từ năm 1953 – 1958 Cha ở giáo xứ Vườn Xoài cho đến năm
1961 thì được thuyên chuyển về làm chánh xứ Gia Định cho
đến khi ngài qua đời vào ngày 16-01-2004 hưởng thọ 82 tuổi,
sau 57 năm linh mục, Hài cốt của cha được hỏa táng theo di
chúc và di cốt của cha được an vị tại giáo xứ Gia Định
Linh mục Antôn Phùng Quang Mạnh
3: Thời kỳ 1961-1980
Với linh mục chánh xứ thứ ba: Phaolô Trần Viết Thọ
Cha Phaolô Trần Viết Thọ sinh năm 197 tại Tây Ninh, thụ
phong linh mục năm 1955 tại Sài Gòn sau khi du học Pháp về
năm 1960, cha được Đức Tổng Giám Mục Phaolô Nguyễn Văn Bình
bổ nhiệm làm chánh xứ Vườn Xoài vào tháng 7 năm 1961.
Thời kỳ này, cha chanh xứ Phaolô Trần Viết Thọ có được
nhiều phụ tá để cùng xây dựng giáo xứ Vườn Xoài mới được
thành lập. như cha Gioa Kim Lương Hoàng Kim, cha Nguyễn Thiện
Toàn, cha Phêrô Trương Bá Cần, và thầy đại chủng viện :
Phêrô Phan Khắc Từ. Rồi từ năm 1973 và sau đó có thêm cha
Phanxicô Xaviê Trần Xuân Lai, cha Phêrô Nguyễn Đức Chính, cha
Phêrô Hoành Văn Thiên
Lúc đó giáo xứ gồm có 9 khu giáo và yêu cầu cấp bách
của giáo dân là xây dựng một ngôi nhà thờ mới kiên cố,
nhưng sau nhiều lần tổ chức lễ “đặt viên đá đầu tiên” cuối
cùng nhà thờ cũng chưa được xây dựng lại, chỉ dựng thêm
được cái ghác chuông sơ sài bằng 4 cây sắt làm chân chống và
có mái tôn che ở trên. Tuy nhiên, ngày 20-10-1968 Đức Tổng
Giám Mục Phaolô Nguyễn Văn Bình cũng đã đến dâng Thánh Lễ
tạ ơn tại ngôi nhà thờ này và đặt tên mới cho giáo xứ này
là giáo xứ “ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam” đồng thời cũng
làm phép ghác chuông mới.
Nhà thờ “ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam”
Trên giấy tờ sỗ sách của giáo xứ đều dùng danh xưng “
Họ Tử Đạo Vườn Xoài”
Thư Đức Tổng Giám Mục NGUYỄN VĂN BÌNG gửi giáo hữu
Họ Mới Xứ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam
SÀI GÒN ngày 23 tháng 9 năm 1968
Anh Chị Em thân mến,
Tôi hoan hỷ hận lời mời sẽ về thăm Anh Chị Em Chúa Nhật
ngày 20/10/1968, vào lúc 7.30 giờ sáng.
Nhân dịp này, tôi sẽ chính thức đặt danh hiệu cho Nhà Thờ
Họ Mới, làm phép Chuông Mới, Dâng Thánh Lễ Tạ Ơn Chúa, cầu
nguyệt và chúc phúc cho tất cả Anh Chị Em, đã cố gắng hy
sinh xây dựng Họ Mới từ mấy năm nay.
Tôi tha thiết mời gọi tất cả anh chị em, nhất là các vị
hằng tâm, hằng sản xa gần, hãy nhiệt thành công tác với Cha
sở, và Quý Chức, góp phần thật rộng rãi vào cuộc quyên
góp đợt II để sớm hoàn tất công việc phát triển Họ Mới,
chính là công việc xây dựng Hội Thánh, mà Anh Chị Em đã
khởi đầu cách tốt đẹp như vậy.
Xin Chúa trả công vô cùng cho Anh Chị Em, và ở cùng Anh
Chị Em luôn mãi
Ấn ký
Phaolô NGUYỄN VĂN BÌNH
Tổng Giám Mục Sài Gòn
Ý nghĩa biểu tượng Logo Giáo Xứ Vườn Xoài
Được Cha xứ Phaolô Trần Viết Thọ vẽ biểu tượng Họ Tử
Đạo Vười Xoài với 3 nội dung ý nghĩa sâu sắc.
-Nhánh lá thiên tuế màu xanh lá cây, đặt nàm xiên chéo từ
trái sang phải- từ tây sang đông xuyên qua tâmTthánh Giá. Từ
trái sang phải là từ phía mặt trời lăn tối tăm sang phía
mặt trời mọc, phía ánh sáng.
-Hình thập giá màu đỏ.
-Những đường gẫp khúc màu vàng theo hình xoáy ốc có tâm
khởi xuất từ tâm Thập Giá mở rộng từ đông sang tây từ phải
sang trái - đến vô tận.
Cho tới ngày nay biểu tượng “ Thập Giá với cành thiên tuế”
vẫn được Giáo Xứ sử dụng.
4. Thời kỳ 1980 đến nay.
Với linh mục chánh xứ thứ tư: Phaolô Phan Khắc Từ
Cha Phaolô Phan Khắc Từ được bổ nhiệm làm phó xứ Vườn
Xoài từ 1968 trong thời kỳ Cha Phaolô Trần Viết Thọ làm
chánh xứ, rồi đến ngày 10/05/1980 thì lãnh nhiệm vụ chánh
xứ thay thế Cha Phaolô Trần Viết Thọ, theo lệnh từ Tòa Tổng
Giám Mục, và sau đó mới có giấy bổ nhiệm chính thức do
Đức Giám Mục phụ tá Aloisiô Phạm Văn Nẫm ký ngày
02/11/1980,
Trong thời gian còn là thầy Đại Chủng Viện, Cha cũng đã
về giúp Giáo Xứ Vườn Xoài một thời gian. Khi làm phó xứ
Vườn Xoài, cha còn kiêm nhiệm vụ tuyên úy của tổ chức Thanh
Lao Công (Thanh niên lao động công giáo) thuộc giáo phận Sài
Gòn. Với tư cách tuyên úy Thanh Lao Công, cha đã đi dự Hội
Thanh Lao Công tổ chức tại Beyrouth (Liban) trong thời gian
1968-1969 từ 1971-1975, cha tham gia phong chào đấu tranh đòi
công bằng xã hội, đòi quyền lợi cho người lao động, nhất
là người lao động nghèo. Cha được từng mệnh danh là “cha
hốt rác” vì cha đã hai năm (1973-1974) đi hốt rác ngoài
đường phố cùng với đội lao công hốt rác chuyên nghiệp của
thành phố Sài Gòn lúc bấy giờ.
Từ sau biết cố lịch sử 30-04-1975 cho đến nay, cha đã giữ
các chức vụ sau.
-Phó chủ tịch Công Đoàn Thành Phố,
-Phó chủ tịch kiêm tổng thư ký Ủy Ban Đoàn Kết Công Giáo
Việt Nam,
-Phó chủ tịch thường trực Ủy Ban Đoàn Kết Công Giáo
Thành Phố Hồ Chí Minh,
-Phó tổng thư ký Hội cứu trợ Trẻ Em Tàn Tận Việt Nam
-Phó chủ tịch Hội cứu trợ trẻ em tàn tận Thành Phố Hồ
Chí Minh
-Giám Đốc cơ sở nuôi trẻ khuyết tật Thiên Phước
Ngoài ra, Cha còn làm đại biểu Hội đồng nhân dân Thành
Phố ba khóa và là Đại biểu Quốc Hội trong ba khóa liên tục.
Mới đây, cha đã ở trong thành viên của phái đoàn Việt Nam
tham dự cuộc hội thảo về chất độc màu da cam được tổ chức
tại Pháp, và hội nghị đoàn kết các tôn giáo Á Âu tại
Bali, Indonesia.
Trong thời gian làm chánh xứ Vườn Xoài cho đến nay, cha đã
thực hiện được 2 việc gây ấn tượng hơn cả Trong lòng mọi
người giáo dân Vườn Xoài. Đó là việc xây dựng ngôi nhà thờ
kiên cố nhà xứ khang trang và việc tổ chức được Hội Đồng
Mục Vụ Giáo Xứ theo mô hình bầu cử tự do dân chủ.
Cha sinh ngày 28-12-1938 tại xứ Hội Am thuộc xã Cao Minh,
huyện Vĩnh Bảo Hải Phòng, cha đã học tiểu Chủng Viện Viện
Chân Phúc Liêm thuộc Giáo phận Hải Phòng trong thời gian
1952-1954, rồi theo Chủng Viện dư cư vào nam, và cư trú lại
Bình Đức (Mỹ Tho) tiếp tục học ở Chủng Viện Bùi Chu trong
thời gian 1958-1959 rồi sau đó về học Chủng Viện Thánh Tịnh
của giáo phận Bùi Chu di cư trong thời gian 1960-1962 và thụ
phong linh mục ngày 14-05-1968 tại Sài Gòn.
Thành Phố - Hồ Chí Minh
Ngày 14 tháng 07 năm 2009
GIÁO XỨ VƯỜN XOÀI
LM Chánh sở
PHÊRÔ PHAN KHẮC TỪ
.......................
III. TRI ÂN TƯỞNG NHỚ CÁC LINH MỤC ĐÓNG GÓP XÂY DỰNG CHO GIÁO
ĐIỂM VƯỜN XOÀI
1.Linh Mục Andrê Nguyễn Văn Đại :
Tuy lúc đó đang làm Chánh Xứ Phú Nhuận nhưng hàng tuần Cha đều
đến giúp về Mục Vụ cho nhóm giáo dân ở giáo điểm Vườn Xoài. Cha vận
động dựng nên một nhà nguyện nhỏ. Ông bà Huyện Nhơn dâng cúng đất.
Ṭa Giám Mục cũng cho tiền mua đất. Vị trí nhà nguyện lúc đó như sau
: Từ đường Trương Minh Giảng cũ (Lê Văn Sỹ hiện nay) kéo dài cho tới
lạch nước. Nhà nguyện lợp ngói âm dương, vách ván dài 8m, rộng 5m,
phía sau Cung Thánh là vách đất nhồi rơm.
Sinh ngày 20.11.1909 tại Xă Ḥa B́nh, Gia Định, Cha vào Tiểu
Chủng Viện Sài G̣n năm 1922 và thụ phong Linh Mục ngày 18.09.1937
tại Sài G̣n, do Đức Giám Mục Dumortier chủ tế tấn phong. Cha đă từng
lănh trách nhiệm ở các giáo xứ như : Lương Ḥa, Cái Bèo, Phước Khánh,
Biên Ḥa, Tâm Hưng, Phú Nhuận và đă từng giảng dạy tại Tiểu Chủng
Viện Sài G̣n.
2.Linh Mục Alôsiô Phạm Văn Nẫm :
Lúc giáo điểm Vườn Xoài vừa mới được thành lập, Tân Linh Mục
Alôsiô Phạm Văn Nẫm đang giảng dạy tại Tiểu Chủng Viện Sài G̣n th́
được Đức Cha Jean Cassaigne cử về giúp Cha Andrê Nguyễn Văn Đại để
lo cho giáo điểm Vườn Xoài kể từ tháng 4 năm 1950.
Từ giáo điểm này, trong các ngày Chúa Nhật, vào dịp Tuần Thánh,
dịp Lễ Giáng Sinh, Cha Alôsiô Phạm Văn Nẫm cùng một số Cha bạn ở
Tiểu Chủng Viện đều đến giúp về Mục Vụ, dạy Giáo Lư, tập hát, tĩnh
tâm, sinh hoạt Thiếu Nhi.
Ngoài ra, Cha c̣n đến các nhà buôn để xin thùng gỗ làm vách nhà
nguyện của giáo điểm. Đến tháng 6 năm 1956, Cha phụ trách họ đạo Tân
Phước.
Cha Alôsiô Phạm Văn Nẫm vốn thuộc gia đ́nh không Công Giáo, sinh
ngày 17.09.1919 tại Cao Lănh, Đồng Tháp, nhưng đến ngày 31.01.1934
mới nhận lănh Bí Tích Rửa Tội, lúc đă 16 tuổi. Sau đó, cả gia đ́nh
Cha đều được Rửa Tội theo Công Giáo. Năm 1938, Cha vào học Tiểu
Chủng Viện Sài G̣n, rồi được gởi đi du học tại Chủng Viện Penang.
Đến năm 1945, Cha trở về Việt Nam, học tại Chủng Viện Cái Nhum và
thụ phong Linh Mục ngày 18.09.1948, do Đức Cha Cassaigne làm chủ tế
lễ phong chức. Sau đó, Cha được giữ lại giảng dạy tại Chủng Viện Sài
G̣n. Đến ngày 02.02.1978, Cha được tấn phong Giám Mục và trở thành
Giám Mục Phụ Tá của Giáo Phận Thành Phố Hồ Chí Minh kiêm Tổng Đại
Diện Giáo Phận.
Ngài qua đời ngày 30.06.2001 tại Thành Phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ
82 tuổi, sau 53 năm làm Linh Mục trong đó có 23 năm làm Giám Mục.
3.Linh Mục Nicola Huỳnh Văn Nghi :
Cha Nicola Huỳnh Văn Nghi vừa giảng dạy ở Tiểu Chủng Viện Sài G̣n
vừa cùng với Cha Alôsiô Phạm Văn Nẫm phụ thêm Cha Andrê Nguyễn Văn
Đại lo cho giáo điểm Vườn Xoài. Cha Nicola Huỳnh Văn Nghi c̣n mời
các Nữ Tu Ḍng Mến Thánh Giá ở Chợ Quán đến giáo điểm Vườn Xoài.
Cha Nicola Huỳnh Văn Nghi sinh ngày 01.05.1927 tại Xóm Chiếu,
Vĩnh Hội, Sài G̣n, du học tại Pháp năm 1950, trở về nước năm 1953,
thụ phong Linh Mục ngày 29.06.1957 và được tấn phong Giám Mục Giáo
Phận Phan Thiết ngày 29.07.1974.
IV: Các Linh Mục phụ tá
1.Linh Mục Phanxicô Xavie Trần Xuân Lai :
Cha Phanxicô Xavie Trần Xuân Lai sinh ngày 04.05.1935 tại Giáo Xứ
Phúc Hải Tỉnh Ninh B́nh. Cha Phanxicô Xavie Trần Xuân Lai vào Tiểu
Chủng Viện Ba Làng thuộc Giáo Phận Thanh Hóa năm 1953, vào Chủng
Viện Xuân Bích di cư ở Thị Nghè, Sài G̣n năm 1959 rồi theo Đại Chủng
Viện này ra Huế năm 1966 và thụ phong Linh Mục ngày 31.05.1966 tại
Nhà Thờ Ḍng Chúa Cứu Thế Huế do Đức Cha Phaolô Seitz làm chủ tế.
Thời gian năm 1966 – 1968, Cha dạy ở Chủng Viện Sao Biển, Nha Trang,
sau đó làm Hiệu Trưởng trường Trung Học Thư Thục Lê Bảo Tịnh của
Giáo Phận Thanh Hóa di cư ở đường Trương Minh Giảng (Lê Văn Sỹ hiện
nay) trong thời gian năm 1970 – 1971. Từ năm 1973, Cha giúp Giáo Xứ
Vườn Xoài về Mục Vụ trong khi vẫn cư trú tại trường Lê Bảo Tịnh. Đến
năm 1980, Cha được bổ nhiệm làm Phụ Tá Giáo Xứ Vườn Xoài. Cha phụ
trách các lớp Giáo Lư cho Thiếu Nhi và làm linh hướng cho một số
đoàn thể, Hội Nhóm Đạo đức trong giáo xứ. Sau một thời dài đau bệnh,
Cha đă qua đời tại Giáo Xứ Vườn Xoài ngày 19.01.2003, thọ 68 tuổi,
sau 37 năm làm Linh Mục, giúp Giáo Xứ Vườn Xoài 30 năm
2.Linh Mục Phêrô Nguyễn Đức Chính :
Cha Phêrô Nguyễn Đức Chính sinh ngày 20.08.1940 tại Mưỡi Giáp,
Thanh Quyết, Gia Viễn, Tỉnh Ninh B́nh, thuộc Giáo Phận Phát Diệm,
Cha Phêrô Nguyễn Đức Chính vào Tiểu Chủng Viện Xuân Bích di cư ở Thị
Nghè năm 1961 và thụ phong Linh Mục ngày 28.05.1969. Sau đó, Cha
t́nh nguyện lên Pleiku giúp Giáo Phận Kontum. Tháng 3 năm 1975, Cha
về cư trú ở nhà thân nhân trong Giáo Xứ Vườn Xoài, rồi được Cha
Chánh Xứ Phaolô Trần Viết Thọ mời giúp Mục Vụ cho Giáo Xứ Vườn Xoài
và được Ṭa Tổng Giám Mục chấp thuận. Tại Giáo Xứ Vườn Xoài, Cha phụ
trách về Phụng Vụ. Sau một thời gian ngắn đau bệnh, Cha đă qua đời
tại Giáo Xứ Vườn Xoài ngày 16.06.2000, hưởng thọ 60 tuổi, sau 31 năm
làm Linh Mục, giúp Giáo Xứ Vườn Xoài được 25 năm.
3.Linh Mục Phêrô Hoàng Văn Thiên (OP) :
Cha Phêrô Hoàng Văn Thiên sinh năm 1645 tại Sài G̣n, được thụ
phong Linh Mục Ḍng Đaminh năm 1972. Sau năm 1975, Cha đi học tập
cải tạo trở về, Cha được bổ nhiệm là Phụ Tá cho Cha Chánh Xứ Vườn
Xoài Phêrô Phan Khắc Từ. Cha Phêrô Hoàng Văn Thiên rất nhiệt t́nh
đóng góp công sức cho công tŕnh xây dựng ngôi nhà thờ Giáo Xứ Vườn
Xoài năm 1981. Cha rời Giáo Xứ Vườn Xoài để trở về Ḍng Đaminh.
4.Linh Mục Đaminh Trần Đức Công :
Cha Đaminh Trần Đức Công sinh ngày 12.12.1951 tại làng Trà Đoài,
Xă Trà Lũ, Huyện Giao Thủy, Tỉnh Nam Định, thuộc Giáo Phận Bùi Chu.
Cha Đaminh Trần Đức Công vào học Tiểu Chủng Viện Thánh Giuse thuộc
Giáo Phận Sài G̣n, năm 1963, lên Đại Chủng Viện năm 1971 và thụ
phong Linh Mục ngày 08.12.1988 tại Vương Cung Thánh Đường Đức Bà Sài
G̣n. Cha Đaminh Trần Đức Công được bổ nhiệm là Phụ Tá Giáo Xứ Tân
Ḥa năm 1988, rồi Phụ Tá Giáo Xứ Vườn Xoài năm 1991, kiêm phụ trách
Giáo Xứ Phú Ḥa thuộc Quận Tân B́nh. Tháng 9 năm 2003, Cha được bổ
nhiệm làm Chánh Xứ họ đạo Xóm Lách.
5.Linh Mục Giuse Nguyễn Văn Bút :
Cha Giuse Nguyễn Văn Bút sinh ngày 12.03.1930 tại Mưỡu Giáp, Xă
Thanh Quyết, Gia Viễn, Tỉnh Ninh B́nh. Cha Giuse Nguyễn Văn Bút vào
Tiểu Chủng Viện Phúc Nhạc, Phát Diệm năm 1942, lên Đại Chủng Viện
Xuân Bích, Hà Nội năm 1952, và thụ phong Linh Mục ngày 23.03.1958
tại Nhà Thờ Phát Diệm – Phú Nhuận, Sài G̣n. Cha Giuse Nguyễn Văn Bút
làm Mục Vụ tại Giáo Phận Vĩnh Long. Năm 1992, Cha v́ đau bệnh về nhà
hưu Phát Diệm, Xóm Mới, xin nhập tịch vào Tổng Giáo Phận Sài G̣n
ngày 11.09.2000 và được bổ nhiệm về giúp Cha Chánh Xứ Vườn Xoài.
Dưỡng bệnh và làm Mục Vụ tùy khả năng sức khỏe cho đến nay. Cha về
Giáo Xứ Vườn Xoài ngày 11.09.2000.
6.Linh Mục Giuse Nguyễn Bá Long :
Cha Giuse Nguyễn Bá Long sinh ngày 21.09.1958 tại Tân Thanh, Bảo
Lộc, Tỉnh Lâm Đồng. Cha Giuse Nguyễn Bá Long vào Ḍng Chúa Cứu Thế
Sài G̣n năm 1981. Cha Giuse Nguyễn Bá Long thụ phong Linh Mục ngày
01.01.1997, và được bổ nhiệm làm Phụ Tá cho Cha Chánh Xứ Vườn Xoài
từ ngày 19.09.2003.
7.Linh Mục Phêrô Nguyễn Quang Toàn :
Cha Phêrô Nguyễn Quang Toàn sinh ngày 20.12.1946 tại Trà Cổ,
Quảng Ninh. Cha Phêrô Nguyễn Quang Toàn thụ phong Linh Mục ngày
07.12.1974 và được bổ nhiệm làm Linh Mục Phụ Tá cho Giáo Xứ Vườn
Xoài từ ngày 30.09.2005.
8.Linh Mục Giuse Hoàng Minh Liệu :
Cha Giuse Hoàng Minh Liệu sinh ngày 05.12.1965 tại Sài G̣n. Cha
Giuse Hoàng Minh Liệu thụ phong Linh Mục ngày 29.06.2007 và được bổ
nhiệm làm Linh Mục Phụ Tá cho Giáo Xứ Vườn Xoài từ ngày 20.07.2007.
V: Các Linh mục hỗ trợ mục vụ thường xuyên
1. Linh Mục Phêrô Trương Bá Cần :
Cha Phêrô Trương Bá Cần sinh ngày 13.07.1930 tại làng Hà Đông, Xă
Hương Giang, Huyện Hương Khuê, Tỉnh Hà Tĩnh, thuộc Giáo Phận Vinh,
thụ phong Linh Mục ngày 28.06.1958 tại Nhà Thờ Đức Bà Paris.Cha từng
hỗ trợ Mục Vụ tại Giáo Xứ Vườn Xoài từ ngày 28.08.1963 đến tháng 11
năm 1971. hiện đang là Tổng Biên Tập Báo Công Giáo và Dân tộc.
2. Linh Mục Antôn Bảo Tịnh Vương Đ́nh Bích :
Cha Antôn Bảo Tịnh Vương Đ́nh Bích sinh ngày 26.08.1928, quê ở Xứ
Thọ Ninh, Huyện Đức Thọ, Tỉnh Hà Tĩnh, vào học Tiểu Chủng Viện năm
1944, vào Đan Viện Anh Em Đức Mẹ Người Nghèo năm 1946.Cha Antôn Bảo
Tịnh Vương Đ́nh Bích thụ phong Linh Mục ngày 06.01.1959 tại Fribourg,
Thụy Sĩ. Cha nguyên là Bề Trên của Ḍng nhưng nay đă nghỉ hưu. Cha
đă đến dâng Thánh Lễ ở Nhà Thờ Vườn Xoài mỗi Chúa Nhật trong một
thời gian dài để hỗ trợ Mục Vụ cho Giáo Xứ Vườn Xoài.
3. Linh Mục Gioakim Lương Hoàng Kim :
Cha Gioakim Lương Hoàng Kim sinh ngày 12.09.1927, quê ở Đồng Quan,
Xă Vũ An, Phủ Kiến Tường, Tỉnh Thái B́nh, vào Tiểu Chủng Viện Mỹ đức
thuộc Giáo Phận Thái B́nh năm 1942, lên Đại Chủng Viện Nam Định năm
1949, và thụ phong Linh Mục trong tháng 6 năm 1953. Cha Gioakim
Lương Hoàng Kim du học tại Roma và Pháp trong tháng 10 năm 1954. Trở
về Sài G̣n vào cuối năm 1964, Cha cư trú tại Giáo Xứ Vinh Sơn, thuộc
Quận Tân B́nh.Từ năm 1965, Cha về giúp Mục Vụ cho Giáo Xứ Vườn Xoài
trong một thời gian rồi đi Buôn Ma Thuột. Cha c̣n là Nhạc Sĩ và Thi
Sĩ, đă sáng tác nhiều Thánh Ca hiện đang được hát trong các nhà
thờ.Từ tháng 6 năm 1984, Cha bị bệnh ung thư và đă qua đời ngày
15.04.1985, hưởng dương 58 tuổi, sau 32 năm làm Linh Mục.
4. Linh Mục Tôma Thiện Trần Minh Cẩm (bút danh: Thiện Cẩm)
Cha Tôma Thiện Trần Minh Cẩm sinh ngày 03.08.1933 tại Bùi Chu,
thụ phong Linh Mục trong Ḍng Đaminh, chi Lyon, năm 1956. Cha đă du
học ở Pháp, đỗ Tiến Sĩ Triết Đông tại Đại Học Sorbone năm 1967, trở
về nước năm 1968 và dạy ở Đại Học Đà Lạt. Cha Tôma Thiện Trần Minh
Cẩm đă đến dâng Thánh Lễ ở Nhà Thờ Vườn Xoài mỗi Chúa Nhật trong một
thời gian dài để hỗ trợ Mục Vụ cho giáo xứ..
5.Linh Mục Phêrô Nguyễn Văn Vơ :
Cha Phêrô Nguyễn Văn Vơ sinh ngày 05.01.1958 tại Sài G̣n, thuộc
Giáo Xứ Vườn Xoài. Cha vào học Tiểu Chủng Viện Sài G̣n năm 1969, lên
Đại Chủng Viện Sài G̣n năm 1977 và thụ phong Linh Mục ngày
27.06.1991 tại Vương Cung Thánh Đường Đức Bà Sài G̣n. Ông bà cố của
Cha nguyên là giáo dân Trung Đồng, Xă Gia Trung, Huyện Gia Viễn,
Tỉnh Ninh B́nh, thuộc Giáo Phận Phát Diệm, di cư vào Nam năm 1954 và
cư trú tại Giáo Xứ Vườn Xoài từ đó cho đến nay. Khi c̣n là Thầy Đại
Chủng Viện, Cha Phêrô Nguyễn Văn Vơ đă từng có thời gian dài giúp
Giáo Xứ Vườn Xoài về Mục Vụ. Sau khi thụ phong Linh Mục, Cha làm
Giáo Sư phụ khảo về Thánh Kinh tại Đại Chủng Viện Thánh Giuse Thành
phố Hồ Chí Minh, rồi lên đường du học Pháp ngày 27.11.1993 và trở về
nước ngày 31.12.2001 để tiếp tục làm Giáo Sư Thánh Kinh tại Đại
Chủng Viện Thánh Giuse và giúp Mục Vụ cho Giáo Xứ Vườn Xoài.
6.Linh Mục Giuse Nguyễn Tri Hùng :
Cha Giuse Nguyễn Tri Hùng sinh ngày 21.02.1968 tại Thừa Thiên Huế.
Cha gia nhập Tu Hội Truyền Giáo Thánh Vinh Sơn năm 1992 và thụ phong
Linh Mục ngày 17.12.2004 tại Nhà Thờ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp thuộc Ḍng
Chúa Cứu Thế Thành Phố Chí Minh. Ông bà cố của Cha quê ở Xă Chí
Long, Huyện Phong Điền, Tỉnh Thừa Thiên Huế, khi vào Nam cư trú tại
Sài G̣n, thuộc Giáo Xứ Vườn Xoài. Hiện nay, Cha quản lư cộng đoàn
Gabriel của học viện Thần Học tại Thành Phố Hồ Chí Minh và đang giúp
Mục Vụ tại Giáo Xứ Vườn Xoài.
Giai Đoạn Phát Triển
I : Tính chất cơ bản
1. Vai tṛ của Ban Hành Giáo trước :
Khi c̣n là giáo điểm, Vườn Xoài đă có “Ban Điều Hành giáo điểm”.
Tuy nhiên ngày ấy chưa có cái tên gọi “Ban Điều Hành”. Ngày nay,
trong số các gío dân tham gia “Ban Hành Giáo” chỉ c̣n nhớ tên hai
ông Đinh Văn Thọ và Vũ Văn Học. Năm 1955 – 1956, Cha Giáo Nicola
Huỳnh Văn Nghi ở Tiểu Chủng Viện về giúp có lập “Ban chức việc” c̣n
nhớ có các ông Đinh Quang Lượng, Nguyễn Phú Thọ, …Trong thời kỳ này
đă có “Ban chức việc” để phụ giúp Cha Sở điều hành giáo xứ về phụng
vụ và hành chánh, c̣n tài sản – tài chánh do Cha Sở tự quản lư.
2. Vai tṛ của Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ :
Công Đồng Vaticanô II (năm 1965) nh́n nhận giá trị và đánh giá
cao vai tṛ vị trí của giáo dân trong Giáo Hội. nhưng vai tṛ vị trí
của giáo dân trong việc điều hành giáo xứ chưa thật sự được nhiều
nơi chấo nhận. Năm 1980, Cha Phêrô Phan Khắc Từ thành lập Hội Đồng
Mục Vụ Giáo Xứ lâm thời mang tính thử nhiệm. Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ
gồm những tín hữu được tín nhiệm trong 9 Khu Giáo tiến cử vào 9 Ban
Điều Hành 9 Khu Giáo. Mỗi Ban Điều Hành Khu Giáo bầu chọn một vị
tham gia Ban Thường Vụ/ Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ. Ban Thường Vụ bỏ
phiếu bầu chọn người tín nhiệm giữ chức vụ Trưởng, Phó Ban có nhiệm
vụ thay mặt Cha Chánh Xứ quản lư mọi thu chi tài chánh cũng như tài
sản trong giáo xứ với sự giám sát của Ban Kiểm Soát Tài Sản cũng là
những thành viên được bầu chọn.
3. Hệ thống dân chủ :
Năm 1981, Cha Phêrô Phan Khắc Từ quyết định thành lập hệ thống
điều hành cơ sở gồm 10 Khu Giáo. Các Khu Giáo được đặt tên theo
Thánh danh vị Thánh được chọn làm Bổn Mạng Khu Giáo gồm : Khu Giáo
Thánh Mẫu, Khu Giáo Thánh Linh, Khu Giáo Thánh Tùy, Khu Giáo Thánh
Giuse, Khu Giáo Thánh Đê, Khu Giáo Thánh Gẫm, Khu Giáo Thánh Gioan,
Khu Giáo Thánh Mỹ, Khu Giáo Thánh Minh, Khu Giáo Thánh Tịnh. Tùy
theo số hộ giáo dân mà có số người được chọn tham gia Ban Điều Hành.
4. Cơ cấu dân chủ :
Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ gồm những người được giáo dân giới thiệu
tham gia bầu cử tại Khu Giáo. Những người được chọn là những người
được tín nhiệm có số phiếu cao nhất. Ban Điều Hành tiếp tục bầu chọn
Trưởng, Phó Khu và các chức danh khác cùng một người dự kiến giới
thiệu tham gia Ban Thường Vụ. Mười người do 10 Khu Giáo giới thiệu
tiếp tục bầu chọn chức danh Trưởng Phó Ban Thường Vụ c̣n gọi là Chủ
Tịch, Phó Chủ Tịch Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ. các chức danh c̣n lại
được tín nhiệm phân công. Ban Thường Vụ/ Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ
thay mặt Cha Sở điều hành quản lư mọi sinh hoạt thu chi tài chánh
tài sản có sự giám sát của Ban Kiểm Soát Tài Sản do Hội Đồng Mục Vụ
Giáo Xứ giới thiệu ứng cử và bầu chọn. Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ chính
thức Khóa 1 ra mắt ngày 01.09.1981, ngày Lễ Kính Các Chân Phước Tử
Đạo Việt Nam, gồm 68 thành viên có nhiệm kỳ ba năm. Không kể nhiệm
kỳ lâm thời ra mắt ngày 01.09.1980 với 53 thành viên. Ban Thường Vụ/
Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ có 9 vị do 9 Khu Giáo để cử do ông Phêrô
Nguyễn Thanh Tuấn, Trưởng Ban, Ông Antôn Phạm Văn Song và ông Phaolô
Lê Văn Thi, Phó Ban.
II : Các khóa chính thức
Kể từ năm 1981 đến nay (2009) chính thức có 8 nhiệm kỳ thực hiện
nhiệm vụ Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ.
Khóa 1 : Nhiệm kỳ 3 năm (1981 – 1984).
Khóa 2 : Nhiệm kỳ 3 năm (1984 – 1987).
Khóa 3 : Nhiệm kỳ 3 năm (1987 – 1990).
Khóa 4 : Nhiệm kỳ 3 năm (1990 – 1993).
Khóa 5 : Nhiệm kỳ 4 năm (1993 – 1997).
Khóa 6 : Nhiệm kỳ 5 năm (1997 – 2002) (lưu nhiệm 1 năm).
Khóa 7 : Nhiệm kỳ 4 năm (2002 – 2006).
Khóa 8 : Nhiệm kỳ 4 năm (2006 – 2010).
III: Quá tŕnh xây dựng cơ sở vật chất
1. Tâm sự chủ chăn :
Do nhiều hoàn cảnh, Giáo Xứ Vườn Xoài là một giáo xứ có nhiều nét
độc đáo, đă từng tập họp nhiều Linh Mục trí thức từ Châu Âu trở về
và hưởng ứng mạnh mẽ Công Đồng chung Vaticanô II, nhưng đoàn chiên
lại phân tán, ngôi Thánh Đường mái tôn cứ tồn tại măi, nên khi được
bài sai về Giáo Xứ Vườn Xoài vào ngày 10.05.1980, tôi nhận thấy hai
công việc thiết yếu đối với cộng đoàn này là xây dựng sự hiệp nhất
và xây dựng ngôi Thánh Đường.
Từ năm 1962 – 1963, tôi được về giúp Giáo Xứ Vườn Xoài sống chung
với một số Linh Mục vừa từ bên Pháp về, cùng với Công Đồng chung
Vaticanô II khai mạc, tôi như được tăng thêm sinh lực và có lẽ từ đó
tôi đă có một định hướng cho cuộc đời Linh Mục của riêng ḿnh. Năm
1968, sau khi thụ phong Linh Mục, tôi lại được bài sai về làm Phó Xứ
Vườn Xoài và ít lâu sau được bổ nhiệm là Tuyên úy Thanh Lao Công Địa
Phận. việc dấn thân với người nghèo và người lao động mỗi ngày càng
thêm sâu sắc.
Trước một khúc quanh của đất nước, người giáo dân ở đây c̣n bao
băn khoăn lo lắng, tôi vẫn được coi là con người hiền từ, nhưng nay
xem chừng đă quá “nhuộm đỏ”. Chắc có nhiều người suy nghĩ tương lai
giáo xứ sẽ trở về đâu.
Tôi đă liên kết với các anh em Linh Mục tại chỗ : Cha Phanxicô
Xavie Trần Xuân Lai, Cha Phêrô Nguyễn Đức Chính, Cha em Phêrô Hoàng
Văn Thiên mà tôi bảo lănh về để cùng xây dựng cộng đoàn giáo xứ.
Trước hết, chúng tôi sống tinh thần huynh đệ Linh Mục, chia sẻ mọi
công việc của giáo xứ, rồi chúng tôi tổ chức chuẩn bị Lễ Chúa Nhật,
hằng ngày, chuẩn bị nội dung bài giảng có một số Linh Mục Tu Sĩ giáo
dân khác cùng đến dự. Để xây dựng một cộng đoàn hiệp nhất và đáp ứng
được nhu cầu Truyền Giáo, chúng tôi thấy cần xây dựng ngay một Hội
Đồng Mục Vụ Giáo Xứ. Giáo Xứ Vườn Xoài trải dài trên ba Phường của
Quận 3 và ba Phường của Quận Phú Nhuận. Khác Giáo Xứ Bùi Phát, giáo
dân tập trung rất đông trên một mảnh đất hẹp, c̣n Giáo Xứ Vườn Xoài,
giáo dân sống xen kẽ, có khi cả mấy chục gia đ́nh lương mới có một
gia đ́nh Công Giáo. Nội quy Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ quy định cứ 20 –
25 gia đ́nh cử một vị đại diện, để chịu trách nhiệm và quy tụ các
giáo dân của ḿnh. Giáo Xứ Vườn Xoài có 10 Khu Giáo, mỗi Khu Giáo có
một Ban Đại Diện từ 5 – 9 thành viên. Thành viên của 10 Khu Giáo họp
lại thành Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ. Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ lâm thời
ra mắt giáo xứ vào Lễ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam năm 1980 với 53
thành viên, rồi 72 thành viên ở nhiệm kỳ khóa 8 như hiện nay. Nội
quy cho phép Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ được thảo luận dân chủ, được
tranh luận và cuối cùng sẽ biểu quyết theo đa số. nội quy cũng cho
phép Linh Mục Chánh Xứ được quyết định tối hậu, không cần tham khảo
ư kiến của Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ, nhưng rất ít khi Linh Mục Chánh
Xứ sử dụng quyền này, thường xuyên là thuyết phục và nhiều khi Linh
Mục Chánh Xứ chấp nhận “thua” để biểu quyết của tập thể được tôn
trọng. Trong điều hành, tôi có cảm nghiệm chính lúc ḿnh chấp nhận
“thua” lại là lúc thắng lớn.
Một đặc điểm nữa của Giáo Xứ Vườn Xoài là tài chánh công khai và
Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ quản lư toàn bộ tài sản và tài chánh của
giáo xứ. Ban Thường Vụ/ Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ, có Kế Toán, có Thủ
Quỹ, có Ban Kiểm Soát Tài Sản có quyền kiểm tra thường xuyên và bất
thường, nên mọi nguồn thu chi đều rất rành mạch.
Các Linh Mục phục vụ tại Giáo Xứ Vườn Xoài được lo lắng chu đáo
về ăn ở, chữa bệnh, … Về việc xin lễ, giáo dân đến văn pḥng giáo xứ
xin ghi ư lễ rồi bỏ tiền vào thùng. Cuối năm, giáo xứ tổng kết tiền
dâng cúng theo nội quy rồi trích 10% nộp về Ṭa Tổng Giám Mục.
Xây dựng sự hiệp nhất vẫn là ưu tiên số một. Chúng tôi vẫn nói
với nhau là phải xây dựng một cộng đoàn hiệp nhất, yêu thương, cầu
nguyện và chứng tá. Có được điều đó mới có thể làm được mọi sự. Nỗi
bức xúc hết sức lớn của Giáo Xứ Vườn Xoài là cần có một ngôi Thánh
Đường khiêm tốn làm nơi quy tụ cộng đoàn. Từ năm 1962, khi tôi về
giúp xứ ở Giáo Xứ Vườn Xoài, th́ trên mái nhà thờ băng tôn đă có một
tấm bảng lớn : Năm nay sẽ khởi công xây dựng Thánh Đường. Rồi đầu
những năm 1970 th́ đă làm lễ đặt viên đoá, rồi khai móng, nhưng đều
không xong. Rồi năm 1975 xảy tới, Giáo Xứ Vườn Xoài như mang một nỗi
hận, khi viết đơn xin làm nhà thờ, th́ anh Mai Chí Thọ, lúc đó làm
Chủ Tịch Ủy Ban Nhân Dân Thành Phố, đă hai lần về để quan sát, có
lần anh băn khoăn nói, hay là tôi cứ cấp phép sửa chữa. Tôi nói,
nhưng hiện trạng nhà thờ đang nằm trên lộ giới, thế là sau đó ít
ngày tôi có giấy phéo xây dựng. Giáo Xứ Vườn Xoài có phép xây dựng
nhà thờ vào cuối năm 1980 làm nức ḷng không phải chỉ giáo dân Vườn
Xoài, mà có lẽ cả giới Công Giáo và các giáo xứ lân cận đều xin đào
một chân cột. Đây quả là ngôi nhà thờ mới đầu tiên sau giải phóng,
loan báo một chính sách rộng mở sau này.
Năm 1993, nhân kỷ niệm 25 năm Linh Mục của tôi, Giáo Xứ Vườn Xoài
đă cho xây dựng khu nhà xứ và năm 1995, Giáo Xứ Vườn Xoài đă dành
một pḥng lớn trên lầu hai làm nhà nguyện cho Cộng Đoàn Công Giáo
Hàn Quốc và sau này Cộng Đoàn Công Giáo Philippin và những người nói
tiếng Anh đến sinh hoạt. nhờ đó, thêm nhiều vị Hồng Y, Giám Mục, Tu
Sĩ, Nghị Sĩ, quan chức Công Giáo các nước khi đến Việt Nam đă đến
với Giáo Xứ Vườn Xoài, cũng từ đó nhiều hoạt động của người Công
Giáo nước ngoài được phối hợp tổ chức, nhiều hoạt động mang tính đại
kết với anh em Tin Lành được mở ra khiến mặt bằng Giáo Xứ Vườn Xoài
trở nên chật chội.
Năm 1997, khi kỷ niệm 50 năm thành lập Giáo Xứ Vườn Xoài, Hội
Đồng Mục Vụ Giáo Xứ và các Linh Mục phụ trách đă quyết định phá nhà
thờ cũ, đào thêm một cái hầm ḷng nhà thờ, nâng thêm hành lang chung
quanh, tăng sức chứa của nhà thờ gấp đôi. Đồng thời, xây dựng tháp
chuông và tượng đài Đức Mẹ Lavang thỏa măn nguyện vọng của cộng đoàn
dân Chúa muốn tôn sùng Đức Mẹ Lavang cách đặc biệt và phía hầm tượng
đài là một nhà tang lễ. Thế là từ đó, Giáo Xứ Vườn Xoài được đón
tiếp nhiều người, người có hoàn cảnh đặc biệt về tổ chức tang lễ,
người nước ngoài, Việt Kiều, người ở chung cư, người nghèo trong
Giáo Xứ Vườn Xoài và nhất là người bị nhiễm HIV/AIDS chết không thân
nhân, neo đơn đă được giúp đỡ theo Chúa vào giây phút cuối của cuộc
đời. Lắm lúc việc tổ chức tang lễ cho những người bị nhiễm AIDS cứ
dồn dập, mà ra tay ḷng quảng đại của giáo dân tại đây vẫn bao bọc
được hết.
Với lượng hoạt động đa dạng, tấp nấp như thế ở một mặt bằng nhỏ
như Giáo Xứ Vườn Xoài, tôi càng ư thức phải củng cố Hội Đồng Mục Vụ
Giáo Xứ và các nhóm Đạo Đức luôn hiệp nhất, yêu thương và chứng tá
và tôi thấy ḷng nhiệt thành và khả năng của Hội Đồng Mục Vụ Giáo Xứ,
các nhóm Đạo Đức và giáo dân c̣n lớn lắm. Là mục tử trên một địa bàn
cụ thể suốt 25 năm qua, tôi thấy ḿnh vẫn chưa huy động hết tiềm
năng và ḷng nhiệt thành cho công việc tông đồ.
Nhân dịp kỷ niệm 25 năm về phục vụ Giáo Xứ Vườn Xoài, tôi muốn
dâng lời cảm tạ Thiên Chúa, tri ân các Đấng Bề Trên, nhất là Đức
Tổng Giám Mục Phaolô Nguyễn Văn B́nh, Đức Hồng Y Gioan Baotixita
Phạm Minh Mẫn đă tín nhiệm cho tôi làm Mục Vụ và nhiều hoạt động
khác tại đây và đă vượt qua nhiều sóng gió. Các thầy và các bạn của
tôi biết tôi chỉ là một đứa nhút nhát, thế mà tôi lại có một ơn gọi
đặc biệt yêu mến nó, v́ hầu như Chúa đă chọn tôi đặc biệt cho nó.
Nhưng nay tôi đă tuổi 67, nhiều bạn bè đạo đức tài năng hơn tôi đă
vĩnh viễn ra đi, một số đang đau ốm hoặc về hưu. Được như thế này là
một đặc ân quá lớn lao. Dầu đă 25 năm làm Chánh Xứ Vườn Xoài và hơn
40 năm gắn bó với giáo xứ này, tôi vẫn c̣n được bà con giáo dân ở
đây cũng yêu mến chăm sóc cách đặc biệt.
(Linh Mục Phêrô Phan Khắc Từ, Chánh Xứ Giáo Xứ Vườn Xoài).
2. Hai mươi lăm năm nh́n lại :
Giáo Xứ Vườn Xoài đă đề ra tôn chỉ là cộng đoàn hiệp nhất và yêu
thương. Chính nhờ tinh thần hiệp nhất ấy mà giáo xứ đă chọn ra ngày
01.11.1981, Lễ Các Thánh Nam Nữ, để khởi công đào 49 móng cột với
diện tích 640 m2, có thể chứa được 600 người dự lễ. Trong ngày khởi
công, đa số móng được phân chia cho các Khu Giáo đảm trách, số c̣n
lại cho các giáo xứ bạn.
Ngày Chúa Nhật 15.11.1981, với lời kêu gọi của Cha Sở và Hội Đồng
Mục Vụ Giáo Xứ, đă có 18 họ đạo cùng ra quân một ngày để tham gia
việc đào chân móng. Đó là các Giáo Xứ Bùi Phát, Tân Định, Đức Mẹ
Hằng Cứu Giúp (Ḍng Chúa Cứu Thế), Phú Nhuận, Bà Chiểu, Thánh Tịnh,
Đaminh, Tân Sa Châu, Mẫu Tâm, Chí Ḥa, Tân Chí Linh, Vinh Sơn, An
Lạc. Ngoài ra, c̣n có các Ḍng Tu ở trong địa bàn giáo xứ cũng tham
gia tích cực, với những giọt mồ hôi kèm theo tiếng cười. Đặc biệt
ngày 10.01.1982 là ngày đổ bê tông mái hiên, giáo xứ đă có số lượng
rất đông giáo dân đến làm, và càng lúc càng đông. V́ thế, ban xây
cất và các Kiến Trúc Sư Nguyễn Như Bá, Nguyễn Như Hà (Phật Giáo) đă
khóa cổng để không tiếp nhận thêm giáo dân đến góp công v́ sợ xảy ra
sự mất an toàn.
Sau 5 tháng khẩn trương thi công, kiến trúc đă được thượng v́ kèo
đầu tiên vào ngày 03.04.1981, có Đức Tổng Giám Mục Phaolô Nguyễn Văn
B́nh và Đức Cha Alôsiô Phạm Văn Nẫm cùng Cha Sở quay v́ kèo trong
tiếng pháo với tiếng ḥ reo lẫn chuông trống của toàn thể giáo dân.
Việc đáng nói ở đây, khi thực hiện xây cất Thánh Đường, là được
sự hưởng ứng của mọi thành phần, kể cả người ngoài giáo xứ. Người
không cùng Tôn Giáo cũng đóng góp nữa. Riêng trong họ đạo Vườn Xoài,
người th́ xin đóng góp một cây cột, dâng một v́ kèo, tặng một bàn
thờ, những chặng đàng Thánh Giá, hệ thống quạt, những hàng ghế, …
Khi công tŕnh xây cất Thánh Đường hoàn tất, giáo xứ tổ chức lễ
khánh thành vào hai ngày : Ngày 31.12.1983 dành cho quan khách và
chính quyền, do Tổng Giám Mục Phaolô Nguyễn Văn B́nh chủ tế, và ngày
01.01.1983 dành cho giáo dân Vườn Xoài, do Đức Giám Mục Phụ Tá
Alôsiô Phạm Văn Nẫm chủ tế.
Với công tŕnh này, chúng ta có thể nói đây là ngôi Thánh Đường
đầu tiên trong chế độ mới, nên giáo xứ này đă được giáo quyền quan
tâm, điển h́nh là Đức Hồng Y Trịnh Văn Căn và Đức Giám Mục Huỳnh Văn
Nghi đến thăm ngôi Thánh Đường này hai lần. Ngoài ra, c̣n có các Đức
Cha Nguyễn Sơn Lâm, Đức Cha Bùi Tuần và nhiều Cha Bề Trên Ḍng cũng
đến thăm nữa. Đặc biệt, Ṭa Tổng Giám Mục Thành Phố Hồ Chí Minh c̣n
hỗ trợ một phần tài chánh cho công tŕnh xây cất này. Chúng ta có
thể khẳng định rằng khi khởi công xây dựng Thánh Đường, hầu như giáo
xứ chỉ có hai bàn tay trắng, nhưng nhờ vào ḷng quảng đại của nhiều
người mà giáo xứ đă hoàn thành được ngôi Thánh Đường không mấy khó
khăn. Hôm nay, nhân dịp kỷ niệm 25 năm xây cất Thánh Đường, giáo xứ
muốn nói lên ḷng biết ơn đối với tất cả mọi người đă có công đóng
góp cho giáo xứ.
* Nguồn :
Trang Web Tổng Giáo Phận
Sài G̣n
|