Giáo phận Thái B́nh

Nhà thờ Giáo xứ Xuân Ḥa

 

Nhà thờ Giáo xứ Xuân Ḥa
Giáo hạt Thái Thụy

 

Địa chỉ : xă Thái Thọ, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái B́nh. ( Bản đồ )

Chánh xứ : Linh mục Đa Minh Đào Trung Thành ( 9/2014 )

Tel

036-376-9213

E-mail

giaoxuxuanhoa.thaibinh@gmail.com

Năm thành lập

1914

Quan Thầy

Đức Mẹ Mân Côi

Số giáo dân

1804

Giờ lễ

Chúa nhật     : 5:00   -   19:00 (thứ 7)

Ngày thường :

Các nhà thờ lân cận :   Gx Giáo Lạc, Gx Hải Linh, Gx Thiên Lộc, Gx Danh Giáo và  Gh Nam Biên, Gh Đồng Tây, Gh Hanh Thông

Tư liệu :  Lược sử Giáo xứ - H́nh ảnh Giáo xứ 
                Video Flycam Giáo xứ Xuân Ḥa

-  Tin tức sinh hoạt

* Đức cha Phê-rô dâng lễ tạ ơn kỷ niệm 100 năm thành lập giáo xứ Xuân Ḥa (7/10/2014) - H́nh ảnh
* H́nh ảnh Tuần đại phúc tại Gx Xuân Ḥa (9/4/2014)
* H́nh ảnh Đức Cha ban bí tích Thêm sức tại Giáo xứ Xuân Ḥa (28/7/2013)
* Thánh lễ ra mắt Cộng đoàn Xa Quê Giuse Xuân Ḥa tại giáo xứ Xuân Ḥa (8/10/2012)
* Thánh lễ Tạ ơn của Tân Linh mục ĐaMinh tại Giáo xứ Xuân Ḥa (3/12/2011)
* Cắt băng khánh thành Nhà Giáo Lư giáo xứ Xuân Ḥa (10/5/2007)

 

Lược sử Giáo xứ Xuân Ḥa

I - VỊ TRÍ

Giáo xứ Xuân Hoà toạ lạc trên phần đất thuộc xă Thái Thọ, huyện Thái Thuỵ, tỉnh Thái B́nh; cách Toà giám mục khoảng 32 km về hướng Đông Nam; phía Tây Bắc giáp xứ Giáo Lạc; phía Đông Bắc giáp xứ Thiên Lộc; phía Nam giáp sông Trà Lư; phía Đông Nam giáp xứ Danh Giáo. Trước kia, Xuân Ḥa thuộc tổng Tân Bồi, huyện Thái Ninh, tỉnh Thái B́nh.

Năm thành lập: 1914
Bổn mạng: Đức Mẹ Mân Côi
Số giáo dân : 1804
Linh mục chính xứ: Đa Minh Đào Trung Thành ( 9/2014 )
Địa chỉ: Nhà thờ Xuân Ḥa, xă Thái Thọ, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái B́nh. Điện thoại: 0363769213

II - QUÁ TR̀NH H̀NH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

Nửa sau thế kỷ XIX, có một số người từ làng Hành Thiện và Lục Thủy đến đây lập ấp. Ít năm sau, các cụ lại về Phú Nhai, đưa thêm nhiều người khác xuống, lúc này mới đủ số người để lập ấp và cũng là lúc thành lập họ giáo Xuân Hoà, thuộc xứ Kẻ Hệ, nhận Đức Mẹ Mân Côi làm quan thầy. Đến khoảng năm 1905, số giáo dân trong họ giáo lên đến hơn 200 nhân danh. Lúc này, họ giáo quyết định xây dựng nhà thờ với chiều dài 27m, rộng 8m và tháp chuông phía đông nhà thờ.

Năm 1914, họ giáo Xuân Hoà được Đức cha Phêrô Trung (Pedro Munagorri y Obineta) nâng lên hàng giáo xứ và cử cha Vinh sơn Ngô Gia Quán làm cha chính xứ tiên khởi.

Để đáp ứng nhu cầu giáo dân ngày một gia tăng, năm 1943, nhà thờ khác nằm phía Tây nhà thờ cũ được xây dựng với chiều dài 52m, rộng 14m. Do chiến tranh năm 1945, công tŕnh phải bỏ dở dang. Năm 1954, cha Giuse Nguyễn Xuân Hy cho trùng tu lại ngôi thánh đường cũ để bà con giáo dân có nơi cầu nguyện. Cùng năm đó, hơn một nửa giáo dân Xuân Ḥa di cư vào Nam.

Măi đến năm 1994, cha Giuse Nguyễn Tri Chúc và giáo xứ tiếp tục xây dựng ngôi thánh đường mới trên nền móng đă đặt năm 1943. Sau gần một năm, ngôi thánh đường được khánh thành.

Năm 2007, cha xứ cùng giáo dân xây dựng nhà giáo lư hai tầng 400m2, với 4 pḥng và một pḥng Hội.

Ngoài Giáo họ Nam Biên, Giáo xứ Xuân Hoà c̣n có Giáo họ Đồng Tây, thành lập 1935, bổn mạng thánh Giuse thợ, số nhân danh 5 (không c̣n nhà thờ) và Giáo họ Hanh Thông, thành lập 1950, bổn mạng Thánh Gia, số nhân danh 21 (không c̣n nhà thờ).

Cha xứ tiên khởi Vinh sơn Ngô Gia Quán (1914 - 1924), cha Đaminh Lương Thiên Hương (1924 - 1936). Từ năm 1936 cha Đaminh Vũ Bội Quỳnh coi sóc giáo xứ đến năm 1954.

Từ năm 1954 – 1975, cha chính Giuse Nguyễn Xuân Hy coi sóc giáo xứ và từ năm 1975 – 1978 có cha Augustinô Vũ Văn Hương về làm mục vụ ngày Chúa Nhật tại giáo xứ.

Từ năm 1978 – 2006, cha Giuse Nguyễn Tri Chúc phục vụ giáo xứ.

Từ năm 2006 – 2014,Cha  Vinh sơn Mai Thành Sơn.

Cha xứ đương nhiệm Đa Minh Đào Trung Thành ( 9/2014 )

III - TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG

Khi nói tới giáo xứ Xuân Ḥa hẳn chúng ta không thể không nhắc tới đời sống ơn gọi tu tŕ trong giáo xứ. Cho đến ngày hôm nay, giáo xứ đă đóng góp cho Giáo Hội nhiều ơn gọi, trong đó có nhiều cha, nhiều tu sỹ xuất thân từ mảnh đất quê hương yêu dấu này. Đó cũng là một tấm gương cho các giáo xứ, giáo họ lân cận.

Giáo xứ Xuân Ḥa vốn có một truyền thống tốt lành trong đời sống đạo. V́ thế, giáo xứ từ khi h́nh thành cho tới hôm nay luôn có các đoàn hội hoạt động một cách sôi nổi tích cực. Cụ thể như: Huynh đoàn giáo dân Đaminh, hội thánh Phêrô, hội Gia trưởng, giới Hiền mẫu, Hội Têrêsa, Ca đoàn, Giáo lư, Giới trẻ, hội Trống, ban Kèn. Với tinh thần hăng say nhiệt t́nh phục vụ, giáo xứ đă phát triển vững mạnh về đời sống đức tin cũng như văn hóa, chính là nhờ phần lớn ở các đoàn hội.

Ngoài ra, giáo xứ c̣n có sự hiện diện của Ḍng Mến Thánh Giá Tân Lập. Quí d́ không chỉ tham gia các sinh hoạt của giáo xứ mà c̣n phục vụ nước sạch, khám và chữa bệnh từ thiện cho mọi người không phân biệt lương giáo.

Nguồn : Website Giáo Phân Thái B́nh

................................................

LỊCH SỬ GIÁO XỨ XUÂN H̉A

(Updated : 14/1/2018 - Sưu tầm và tổng hợp: TC)

I. KHỞI ĐẦU

Vào năm 1882, để mở rộng địa bàn dân sinh, cụ Tổng phán người làng Hành Thiện, phủ Xuân Trường, tỉnh Nam Định, đă đưa một số dân làng đến khai phá băi Vẹt (phía băc song Trà Lí, gần cửa biển).

V́ khu vực khai phá quá rộng, lại không đủ nhân lực và tài lực, cụ Tổng phán đă nhường lại một phần đă khai thác cho những người đến sau.

Thời điểm ấy, cụ Vũ Hữu Đề người làng Lục Thủy, phủ Xuân Trường, tỉnh Nam Định cùng với các cụ như cụ Tác, cụ Bộ và cụ Tuân ngụ lại tại làng Phú Nhai đi kiếm đất di dân. Các cụ đă được cụ Tổng Phán nhượng lại một phần đất ở băi Vẹt, các cụ liền huy động dân chúng đến vùng đất mới lập nghiệp. số người lập nghiệp là người công giáo thuộc khu vực vùng Lục Thủy và Phú Nhai.

Cụ Vũ Hữu Đề là người tiên khởi mộ dân đi vùng đất mới nên cụ được bầu làm Hương trưởng của thôn. Người dân công giáo đến sống tại khu vực ngoại giáo gặp bao điều khó khăn, v́ nơi đây phong trào phá đạo vẩn hoạt động mạnh, măc dù vua Tự Đức đă bỏ lệnh vào năm 1862, nhưng phong trào Cần Vương và Văn Thân vẫn t́m đủ mọi cách làm khó dễ người theo đạo Chúa.

Phong trào này đă thiết lập hai điểm hại người có đạo, một điểm tại Đổng cao Thần Đầu, một điểm tại làng Thần Huống. Tại làng Thần Huống, phong trào này đào một ao gọi là “Gia tô tŕ”, ao này dung để trầm người có đạo. Hai điểm hành người có đạo cách làng Xuân Ḥa không xa.

Trải qua bao thăng trầm, nhưng các cụ và dân làng vẫn âm thầm giữ đạo và giữ vững đức tin, không lay chuyển trước trăm ngàn gian nan thử thách.

Khởi đầu nhập thôn Xuân Ḥa, dân có đạo phải sống dưới sự quản lí của các quan viên chức bên ngoại, nên có một câu chuyện thần thoại mà có thật, đó là:

Vào đầu thế kỉ 20, dân ngoại xây đ́nh làng và tổ chức cúng tân niên, các viên chức bên ngoại bắt dân có đạo phải đi cúng đ́nh. Các cụ rất bối rối v́ không biết cúng thế nào, nhưng nhờ ơn trên soi sáng, các cụ cũng t́m được lối thoát.

Lễ vật cúng đ́nh đă đươc chuẩn bị sẵn sàng, các cụ c̣n phân vân văn tế đọc ǵ đây!? May thay bên đạo có kinh phục rĩ là kinh do cụ cử Thiện, người làng Đốc Thành, phủ Nghĩa Hưng sáng tác, kinh này dùng để đọc cầu cho người đă qua đời. Các cụ liền dề nghị cụ Vũ Hữu Tiên, em họ cụ Vũ Hữu Đề đọc văn tế cúng đ́nh. Cụ Vũ Hữu Tiên là người chữ giỏi văn hay, lại giọng tốt, nên giọng tế của cụ làm cho dân ngoại khâm phục và kính nể v́ cụ là học tṛ yêu của bậc tiến sĩ làng Hành Thiện, ai cũng biết đến tiêng tăm của cụ. Từ sau ngày cúng đ́nh, các viên ngoại sống cởi mở và thoải mái hơn giai đoạn đầu.

Nhận thấy t́nh h́nh sống chung với dân ngoại, việc cầu nguyện sớm hôm không đựoc tự do, các cụ đă liên hệ với thẩm quyền Pháp. Được sự hậu thuẫn của Giáo hội, các cụ đă chia làm hai thôn: Xuân Ḥa giáo và Xuân Ḥa lương, hai thôn này vẫn c̣n tồn tại đến ngày nay. Việc điều hành mỗi thôn có ban điều hành riêng, nhưng về viên chức xă do viên ngoại năm giữ, nên t́nh h́nh không được sáng sủa theo ư muốn. Để người có đạo có nơi cầu nguyện, cụ Vũ Hữu Đề hi sinh bốn gian nhà của ḿnh làm nhà nguyện, để lại một gian cho gia đ́nh sống.

Năm 1905, t́nh h́nh sinh hoạt trong đạo tương đối ổn định và thuận lợi. Được sự chấp thuận từ các cấp chính quyền đạo đời, một ngôi thánh đường rông 27m dài 8m, một ngôi tháp cao về phía đông nhà thờ được dựng lên uy nghi rông răi giữa khu vực toàn là dân ngoại, một ngôi thánh đường hoành tráng và ấn tượng nhất trong công cuộc truyền giáo. Có ngôi thánh đường là ước mong của mọi giáo dân, nhưng cuộc sống luôn có những sóng gió đưa đến.

Một thử thách đă xảy ra cho cụ Vũ Hữu Đề. Cụ bà Vũ Hữu Đề có một người cháu, đă tố cáo cụ với nhà cầm quyền Pháp là cụ Vũ Đề đă bắt tay với Đề Thám và Phan Bội Châu để khởi nghĩa chống Pháp, nhà cầm quyền Pháp đă bắt cụ về đồn Lạc quần, địa phân Bùi Chu để điều tra.

Giáo dân Lục Thủy nghe tin cụ Vũ Hữu Đề bị bắt, nhân sau lễ chủ nhât, một số đông giáo dân đă kéo đến giáo phận Bùi Chu, xin đức cha Trung là giám mục địa phận can thiệp với nhà cầm quyền Pháp cho cụ Vũ Hữu Đề đựoc thoát nạn. Với đức cha Trung, cụ Vũ Hữu Đề là người Ngài rất yêu mến nên đă nhận lời. Sau hai tháng tạm giữ điều tra, cụ Vũ Hữu Đề được thả tự do.

II. THÀNH LẬP GIÁO XỨ

Từ năm 1905, họ đạo Xuân Ḥa ổn định và việc truyền giáo thuận lợi, địa phận Bùi Chu đă sai cha Vinc Quán về làm quản xứ.

Cuối năm 1905, đức cha Trung Giám mục địa phận Bùi Chu về thăm giáo xứ truyền giáo, găp lại cụ Vũ Hữu Đề, Ngài rất phấn khởi gặp lại người mà Ngài yêu mến, đă tiên phong và dấn thân trong cánh đồng truyền giáo. Ngài đă nói với cụ “Thầy mở đạo, con cũng mở đạo”. Cha con tâm đắc nên rất vui mừng khi gặp lại nhau.

Từ đây, giáo xứ được sự chiếu cố của Đức Giám mục địa phận, nên việc truyền giáo ngày càng được phát triển đến các vùng lân cận. Cha Vinc Quán làm quản xứ đến ngày 31.11.1924, Ngài được Chúa gọi về. Xác Ngài được an táng ngay trong khuôn viên thánh đường giáo xứ Xuân Ḥa.

Giáo xứ mất đi vị cha già đáng kính vô cùng thương tiếc, để đoàn chiên Chúa không rơi vào khoảng không chơi vơi, đồng thời để công cuộc truyền giáo không bị gián đoạn, Địa phận sai cha Giuse Hương về làm quản xứ từ năm 1925 đến năm 1936 Ngài lại được sai về quản xứ Bích Du.

Năm 1936 địa phận Bùi Chu được tách ra làm hai, lập thêm địa phận Thái B́nh. Địa phận mới Thái B́nh sai cha Đaminh Vũ Bội Quỳnh về làm quản xứ Xuân Ḥa.

Tính từ ngày thành lập giáo xứ, Xuân Ḥa đă có 23 họ lẻ gồm: Giáo Lạc, Danh Giáo, Đồng Tây, Nam Biên, Nghĩa Phong, Thanh Khế , Phù Sa, Vị Xuyên, Song Hai, Trà Hải, Thần Đầu, Thần Huống, Vũ Cống, Kim Cương, Lục Linh, Đông Biên, Thiên Lộc, Hải Linh, Cổ Lũng, Lũng Tả, Cao Mĩ, Tân Hưng, Chỉ Thiện, sau này c̣n thêm Hanh Thông, Xuân Phố,… tổng cộng có 27 họ lẻ.

Năm 1943, do nhà thờ quá chật hẹp, không đủ chỗ cho giáo dân tham dự thánh lễ vào các ngày lễ lớn của Giáo hội. Để thỏa măn nhu cầu, cha Đaminh Vũ Bội Quỳnh đă tổ chức xây dựng nhà thờ mới cao ráo rộng răi hơn. Phần xây dựng cha đă nhờ ông Vũ Ngô Dốc, con trai thứ ba của cụ Vũ Hữu Đề, làm Đốc công; phần móng nhà thờ đă h́nh thành có chiều dai 32m rộng 14m, diện tích là 448m2.

III. KHỦNG HOẢNG KINH TẾ

Công tŕnh nhà thờ đă thực hiện được phần móng th́ buộc ḷng phải ngưng thi công v́ mùa màng thất thu, khắp vùng châu thổ đồng bằng Bắc Bộ bị nạn đói hoành hành từ tháng 03 đến 04 năm 1945 (Ất Dậu), nơi nào cũng có người chết, người già, người trẻ, con nít chết đói mọi nơi mọi chỗ, số người chết đói lên tới gần 2 triệu người.

Riêng xứ Xuân Ḥa không một người nào bị chết đói, nhờ vào lúa Đức Bà và ḷng quảng đại của cụ Vũ Ngô Dốc và cụ Vũ Ngô Quynh, đă kết hợp số lúa của hai cụ và lúa Đức Bà để cứu đói.

Hàng ngày, bà con có sức khỏe tập trung ở nhà cụ Vũ Ngô Dốc chia ra từng tốp để làm việc, tốp xay lúa, tốp giă gạo, tốp nấu cơm, những nắm cơm nắm sẵn được phát cho bà con trong xứ vào lúc 12h trưa gọi là “nắm cơm chính ngọ”. Nạn đói năm 1945 kéo dài 45 ngày mới dứt.

Sự cố thứ hai xảy ra vào năm 1947, một trận bom kinh hoàng từ máy bay quân đội Pháp đă trút xuống Xuân Ḥa, hai quả rơi trúng nhà kiếng trong nhà xứ, căn nhà chính đă tan nát chỉ lại c̣n đống gạch vụn; c̣n ba quả rơi xuống khu dân cư làm 7 người tử vong và bị thương 2 nguời.

Số tử vong gồm có: ông Kí Ruệ, bà Rạng, ông Kí Ruông và ba người con, em Huyến con ông Trà, bà Vỗi và người con trai út bị thương nặng, và chết sau khi cuộc thả bom chấm dứt.

Năm 1954, cuộc chiến tranh Pháp Việt chấm dứt, hiệp định Giơnevơ được kí kết, nước Việt Nam được phân chia làm hai miền Nam và Bắc, người dân tự do lựa chọn. Một số giáo dân cùng cha Vũ Bội Quỳnh vào miền Nam sinh sống.

Cha Đaminh quy tụ một số giáo dân thuộc giáo xứ Xuân Ḥa như Danh Giáo, Định Cư, Đông Thành, Hải Linh, Trung Đồng… thành lập giáo xứ gọi là Mỹ Ḥa; đồng thời cha coi sóc đến ngày 10.03.1968 th́ qua đời, và được an táng trong khuôn viên nhà thờ Mỹ Ḥa.

Nguyên xứ Xuân Ḥa ở lại một số đông, ban đầu không có cha coi sóc, nhưng sau cha già Hy từ giáo họ Hải Linh về nhà xứ chính và cai quản dân Chúa đến ngày 09.08.1975 cha được Chúa gọi về, và được mai táng cùng cha già Quán tại khuôn viên nhà thờ Xuân Ḥa.

IV. THAY LỜI KẾT

Trải qua bao nhiều thăng trầm, người con dân trong xứ đă không lay chuyển ḷng tin mà luôn một ḷng trung tín và yêu mến Thiên Chúa, hạt giống Đức Tin cũng nhờ thế mà đâm chồi non tươi tốt, để rồi dù có đi đâu, dù có làm ǵ, người ta vẫn không bao giờ quên được lịch sử thân thương của giáo xứ dưới bàn tay quan pḥng của Thiên Chúa.

---

Chúng tôi xin chân thành cám ơn ông Trịnh Quang Năm, Trịnh Quốc Đạt và cha cố Trịnh Đức Tính v́ đă quảng đại chia sẻ những tư liệu quư báu cho chúng tôi hoàn thiện bài viết này. Xin Chúa trả công cho quư vị.

* Sưu tầm và tổng hợp: TC

Chi tiết bổ sung xin gởi về
giaoxugiaohovietnam@Yahoo.com 

...........................................

Đức cha Phê-rô dâng lễ tạ ơn kỷ niệm 100 năm thành lập giáo xứ Xuân Ḥa

Sáng ngày 07.10.2014, Đức cha Phê-rô, Bề trên Giáo phận, đă về giáo xứ Xuân Ḥa để cùng với cha xứ và cộng đoàn tín hữu nơi đây long trọng dâng thánh lễ tạ ơn mừng kỷ niệm 100 năm thành lập giáo xứ (1914-2014) và cắt băng khánh thành tháp chuông nhà thờ.

Tham dự thánh lễ, ngoài Đức cha chủ tế c̣n có gần 30 cha đồng tế, quư tu sỹ nam nữ, quư HĐMV liên xứ họ, quư ân nhân, quư khách xa gần, quư chính quyền các cấp, quư tôn giáo bạn và rất đông cộng đoàn dân Chúa gần xa.

Về dâng thánh lễ tạ ơn nhân dịp trọng đại này cùng với cộng đoàn Xuân Ḥa, Đức cha Phê-rô đă nói lời chúc mừng cha xứ và cộng đoàn v́ có một thánh đường, biểu tượng của đức tin Công giáo, thật khang trang đồ sộ. Đồng thời ngài cũng nhắc nhớ mọi người nh́n lại quăng thời gian hơn 100 năm qua để nhận ra ơn Thiên Chúa quan pḥng. Ngài nói: Chúng ta phải không ngừng tạ ơn Thiên Chúa, tri ân các đấng bậc tổ tiên, những người đă có công ǵn giữ và truyền lại cho chúng ta một gia sản đức tin to lớn. Chúng ta cũng không quên ghi ơn và cầu nguyện cho những người đă làm ơn cho giáo xứ giáo họ chúng ta cách này cách khác, c̣n sống cũng như đă qua đời.

100 năm thành lập giáo xứ Xuân Ḥa. 100 năm, một thời gian không phải là dài nhưng cũng đủ để khẳng định một bề dày lịch sử với biết bao biến cố thăng trầm, những hi sinh đóng góp để có được một giáo xứ Xuân Ḥa ngày nay. Đây rơ ràng là một ơn vô cùng trọng đại Thiên Chúa T́nh Yêu đă ban cho giáo xứ này. Trong ngày lễ hôm nay, một bầu khí hân hoan tràn ngập, khiến cho mọi ánh mắt đôi môi đều sáng lên một niềm hạnh phúc vô bờ, diễn tả một ân ban kỳ diệu, một ân ban bởi Trời.

Nguồn : Website Giáo Phân Thái B́nh

 


H́nh ảnh nhà thờ Giáo xứ Xuân Ḥa

Đức cha Phê-rô dâng lễ tạ ơn kỷ niệm 100 năm thành lập giáo xứ Xuân Ḥa (7/10/2014)

Nguồn : Website Giáo Phân Thái B́nh

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

        

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

H́nh ảnh nhà thờ Gx Xuân Ḥa khi đang trùng tu

Credit of NguyenDuy

 

 

 

 

 

Xem thêm : H́nh ảnh Đức Cha ban bí tích Thêm sức tại Giáo xứ Xuân Ḥa (28/7/2013)

 

H́nh ảnh bổ sung xin gởi về
giaoxugiaohovietnam@Yahoo.com 

[Trở về đầu trang ]