Giáo phận Vĩnh Long

Nhà thờ Giáo xứ Chợ Lách

 

Nhà thờ Giáo xứ Chợ Lách
Giáo hạt Cái Mơn

 

Địa chỉ : Thị trấn Chợ Lách, huyện Chợ Lách, Bến Tre   ( Bản đồ )

Chánh xứ : Linh mục Laur. Nguyễn Thanh Dũng

Tel

075871347

E-mail

 

Năm thành lập

 

Bổn Mạng

 

Số giáo dân

468

Giờ lễ

Chúa nhật     : 

Ngày thường :

Các nhà thờ lân cận :  

Tư liệu :  Lược sử Giáo xứ - H́nh ảnh Giáo xứ 

-  Tin tức sinh hoạt

 

 

Lược sử Giáo xứ Chợ Lách

. Thành lập họ đạo và xây dựng nhà thờ.

1. Giai đoạn sơ khai.

Trước năm 1930, ḍng thầy giảng ở Cái nhum đến lập một nhà dạy bằng lá tại bờ kinh Chợ Lách, thuộc làng Sơn Định, như một địa điểm truyền giáo. Nhưng công việc truyền giáo chưa phát triển. Trong thời gian này có một số gia đ́nh Công giáo từ các nơi khác đến sinh sống hoặc làm việc tại các công sở và một số nữ tu ḍng Mến Thánh Giá Cái Nhum đến làm việc tại nhà thương Chợ Lách.

1. Gia đ́nh ông Antôn Huỳnh Văn Giáp (tự năm Bí) ở Phú Lộc, Kiến Vàng, Mỹ Tho đến sính sống bên cạnh nhà dạy.

2. Gia đ́nh ông Gioan Baotixita Vơ Văn Thiên từ họ Cái Nhum đến sinh sống trên đất của nhà thờ ở ấp Phụng Châu, làng Sơn Định, do gia đ́nh ông Đôminicô Nguyễn Văn Kiêm hiến cho giáo hội năm 1889 (họ Cái Nhum quản lư).

3. Gia đ́nh ông Simon Dương Văn Tiên từ họ Cái Nhum đến sinh sống gần cầu chang cháng, ấp Phụng Châu, làng Sơn Định.

4. Gia đ́nh ông Phêrô Nguyễn Văn Luông (phán Luông) làm việc tại nhà giây thép, huyện chợ Lách.

5. Gia đ́nh bà Anna Nguyễn Thị Sương (mụ Sương) quê quán tại Vĩnh Long làm việc tại nhà thương Chợ Lách, cùng với hai nữ tu Mến Thánh Giá Cái Nhum là Maria Nguyễn Thị Thủy và Maria Nguyễn Thị Trung.

2. Ngày chính thức thành lập họ đạo.

Năm 1930, ông Michel Nguyễn Hữu Mỹ, quê quán tại Bến Tre, làm tri phủ huyện Chợ Lách, ngoài công việc hành chánh, kiến thiết công sở, bệnh viện, trường học, nhà mồ côi, nhà dưỡng lăo ... Ông đă cùng với cha sở họ Cái Nhum là linh mục Phaolô Trần Công Thắng đứng ra xây dựng ngôi Nhà thờ đầu tiên của họ đạo theo kiểu gothique, với một tháp chuông ngay trước cửa chính, cao khoảng 20m (trên nền Nhà thờ hiện nay).

Ngày 29 - 9 - 1930, lễ kính Tổng lănh thiên thần Micae, Đức giám mục Sài G̣n là Đức cha Isidore Đượm (tên thật là Dumortier) đă đến chủ tọa lễ khánh thành Nhà thờ. Sau khi làm phép Nhà thờ và tháp chuông, ngài đă làm phép hai tượng tổng lănh thiên thần Micae, một tượng đặt trước tháp chuông.

Từ ngày vui mừng này, Họ đạo Chợ Lách được chính thức thành lập và trở thành họ nhánh của Họ đạo Cái Nhum, nhận tổng lănh thiên thần Micae làm bổn mạng Nhà thờ.

Ngày lễ khánh thành được tổ chức rất long trọng và vui vẻ. Nhiều người từ các nơi tới dự tiệc đặc biệt là gia đ́nh ông Nguyễn Văn Cẩm, người đă hiến đất để xây dựng Nhà thờ và làm đất thánh.

3. Xây dựng Nhà thờ thứ hai.

Vào năm 1970, ngôi Nhà thờ đầu tiên đă xuống cấp, linh mục Phêrô Trần Hữu Dư đă cùng với quư chức và giáo dân xây dựng lại ngôi Nhà thờ mới ngay trên nền ngôi Nhà thờ cũ. Khi xây dựng Nhà thờ có nhiều người không công giáo đến phụ giúp.

II. Hoạt động sau ngày thành lập.

1. Lớp giáo lư.

Sau ngày khánh thành Nhà thờ, nhiều người xin nhập đạo. Thầy Antôn Nguyễn Tri Thiên, là đại chủng sinh, quê quán tại họ Cái Tắc, được mời đến để dạy lớp giáo lư đầu tiên. V́ chưa kịp xây dựng trường học, nên thầy Thiên dạy giáo lư ngay trong Nhà thờ vào mỗi buổi chiều.

Thầy Thiên dạy một thời gian rồi bị bệnh. Thầy chết tại Chợ Lách và chôn tại Cái Tắc. Thầy Herménégilde Nguyễn Văn Hiệu, ḍng thầy giảng Cái Nhum được mời đến dạy tiếp tục (năm 1950, ḍng thầy giảng Cái Nhum đổi thành ḍng Kitô Vua Cái Nhum).

Ngày 25 và ngày 29 - 9 - 1931, lễ kính Tổng lănh thiên thần Micae, bổn mạng của Nhà thờ, kỷ niệm một năm ngày thành lập Họ đạo, nhiều gia đ́nh được lănh bí tích rửa tội và hôn phối, danh sách như sau:

  1. Gia đ́nh ông An tôn Bùi Văn Biên.
  2. Gia đ́nh ông Giacôbê Nguyễn Văn Son.
  3. Gia đ́nh ông Phêrô Nguyễn Văn Hương.
  4. Gia đ́nh ông Laurensô Mă Văn Cam.
  5. Gia đ́nh ông Antôn Huỳnh Văn Giáp.
  6. Gia đ́nh ông Phêrô Nguyễn Văn Dực.
  7. Gia đ́nh ông Phaolô Nguyễn Văn Hoài.

2. Thánh lễ.

Mỗi ngày Chúa nhật, các linh mục ở họ đạo Cái Nhum lên dâng lễ. Thỉnh thoảng có các linh mục phó đến ở hẳn cả tháng để dâng lễ hằng ngày và dạy giáo lư, đặc biệt là giáo lư Thêm sức, như linh mục Phêrô Lê Văn Tư, Phêrô Nguyễn Văn Chính ... Đầu năm 1946, khi Đức giám mục Phêrô Ngô Đ́nh Thục về tạm trú tại họ Cái Nhum, ngài đă đến dâng lễ nhiều ngày Chúa nhật.

3. Núi Đức Mẹ.

Để tỏ ḷng tôn kính Đức Mẹ hiện ra tại Lộ Đức, ông Michel Mỹ và linh mục Phaolô Thắng đă xây dựng một núi Đức Mẹ trước sân Nhà thờ về phía Nam. Mỗi ngày vào chiều tối, có một số giáo dân đến trước núi Đức Mẹ đọc kinh cầu nguyện. Thời Đức giám mục Raphae Nguyễn Văn Diệp và linh mục Tađêô Thiện quê quán tại họ Cái Nhum, c̣n là chủng sinh, các chủng sinh họ Cái Nhum thường có thói quen mỗi dịp nghỉ hè, đều đến hành hương một ngày trước núi Đức Mẹ để xin ơn bền đỗ trong ơn kêu gọi.

Khoảng năm 1967, núi Đức Mẹ bị hư hại, linh mục Phêrô Dư đă dựng tượng Đức Mẹ Fatima trước cổng vào Nhà thờ (nơi cây tùng hiện nay).

4. Nhà hát.

Ông Michel Mỹ đă xây dựng một Nhà hát trong sân nhà thờ về phía Bắc để cho giới trẻ sinh hoạt về văn hóa và tôn giáo. Ông thường tổ chức tuồng hát. Vào dịp lễ mừng Chúa giáng sinh, có các thiên thần bảo ... ban thánh ca cũng thường tập hát tại đây. Phía trước nhà hát là sân Tennis.

III. Hoạt động văn hóa.

Giáo hội luôn luôn quan tâm đến việc giáo dục đức tin và văn hóa. V́ thế, sau khi khánh thành Nhà thờ, linh mục Phaolô Thắng đă cho xây dựng một trường học bằng lá, gồm hai lớp ở phía Đông Nam Nhà thờ. Các nữ tu ḍng Mến Thánh Giá Cái Nhum được mời đến dạy văn hóa và giáo lư. Trước năm 1947, ngôi trường bị hư hại. Ông từ Micae Đỗ Văn Thống đă làm nhà trên nền trường.

Khoảng 1950, ḍng Mến Thánh Giá Cái Nhum đă xây dựng một trường sơ cấp ở phía đông bắc Nhà thờ. Sau năm 1975, nhà nước mượn làm nhà trẻ và hợp tác xă dệt chiếu. Năm 1990, nhà nước trả lại toàn bộ dăy nhà trên đây theo hợp đồng.

Năm 1969, linh mục Phêrô Trần Hữu Dư đă xây dựng trường trung học Nguyễn Trường Tộ, sau đổi là trường Thánh Mỹ Sơn (st. Michel), ở phía đông nam Nhà thờ. Sau năm 1975 nhà nước mượn làm trường mẫu giáo cho đến ngày nay.

IV. Đất thánh và xóm đạo đầu tiên.

Khu đất thánh rộng năm công ở phía đông Nhà thờ. Từ năm 1930 - 1947, có nhiều gia đ́nh sinh sống chung quanh khu đất thánh, lập thành một xóm đạo, gồm có:

1. Phía đông khu đất thánh:
1. Gia đ́nh ông Phêrô Đào Văn Ngói, quê quán tại Cái Nhum (làm từ đầu tiên).
2. Gia đ́nh ông Phillipphê Phạm Văn Thưởng (quê ở miền Trung).
3. Gia đ́nh bà tư Huê.

2. Phía nam khu đất thánh.
4. Gia đ́nh ông Phêrô Nguyễn Hữu Dực.
5. Gia đ́nh ông ba Huyền.
6. Gia đ́nh bà năm Dụng.
7. Gia đ́nh bà năm Sức.
8. Gia đ́nh ông Lê Văn Ở.
9. Gia đ́nh ông Marcô Lê Văn Đẩu (mười một).

3. Phía tây khu đất thánh.
1. Gia đ́nh ông Micae Đỗ Văn Thống.

Năm 1947, các gia đ́nh trên đây tự ư di chuyển đi nơi khác v́ lư do chiến tranh ... Con cháu của những gia đ́nh trên đây hiện c̣n sống, là những nhân chứng, gồm có:

2. Ông Micae Nguyễn Hữu Đức - ấp Long Tân, Sơn Định.
3. Bà Monica Nguyễn Thị Lân - ấp Long Tân, Sơn Định.
4. Bà Maria Lê Thị Mai - khóm 1 thị trấn Chợ Lách.
5. Bà Matta Lê Thị Mỹ - khóm 1 thị trấn Chợ Lách.
6. Ông Lê Quang Minh - hưu trí tại Sài G̣n.
7. Bà Maria Madalena Lê Thị Mai - khóm 3, thị trấn Chợ Lách.

Ngoài xóm đạo trên đây, c̣n nhiều gia đ́nh sống rải rác như:
+ Trên khu đất Nhà thờ ở bờ kinh Chợ Lách (khóm 3) gồm có:
- Gia đ́nh ông Phêrô Trần Văn Kiểu.
- Gia đ́nh bà Elisabet Lê Thị Lụa (bà năm một xu)

+ Trên khu đất nhà thờ ở ấp Phụng Châu, Sơn Định gồm có:

  1. Gia đ́nh ông Gioan Baotixita Vơ Văn Thiên.
  2. Gia đ́nh ông Simon Nguyễn Văn Phải.
  3. Gia đ́nh ông Phillipphê Vơ Văn Chính.

+ Gần cầu chang cháng, ấp Phụng Châu, gồm có:

  1. Bà Maria Nguyễn Thị Ngọc Hoa.
  2. Bà Anna Vơ Thị Trí.

+ Tại bến phà chợ lách, gồm có:

  1. Gia đ́nh ông giáo Carôlô Nguyễn Văn Khánh.
  2. Gia đ́nh bà hai thợ Thiếc.

V. Số giáo dân và quư chức.

Số giáo dân thay đổi tùy theo thời kỳ.

Thời gian

Gia đ́nh

Số người

Quư chức

1930 - 1947

30

120

3

1947 - 1950

6

20

2

1950 - 1975

40

150

4

1975 - 1980

59

348

4

1980 - 1990

91

468

5 + 4

1990 - 1995

97

331

6 + 4

VI. T́nh h́nh sống đạo của giáo dân qua các thời ḱ.

1. Từ năm 1930 - 1947.

Sau ngày khánh thành Nhà thờ, họ đạo chính thức được thành lập, tinh thần sống đạo của giáo dân lên cao, việc đọc kinh, dự lễ, các lớp giáo lư sinh hoạt đều, nhiều người xin gia nhập đạo.

2. Từ 1947 - 1950.

Chiến tranh bùng nổ, xóm đạo sống chung quanh đất thánh tự động di chuyển đi nơi khác. Thời gian "gom đạo", Nhà thờ bị chiếm đóng. Mọi hoạt động đều ngưng trệ. Các linh mục không được đến dâng lễ, ngày Chúa nhật, một số giáo dân phải đến Nhà thờ Cái Nhum dự lễ. Tinh thần giáo dân bị thử thách. Nhiều người lo sợ và có một số người xa ĺa Giáo hội.

Khi t́nh h́nh ổn định, Đức giám mục Phêrô Ngô Đ́nh Thục đă đến làm phép Nhà thờ lần thứ hai.

3. Từ 1950 - 1975.

Sinh hoạt tôn giáo trở lại b́nh thường. Các hội đoàn được tổ chức: hội Phạt tạ, hội Legio Mariae, thiếu nhi thánh thể ... Số giáo dân tăng dần. Việc đọc kinh liên gia được tổ chức. Ngày lễ mừng Chúa giáng sinh được tổ chức long trọng. Việc rước kiệu Chúa Hài Đồng từ họ Cái Nhum lên Chợ Lách đă làm cho nhiều người lên tinh thần.

4. Từ 1975 - 1990.

Chiến tranh chấm dứt, nhiều gia đ́nh trở về quê cũ. Các hội đoàn ngưng hoạt động. Tượng Đức Mẹ ở trước sân nhà thờ bị gẫy hai bàn tay, đă phải dời xuống để sửa chữa. Tinh thần giáo dân không ổn định.

Ngày 15 - 8 - 1976, linh mục phó xứ Cái Nhum là Giuse Hoàng Kim Đại được Đức giám mục cử làm chánh sở họ Chợ Lách. Tinh thần giáo dân được nâng đỡ. Các lớp giáo lư, các lớp bồi dưỡng về Kinh thánh và Công đồng Vaticanô II được tổ chức và đặc biệt là Sắc lệnh Tông đồ giáo dân; nhờ đó, một số người đă ư thức nhiệm vụ tông đồ trong môi trường của ḿnh. Tinh thần phục vụ lên cao. Tuy nhiên cũng có nhiều người, v́ nhiều lư do, chưa tham gia các buổi học tập, nên chưa ư thức đúng vai tṛ của ḿnh trong Giáo Hội.

Từ năm 1977 đến nay, hằng năm vào dịp lễ mừng Chúa giáng sinh, ban hát thánh ca và các cháu thiếu nhi đă diễn lại mầu nhiệm Chúa giáng sinh theo h́nh thức hoạt cảnh. Trong dịp này tinh thần của giáo dân nâng cao, và nhiều người không Công giáo cũng đến tham dự vui vẻ.

Ngày 27 - 8 - 1989, Đức giám mục Giacôbê Nguyễn Văn Mầu về thăm và ban bí tích thêm sức cho 62 người. Tinh thần giáo dân được khích lệ rất nhiều.

5. Từ 1990 - 1995.

Từ năm 1990, họ đạo chia làm 5 xóm, như ngôi sao 5 cánh, lấy Nhà thờ làm trung tâm. Ban quư chức được củng cố, hai tuần họp một lần sau Chúa nhật lễ sáng. Sau thời gian học tập về Sắc lệnh tông đồ giáo dân và hai sách giáo lư sơ cấp và trung cấp do linh mục chánh sở biên soạn, quư chức đă cùng với linh mục chánh sở quyết tâm xây dựng họ đạo theo nếp sống Cộng đồng và Huynh đệ, mọi người sẽ quan tâm đến nhau cả về mặt tinh thần lẫn vật chất. Tuy nhiên, v́ t́nh h́nh kinh tế chung quá khó khăn, nên nhiều người đă phải tha phương cầu thực. Số giáo dân giảm.

Năm 1994, năm quốc tế gia đ́nh, linh mục chánh sở đă biên soạn tài liệu hướng dẫn: Cầu nguyện, Lắng nghe, Chia sẻ và thực hành Lời Chúa để giúp giáo dân biết lắng nghe Lời Chúa trong khi cầu nguyện. Nhờ tài liệu này, một số người đă thường xuyên lắng nghe Lời Chúa để xây dựng gia đ́nh hạnh phúc và tích cực tham gia vào công việc tông đồ.

Đầu năm 1995, Họ đạo chuẩn bị mừng kỷ niệm 65 năm thành lập họ đạo, bắt đầu bước sang một giai đoạn mới. Nhiều người đă phần khởi và tích cự tham gia vào việc trang trí trong Nhà thờ và trước sân Nhà thờ cho sạch đẹp. Đồng thời đi vận động mọi người đến dự thánh lễ tạ ơn sẽ tổ chức vào ngày 29 - 9 - 1995, lễ kính Tổng lănh thiên thần Micae, bổn mạng của Nhà thờ.

VII. Các Giám mục và giáo phận.

1. Từ 1930 - 1938.
Họ đạo Chợ Lách thuộc giáo phận Sài G̣n.
Đức giám mục Isidore Đượm (tên thật là Dumortier) cai quản giáo phận Sài G̣n từ 1925 - 1940.

2. Từ 1938 đến nay.
Họ đạo Chợ Lách thuộc giáo phận Vĩnh Long.
Các giám mục cai quản giáo phận Vĩnh Long gồm có:
1. Phêrô Ngô Đ́nh Thục (1938 - 1961).
2. Antôn Nguyễn Văn Thiện (1961 - 1968).
3. Giacôbê Nguyễn Văn Mầu (1968 - 1995).
4. Raphae Nguyễn Văn Diệp (1975 - 1995) (phụ tá)

Ngày 8 - 1 - 1938, giáo phận Sài G̣n cắt ba tỉnh: Vĩnh Long, Trà Vinh, Bến Tre và hai quận thuộc tỉnh Cần Thơ là Cầu Kè, Trà Ôn và thành lập giáo phận Vĩnh Long.

* Nguồn :  Trang Web Giáo xứ Cái Mơn

 


H́nh ảnh nhà thờ Giáo xứ Chợ Lách

Nguồn : Nguyễn Trung Hiếu - Gx Phú Thuận